Bệnh viện Thống Nhất, đơn vị có truyền thống và thế mạnh lão khoa đang nỗ lực hiện thực hóa nhiệm vụ chăm sóc người cao tuổi phù hợp với thực tiễn đô thị lớn, tiệm cận xu hướng quốc tế.
Đề cập rõ hơn yêu cầu chuẩn hóa, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh: “Phát triển mô hình viện dưỡng lão phải là nơi nghỉ ngơi, bao trùm nhiều lĩnh vực từ chăm sóc sức khỏe tâm lý đến đời sống xã hội. Chăm sóc người cao tuổi là công việc khó, cần sự chuẩn hóa và chuyên nghiệp”.
Thông điệp này đặt ra một vấn đề cốt lõi, nếu tiếp cận viện dưỡng lão chỉ như nơi trông nom thì người cao tuổi sẽ bị tách khỏi các dịch vụ y tế thiết yếu. Hoặc nếu coi đó là hệ thống chăm sóc dài hạn, cần có bộ tiêu chí rõ ràng, có đội ngũ chuyên môn và quy trình chuẩn, bảo đảm người cao tuổi được chăm sóc toàn diện. Yêu cầu chuẩn hóa tập trung vào sự chuyển đổi từ mô hình lão khoa truyền thống sang chăm sóc dài hạn hiện đại, xem người cao tuổi là một nhóm đối tượng đặc thù với đa bệnh lý, diễn tiến mạn tính, dễ suy giảm chức năng, nhạy cảm về tâm lý và cần hỗ trợ xã hội. Chăm sóc người cao tuổi phải được tổ chức như một chuỗi thống nhất, kết hợp y khoa, điều dưỡng, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và tâm lý xã hội.
Thực tế tại Bệnh viện Thống Nhất, việc chuẩn hóa còn gắn với yêu cầu chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ, nhân viên... Công tác chăm sóc người cao tuổi không chỉ đòi hỏi kỹ năng chuyên môn mà còn cần sự thấu hiểu người bệnh, khả năng phối hợp liên ngành và năng lực quản lý dài hạn. Mục tiêu của bệnh viện là nâng cao năng lực điều trị, hướng tới mô hình bệnh viện lão khoa toàn diện. Cơ sở thực tiễn của mục tiêu này nằm ở quy mô, năng lực đã hình thành khi bệnh viện có hơn 1.200 giường bệnh, với 33 khoa lâm sàng, chín khoa cận lâm sàng, sáu trung tâm, một viện nghiên cứu cùng hơn 1.300 cán bộ, nhân viên. Đây là nền tảng vững chắc để Bệnh viện Thống Nhất phát triển chuyên sâu, đảm nhiệm vai trò hạt nhân về lão khoa.
Một điểm then chốt trong mô hình chăm sóc người cao tuổi hiện đại là dịch chuyển trọng tâm từ bệnh viện về cộng đồng. Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Lê Đình Thanh, Giám đốc bệnh viện nhấn mạnh: “Chăm sóc người cao tuổi phải bắt đầu từ y tế cơ sở, từ gia đình, cộng đồng, trước khi đến bệnh viện. Với người cao tuổi, điều quan trọng nhất là được theo dõi sức khỏe liên tục, tầm soát sớm, quản lý bệnh không lây nhiễm và được phục hồi chức năng phù hợp ngay tại nơi sống”.
Tại Bệnh viện Thống Nhất, bình quân mỗi ngày tiếp nhận từ 4.500-5.000 lượt bệnh nhân đến khám, trong đó 75% là người cao tuổi và khoảng một phần ba người bệnh đến từ các tỉnh. Dù quy mô hơn 1.200 giường, tình trạng quá tải vẫn thường xuyên xảy ra. Điều này cho thấy, nhu cầu chăm sóc người cao tuổi đã vượt phạm vi một cơ sở y tế. Đây là câu chuyện của toàn hệ thống, nếu không phát triển chăm sóc tại cộng đồng, không củng cố y tế cơ sở, mọi bệnh viện tuyến cuối sẽ khó thoát khỏi vòng lặp quá tải với chất lượng y tế bị thử thách và chi phí tăng cao.
Lão khoa hiện đại coi phục hồi chức năng là trọng tâm thay vì chỉ là khâu sau điều trị. Lý do, bởi người cao tuổi thường suy giảm chức năng đa cơ quan, từ vận động, thần kinh, tim mạch, thận-tiết niệu, gan mật, tiêu hóa... đến sức khỏe tinh thần. Vì vậy, phải phục hồi đa chức năng, có mục tiêu cụ thể theo từng mức suy giảm. Bệnh nhân cần được theo dõi dài hạn, được đánh giá toàn diện, phục hồi theo nhu cầu cá thể hóa.
Tuy nhiên để chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa, Bệnh viện Thống Nhất đang đối diện nhiều thử thách. Đó là, thiếu nhân lực lão khoa, hạ tầng cần thiết kế chuyên biệt... Thí dụ như lắp đặt sàn chống trượt, thiết bị hỗ trợ vận động, nhà vệ sinh phù hợp để giảm nguy cơ ngã và tổn thương. Việc bệnh viện đã khởi công Trung tâm chăm sóc, khám và điều trị chất lượng cao được xem là bước đi cụ thể hóa định hướng phát triển lão khoa. Dự án có vốn đầu tư 786 tỷ đồng, gồm 10 tầng nổi, hai tầng hầm dự kiến hoàn thành năm 2027, kỳ vọng nâng cao năng lực điều trị chuyên sâu cho người cao tuổi.
Theo Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức, Bệnh viện Thống Nhất cần bám sát chủ trương của Trung ương, lấy Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị làm kim chỉ nam xây dựng chương trình hành động. Chiến lược chăm sóc người cao tuổi phải lấy chuẩn hóa làm nền tảng, lấy phục hồi chức năng và điều dưỡng làm trọng tâm, lấy đầu tư hạ tầng và kỹ thuật cao làm động lực và lấy người cao tuổi làm trung tâm. Khi những yếu tố đó hội tụ, chăm sóc người cao tuổi không còn là nhiệm vụ thông thường mà trở thành năng lực cốt lõi của hệ thống y tế trong giai đoạn phát triển mới.
