Chứng tích một ngôi mộ giả của Vua Quang Trung

Hoàng đế Quang Trung Nguyễn Huệ tạ thế đột ngột ngày 29/7 năm Nhâm Tý (1792), sau 5 năm trên vương vị.
Tượng Vua Quang Trung tại di tích Gò Đống Đa (Hà Nội). Ảnh: HẢI NAM
Tượng Vua Quang Trung tại di tích Gò Đống Đa (Hà Nội). Ảnh: HẢI NAM

Thời đó, thế nước đang lên, uy vũ của Vua gắn liền với chiến công Xuân Kỷ Dậu 1789 làm nước ngoài kiêng nể, cho nên mối giao hòa giữa nước ta với các nước láng giềng ổn thỏa. Triều thần đã tôn Nguyễn Quang Toản lên ngôi kế vị theo ý Quang Trung, biết phép tắc ngoại giao là vua mới phải cử sứ thần sang nhà Thanh báo tang và chắc chắn Vua Thanh cử sứ bộ sang ta làm lễ viếng.

Không muốn để sứ nước ngoài đi dọc đất nước vào tận kinh đô Phú Xuân, có khác nào mở cửa cho họ vào do thám đường đi lối lại, địa hình sông núi… nên làm mộ giả ở ngay ngoại thành Hà Nội để sứ thần đến viếng. Quang Toản viết biểu báo tang, sai sứ sang Thanh. Sách “Hoàng Lê nhất thống chí” cho hay tờ biểu có đoạn: “Vâng lời dặn lại của vua cha, sau khi chết, không đưa thi hài về quê hương, mà chôn cất ở làng Linh Đường phía ngoài kinh thành để tỏ lòng mến nhớ cửa khuyết”. Sách này viết tiếp: “Vua Thanh khen ngợi, tức thì sai sứ thần sang làm lễ tế. Quang Toản bèn làm ngôi mộ giả ở làng Linh Đường để nhận lễ thăm viếng của nhà Thanh… Vua Thanh lại ban tặng một bài thơ, bảo khắc vào đá, dựng bên trái mộ Vua Quang Trung để làm nổi rõ sự vinh hiển”.

Tuy chỉ là mộ giả, nhưng đó là một chứng tích có ý nghĩa về thời đại Tây Sơn rực rỡ trong lịch sử nước ta. Nhất là do triều Nguyễn sau đó có mục đích tiêu diệt tất cả những ai có liên quan đến Tây Sơn, xóa hết dấu tích của thời đại Tây Sơn, nên nay tìm thấy thêm một di tích nào về Quang Trung cũng là rất có ý nghĩa. Nhiều nhà nghiên cứu đã bỏ công phu tìm kiếm dấu vết ngôi mộ đó ở Linh Đường, nhưng vẫn không dò ra manh mối.

May thay, gần đây phát hiện gia phả họ Nguyễn ở Linh Đường (Thanh Trì, Hà Nội), chúng ta đã có lời chỉ dẫn. Theo gia phả, dòng họ này nổi tiếng kinh kỳ từ đời cụ Nguyễn Đình Tư, đỗ Văn chức nội đình (tương đương tiến sĩ), thầy dạy cả chúa Trịnh Doanh và Vua Lê Ý Tông, được phong đến tước Nam quận công. Con cháu đời sau nhiều người học hành thành đạt, làm quan văn, quan võ thời Lê-Trịnh. Khi Quang Trung lập triều Tây Sơn, một số cháu nội cụ quận công ra làm quan phụng sự triều đại mới này. Cho nên gia phả chép về sự kiện lễ viếng Quang Trung ở Linh Đường là dễ hiểu và có thể tin cậy.

Điều thú vị là chính khuôn viên nhà thờ dòng họ này, theo gia phả, là đất được chọn để xây mộ giả Quang Trung. Sau có lẽ nhằm tránh quan quân nhà Nguyễn tìm ra để phá, người nhà xây trùm lên mộ một điện thờ, nối với nhà thờ đã có, như một hậu cung. Ngôi nhà thờ đã bị phá hủy trong kháng chiến chống Pháp, nhưng những bộ phận kiến trúc bằng đá vẫn còn.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn nhà văn Việt Nam làm việc với Hội Nhà văn Trung Quốc.

Qua trang văn, độc giả quốc tế hiểu hơn về tinh thần Việt

Tháng 8/2026, tác phẩm “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được dịch giả Nguyễn Lệ Chi giới thiệu thành công tới nhà xuất bản ở Trung Quốc. Đây là tác phẩm đầu tiên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh bước chân vào thị trường Hoa ngữ, kể từ sau các ấn bản dịch bằng tiếng Anh, Hàn, Thái, Nhật.

