Chứng tích một ngôi mộ giả của Vua Quang Trung

Hoàng đế Quang Trung Nguyễn Huệ tạ thế đột ngột ngày 29/7 năm Nhâm Tý (1792), sau 5 năm trên vương vị.
Tượng Vua Quang Trung tại di tích Gò Đống Đa (Hà Nội). Ảnh: HẢI NAM
Tượng Vua Quang Trung tại di tích Gò Đống Đa (Hà Nội). Ảnh: HẢI NAM

Thời đó, thế nước đang lên, uy vũ của Vua gắn liền với chiến công Xuân Kỷ Dậu 1789 làm nước ngoài kiêng nể, cho nên mối giao hòa giữa nước ta với các nước láng giềng ổn thỏa. Triều thần đã tôn Nguyễn Quang Toản lên ngôi kế vị theo ý Quang Trung, biết phép tắc ngoại giao là vua mới phải cử sứ thần sang nhà Thanh báo tang và chắc chắn Vua Thanh cử sứ bộ sang ta làm lễ viếng.

Không muốn để sứ nước ngoài đi dọc đất nước vào tận kinh đô Phú Xuân, có khác nào mở cửa cho họ vào do thám đường đi lối lại, địa hình sông núi… nên làm mộ giả ở ngay ngoại thành Hà Nội để sứ thần đến viếng. Quang Toản viết biểu báo tang, sai sứ sang Thanh. Sách “Hoàng Lê nhất thống chí” cho hay tờ biểu có đoạn: “Vâng lời dặn lại của vua cha, sau khi chết, không đưa thi hài về quê hương, mà chôn cất ở làng Linh Đường phía ngoài kinh thành để tỏ lòng mến nhớ cửa khuyết”. Sách này viết tiếp: “Vua Thanh khen ngợi, tức thì sai sứ thần sang làm lễ tế. Quang Toản bèn làm ngôi mộ giả ở làng Linh Đường để nhận lễ thăm viếng của nhà Thanh… Vua Thanh lại ban tặng một bài thơ, bảo khắc vào đá, dựng bên trái mộ Vua Quang Trung để làm nổi rõ sự vinh hiển”.

Tuy chỉ là mộ giả, nhưng đó là một chứng tích có ý nghĩa về thời đại Tây Sơn rực rỡ trong lịch sử nước ta. Nhất là do triều Nguyễn sau đó có mục đích tiêu diệt tất cả những ai có liên quan đến Tây Sơn, xóa hết dấu tích của thời đại Tây Sơn, nên nay tìm thấy thêm một di tích nào về Quang Trung cũng là rất có ý nghĩa. Nhiều nhà nghiên cứu đã bỏ công phu tìm kiếm dấu vết ngôi mộ đó ở Linh Đường, nhưng vẫn không dò ra manh mối.

May thay, gần đây phát hiện gia phả họ Nguyễn ở Linh Đường (Thanh Trì, Hà Nội), chúng ta đã có lời chỉ dẫn. Theo gia phả, dòng họ này nổi tiếng kinh kỳ từ đời cụ Nguyễn Đình Tư, đỗ Văn chức nội đình (tương đương tiến sĩ), thầy dạy cả chúa Trịnh Doanh và Vua Lê Ý Tông, được phong đến tước Nam quận công. Con cháu đời sau nhiều người học hành thành đạt, làm quan văn, quan võ thời Lê-Trịnh. Khi Quang Trung lập triều Tây Sơn, một số cháu nội cụ quận công ra làm quan phụng sự triều đại mới này. Cho nên gia phả chép về sự kiện lễ viếng Quang Trung ở Linh Đường là dễ hiểu và có thể tin cậy.

Điều thú vị là chính khuôn viên nhà thờ dòng họ này, theo gia phả, là đất được chọn để xây mộ giả Quang Trung. Sau có lẽ nhằm tránh quan quân nhà Nguyễn tìm ra để phá, người nhà xây trùm lên mộ một điện thờ, nối với nhà thờ đã có, như một hậu cung. Ngôi nhà thờ đã bị phá hủy trong kháng chiến chống Pháp, nhưng những bộ phận kiến trúc bằng đá vẫn còn.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Lễ hội áo dài đã trở thành thường niên tại Hà Nội. Ảnh: KHIẾU MINH

Nhớ tà áo dài thời gian khó

Bạn bè các nước đến thăm Việt Nam, rất mê vẻ đẹp của tà áo dài, và trong từ điển văn hóa, họ để nguyên từ Aodai, thể hiện sự trân trọng áo dài - nét độc đáo của văn hóa Việt Nam.