Lòng dũng cảm bắt đầu từ trái tim yêu thương

Lòng dũng cảm bắt đầu từ trái tim yêu thương

Truyện đồng thoại “Bọ ngựa hiệp sĩ một tay” (NXB Hà Nội, Nhã Nam phát hành tháng 9/2026) của nhà văn Uông Triều là một truyện dài trong một chuỗi các truyện đồng thoại của anh viết về xóm Hồ. Tiếp nối những câu chuyện thú vị từ “Vua ngan xóm hồ” (tác phẩm đã nhận giải thưởng Khát vọng Dế mèn lần 4, NXB Kim Đồng phát hành) lần này, độc giả lại tiếp tục được thưởng thức những mẩu chuyện ngộ nghĩnh, vui nhộn nơi xóm Hồ bé nhỏ thông qua một nhân vật ấn tượng khác: “Bọ ngựa - Hiệp sĩ một tay”.

Tác phẩm “Mắt cửa”, màu nước của họa sĩ Phan Anh Thư.

Hoài phố cảm tác

Sau thời gian lưu trú trong tháng 5 vừa qua để cảm nghiệm sâu sắc hơn nữa về vùng đất và con người Hội An (Đà Nẵng), bốn họa sĩ trẻ đang được chú ý của mỹ thuật đương đại Việt Nam đến từ Hà Nội, Huế, TP Hồ Chí Minh đã đưa hơn 20 tác phẩm màu nước, lụa và sơn dầu trở lại Hội An trong đợt 1 của triển lãm “Hoài phố cảm tác”. Sự kiện diễn ra từ ngày 11 đến 30/9. Đợt 2 của triển lãm sẽ tiếp nối từ ngày 9/10 đến 8/11, tại TP Hồ Chí Minh.

Những lễ hội và cơ duyên gặp gỡ

Những lễ hội và cơ duyên gặp gỡ

Sự kiện đáng kể cần điểm lại đầu tiên ở Thủ đô, trước Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội một ngày, và cùng kéo dài đến hết ngày chủ nhật vừa qua (từ 1 đến 4/10) là Hội sách Hà Nội lần thứ XI với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”.

Các đại biểu tham quan trưng bày về nhà báo Huỳnh Thúc Kháng và Báo Tiếng Dân. Ảnh: SƠN HẢI

Biến địa chỉ báo chí cách mạng thành trung tâm sáng tạo

Hội thảo khoa học và Trưng bày chuyên đề kỷ niệm 150 năm ngày sinh nhà báo Huỳnh Thúc Kháng với chủ đề “Huỳnh Thúc Kháng - Từ Báo Tiếng Dân đến Trường dạy làm báo” vừa diễn ra tại Thái Nguyên đã đón nhận nhiều gợi ý cho mô hình hoạt động của di tích quốc gia địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Thời Nay xin trích một số ý kiến và kỳ vọng sớm đón nhận những bước hiện thực hóa từ sau hội thảo ý nghĩa này.

Văn hóa xây dựng lòng tin trong biến động

Văn hóa xây dựng lòng tin trong biến động

Diễn ra từ ngày 1 đến 4/10, quy tụ đại diện từ 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai không chỉ mang đến những hoạt động giao lưu nghệ thuật, ẩm thực và di sản đặc sắc, mà còn khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại văn hóa, tăng cường hiểu biết và kết nối giữa các dân tộc.

Cao ốc mới cần tôn trọng cảnh quan, bản sắc

Cao ốc mới cần tôn trọng cảnh quan, bản sắc

Xây dựng các tòa nhà phá vỡ kỷ lục trước đó về độ cao đang có dấu hiệu trở thành trào lưu tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều đô thị hiện đại thật sự cần là những khối bê-tông đồ sộ, hay những không gian bền vững và lấy nhu cầu của con người làm gốc?

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Thế hệ trẻ tham gia sản xuất phim hoạt hình.

Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế?

Trong bức tranh sôi động của công nghiệp sáng tạo toàn cầu, lĩnh vực hoạt hình đang ngày càng khẳng định vị thế về giá trị kinh tế, văn hóa và sức ảnh hưởng sâu rộng. Với hoạt hình Việt Nam, những chuyển động tích cực trong thời gian gần đây mang lại tín hiệu khả quan và cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để thúc đẩy tiềm năng trở thành lợi thế văn hóa, năng lực cạnh tranh và từng bước xây dựng ngành công nghiệp hoạt hình đúng nghĩa, cần nhận diện, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn.

Phim hoạt hình của nhiều nước Đông Nam Á được giới thiệu sinh động tại Liên hoan phim Annecy, Pháp.

Từ Annecy đến hướng đi mở cho hoạt hình Việt

Bên cạnh câu chuyện về tác phẩm xuất sắc, giải thưởng danh giá, hoạt động giao lưu chia sẻ…, bài học về khả năng liên tục tạo ra những ý tưởng, cơ hội mới là hướng đi mà hoạt hình Việt Nam cần bắt nhịp trong hành trình hội nhập quốc tế. Điều này có thể nhận ra qua Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy (Pháp). Năm nay, sự kiện quy tụ hơn 19 nghìn nhà làm phim, nhà sản xuất, nhà đầu tư, trường đào tạo và doanh nghiệp sáng tạo từ 120 quốc gia.