Tác phẩm của họa sĩ Giang Phong.

Những mảng màu phi thực

Sử dụng chất liệu sơn dầu hoặc acrylic nhưng nhiều bức tranh của Giang Phong lại toát lên vẻ màu của sơn mài.

Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 tại Ninh Bình với chủ đề "Tổ quốc bay lên". Ảnh: QUANG HƯNG

Ngày thơ ra biển, nhà thơ xuống hầm lò

Mong lan tỏa tinh thần thơ ca đến các địa phương, vùng miền, năm nay 2026, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 được Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tỉnh Quảng Ninh tổ chức. Nhiều dự định hay đã được chia sẻ tại cuộc gặp gỡ báo chí ở trụ sở Hội vừa diễn ra. Thời Nay xin chia sẻ cùng bạn đọc.

Nhiều hoạt động nổi bật cho Ngày thơ

Nhiều hoạt động nổi bật cho Ngày thơ

Với chủ đề “Tiếng gọi đô thị mới”, Ngày thơ Việt Nam năm 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ diễn ra trong ba ngày (ngày 27, 28/2 và 1/3, nhằm ngày 11,12 và 13 tháng Giêng).

"Chợ phiên trên núi", tranh Đỗ Đức.

Đầu xuân ngắm tranh con ngựa

Trong lịch sử mỹ thuật thế giới, các đề tài về thiên nhiên, con người và động vật là những nội dung thường đề cập đến trong đó có con vật và cố nhiên con ngựa là hình tượng được nhiều họa sĩ tập trung miêu tả với nhiều chất liệu khác nhau như sơn dầu, thuốc nước, bột màu...

Bền lòng với thể thơ truyền thống

Bền lòng với thể thơ truyền thống

Đón Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24, Hội Nhà văn Hà Nội tổ chức Ngày thơ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) vào sáng 1/3 (13 tháng Giêng năm Bính Ngọ) với nhiều hoạt động được truyền trực tiếp trên kênh 1 Phát thanh-Truyền hình Hà Nội.

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày xuân ra phố mua cây

Ngày bé, có lần tôi hỏi mẹ: “Mẹ ơi, vườn nhà mình rộng thế, sao mẹ không trồng lấy một khóm hoa”. Mẹ tôi ngần ngừ rồi bảo: “Mẹ không biết nữa, mẹ chỉ muốn trồng gì đó để cả nhà được ăn no”.

Bên dòng Oka của Yesenin

Bên dòng Oka của Yesenin

Trong hình dung của tôi, không thể ở tận thế kỷ 21 mà trên đời vẫn còn tồn tại một ngôi làng cũ xưa như Konstantinovo. Thế mà có thật. Nó xưa cũ thật sự và vì xưa cũ, cảm giác như trong những cơn gió lạnh vẫn thấy bóng Sergey Yesenin chạy trên những lối mòn.

Nghệ sĩ Việt: Giữ lửa đam mê, bứt phá năm mới

Tết là thời điểm để nhìn lại chặng đường một năm đã qua và mở ra những kỳ vọng cho năm mới. Trong không khí đón Xuân, các nghệ sĩ đã có những chia sẻ với Thời Nay về hành trình đã trải qua, những dấu ấn đáng nhớ, đồng thời hé lộ những kế hoạch đang ấp ủ cho dịp Tết cũng như chặng đường phía trước.

Nghệ nhân Kim Mạnh giới thiệu các sản phẩm của mình.

Giữ nét thiêng trên mặt nạ Khmer

Ông bảo, một trong những thử thách lớn nhất khi làm mặt nạ là vẽ mắt các nhân vật, sao cho vừa sinh động, vừa có hồn. Suốt bao năm qua, mỗi lần sáng tạo ra một chiếc mặt nạ mới, ông đều thấy say mê và hào hứng. Chính nhiệt huyết đó đã neo chân ông với nghề đến tận bây giờ.

Trong năm 2025 đã có hàng nghìn lượt du khách đến với làng dệt đũi Nam Cao.

Hồi sinh đũi Nam Cao từ sự tôn trọng thiên nhiên và bản sắc

Hành trình của nhà thiết kế Lương Thanh Hạnh với làng dệt đũi Nam Cao (Hưng Yên) là minh chứng cho cách một làng nghề truyền thống có thể phát triển chuyên nghiệp, hội nhập quốc tế từ chuỗi giá trị thủ công, sinh thái và nhân văn, nơi con người, văn hóa và thiên nhiên cùng song hành.