Khán giả khắp nơi trên thế giới đổ về cùng thưởng thức các tác phẩm mới ở Annecy, Pháp.

Mặc áo bản sắc để bước ra thế giới

Khi nhắc đến hoạt hình Việt Nam, yếu tố khiến nhiều đối tác quốc tế quan tâm chính là bản sắc văn hóa. Giữa hàng nghìn dự án từ khắp thế giới, lợi thế cạnh tranh không còn dừng lại ở khả năng sản xuất, làm chủ công nghệ, mà là nhận diện về bản sắc giữa bản đồ hoạt hình toàn cầu. Với kho tàng lịch sử, truyền thuyết, văn học dân gian, đời sống đương đại giàu sắc màu, Việt Nam đang sở hữu nguồn chất liệu sáng tạo dồi dào để hình thành những tác phẩm mang dấu ấn riêng. Điều quan trọng làm thế nào để chuyển hóa những giá trị văn hóa ấy thành các tác phẩm có sức sống nghệ thuật và thuyết phục được khán giả toàn cầu.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Bên trong phong cảnh

Bên trong phong cảnh

Sóng Mây Gallery.S, Hà Nội đang giới thiệu 100 đơn vị tác phẩm tranh chì và điêu khắc gỗ kích thước trung bình và nhỏ của nghệ sĩ điêu khắc nổi tiếng người Nhật Mukai Katsumi (sinh năm 1946).

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Nguyễn Chu Nhạc là giọng thơ bền bỉ, lặng lẽ mà ám ảnh. Sinh năm 1957 tại Hà Nội, nguyên quán Hưng Yên, ông đã đi qua nhiều thăng trầm của đời sống để chưng cất thành thơ một chất giọng trầm tĩnh, hoài niệm và giàu suy tưởng. Tập thơ “Giờ thương lại những ngày xưa”, NXB Hội Nhà văn ấn hành, tiếp tục cho thấy một Nguyễn Chu Nhạc nhất quán trong cảm thức thời gian, đồng thời mở ra những rung động tinh tế về ký ức và thân phận.

Mùa truyện, mùa văn hóa

Mùa truyện, mùa văn hóa

Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ ba tại Việt Nam do NXB Kim Đồng; Viện Pháp tại Việt Nam và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức đã phát động từ 4/4 và sẽ hết hạn nhận tác phẩm dự thi vào ngày 31/10.

Các em nhỏ hát bài ca "Chiếc đèn ông sao" trong căn phòng của gia đình tác giả.

70 năm, từ một chiếc đèn ông sao

Chúng tôi đến thăm nhạc sĩ Phạm Tuyên vào một ngày mùa thu đẹp, sau gần một tuần Hà Nội ngập lụt. Và Tết Trung thu kề cận. Tiếng đàn piano hòa cùng tiếng guitar và giai điệu quen thuộc vang lên trong căn phòng âm nhạc của gia đình nhạc sĩ Phạm Tuyên. “Chiếc đèn ông sao, sao năm cánh tươi màu/Cán đây rất dài cán cao quá đầu/Em cầm đèn sao em hát vang vang/Đèn sao tươi màu của đêm rằm liên hoan…”. Bài hát này năm nay vừa tròn 70 tuổi.

Một tiết mục kết hợp chất liệu dân gian và âm nhạc hiện đại trong ATVNCG 2026.

“Từ nền tảng bảo tồn, giá trị truyền thống cần sức sống mới”

Với vai trò Cố vấn văn hóa, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long đã đồng hành cùng chương trình truyền hình thực tế âm nhạc “Anh trai vượt ngàn chông gai” (ATVNCG) 2026 trong quá trình khai thác, chuyển tải các chất liệu lịch sử, văn hóa và dân gian vào nghệ thuật đương đại. Anh chia sẻ với Thời Nay về xu hướng kết hợp âm nhạc truyền thống và hiện đại, cũng như yêu cầu giữ gìn căn tính Việt trong quá trình sáng tạo.

Vui đọc phê bình

Vui đọc phê bình

Đọc “Người thơ trong cõi thơ” (chân dung và thơ chọn, NXB Văn học) của PGS, TS, nhà văn Ngô Văn Giá, thấy trân quý tình yêu thơ, yêu người thơ khi trông lại, dõi theo hành trình thơ của 30 nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, cả tên tuổi lớn cho đến tác giả khẳng định vững vàng và gương mặt mới nhiều kỳ vọng. Và như thế, càng hiểu rằng với riêng nhà phê bình đã là sự chọn lọc chứ không ôm đồm như chính ông có lúc ngầm so sánh nhân vật của mình với số đông.

Ông Nguyễn Phước bên nhà lưu trữ xương cá voi ở Vạn An Thạnh.

Sống cùng Phú Quý qua chuyện của các ông từ

Giữa biển mênh mông, đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) nổi lên như chấm nhỏ nhấp nhô trên sóng nước. Đây là một trong những hòn đảo có mật độ di tích văn hóa lịch sử tâm linh dày đặc bậc nhất nước ta.