Minh họa: KIM DUẨN

Màu của Tết

Mùi của Tết thường đến khi gian bếp thơm mùi bánh chưng sôi ùng ục, khi những chiếc áo cũ mẹ mang ra phơi vẫn vương mùi băng phiến, khi mùi trầm ngan ngát theo gió thổi qua mỗi gian nhà. Khi ấy, Tết đã cận kề. Nhưng màu của Tết thì đến sớm hơn nhiều…

“Thiền sư dí dỏm” giao lưu cùng độc giả Việt Nam

“Thiền sư dí dỏm” giao lưu cùng độc giả Việt Nam

Công ty First News - Trí Việt vừa tổ chức buổi giao lưu “Mở cửa trái tim” cùng thiền sư Ajahn Brahm tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh. Buổi giao lưu đầu tiên với độc giả Việt Nam được đặt theo tên quyển sách đầu tay của Ajahn Brahm, cũng là quyển sách bán chạy nhất của ông.

Họa sĩ Trần Thùy Linh với cuốn sách "Chuyện cây chuyện đời".

“Thiên nhiên là bác sĩ chữa lành”

Là họa sĩ chuyên vẽ hoa khổ lớn và tranh thiên nhiên, họa sĩ Trần Thùy Linh còn sáng tác rất nhiều tản văn. Vì cảm thấy “mắc nợ với thiên nhiên” - một món nợ ngọt ngào, quyến rũ, mới đây, chị ra mắt tản văn “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học).

Các đại biểu nêu lên nhiều giải pháp xoay quanh việc phát triển bản sắc nhạc Việt trong kỷ nguyên AI.

Giữ bản sắc nhạc Việt trong thời đại AI

Tại hội thảo khoa học quốc gia “Bản sắc âm nhạc Việt trong kỷ nguyên AI” do Trường đại học Văn Hiến vừa tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng, thay vì lo bị thay thế, việc hội đủ nền tảng tri thức và bản lĩnh văn hóa sẽ giúp con người chủ động biến công nghệ thành công cụ hỗ trợ hữu ích cho quá trình sáng tạo nghệ thuật.

Ảnh: BẢO LONG

Những ngày hội chào Tết đón xuân

Tại Thủ đô và nhiều nơi khắp trên cả nước đã có những ngày “hội chào Tết” để khởi động đón Xuân. Sự kiện đáng kể đầu tiên là Hội Xuân Bính Ngọ 2026 vừa được khai trương cuối tuần qua tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư, Hai Bà Trưng, Hà Nội).

Tiến sĩ Hoàng Thị Hồng Hà được trao tặng danh hiệu “Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025”.

“Sứ giả tiếng Việt” ở Pháp

Sống và làm việc tại Pháp nhiều năm, TS Hoàng Thị Hồng Hà - nhà dân tộc học, điều phối viên nhiều dự án văn hóa - luôn mang theo bên mình một hành trang đặc biệt: Tiếng Việt.

Anh Hiển (hàng dưới) chụp hình lưu niệm cùng du khách tại homestay của mình.

Chuyện của Hiển

Ngồi ngẫm lại chuyện gần 10 năm trước, Dương Vĩnh Hiển, chủ homestay HT Ánh Trung tại Làng Văn hóa Du lịch Cộng đồng Dân tộc H'Mông (xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang) vẫn thấy mình “Sao liều thế!”.

Chợ Tết. Ảnh: NGUYỆT ANH

Chợ tháng Chạp

Chợ tháng Chạp không giống bất kỳ phiên chợ nào trong năm. Ngay từ tinh mơ, khi sương còn lẫn vào mùi rơm ẩm và khói bếp, những con đường dẫn về chợ đã lấp ló bóng người.

Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm "Ngựa Xuân". Ảnh: KHIẾU MINH

“Ngựa Xuân” khơi mỹ cảm

Diễn ra từ ngày 2 đến 7/2 tại trụ sở Báo Nhân Dân (Hà Nội), triển lãm tranh mang tên “Ngựa Xuân” đang thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng yêu hội họa khi quy tụ 31 tác phẩm của 20 họa sĩ tên tuổi từ bắc vào nam.

Sách Tết hay cho trẻ

Sách Tết hay cho trẻ

NXB Kim Đồng vừa ra mắt một số ấn phẩm đặc sắc dành cho thiếu nhi với đa dạng thể loại như tuyển tập thơ văn, tranh truyện, sách tương tác… giúp bạn đọc nhí thêm hiểu về phong tục đón Tết trên khắp mọi miền Tổ quốc.