Chủ động phòng bệnh não mô cầu từ sớm bằng vaccine

Bệnh não mô cầu không chỉ nguy hiểm ở tốc độ biến chứng chỉ trong 24 giờ, mà còn ở khả năng “ẩn mình” trước khi bùng phát.

Gia tăng người dân đi tiêm phòng não mô cầu.
Gia tăng người dân đi tiêm phòng não mô cầu.

Theo báo cáo giám sát từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc, trong đó có 4 trường hợp tử vong; nhóm tuổi mắc tập ở trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số trường hợp mắc.

Các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên số trường hợp mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp).

Tình hình trên cho thấy nguy cơ bệnh tiếp tục xuất hiện, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em.

Trước nguy cơ bệnh diễn biến phức tạp, đe dọa sức khỏe và tính mạng, các chuyên gia khuyến cáo người dân nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng, nhất là trẻ em.

Bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết nguồn lây duy nhất của vi khuẩn não mô cầu là con người, qua đường hô hấp khi tiếp xúc với giọt bắn từ dịch tiết mũi họng.

Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể không gây bệnh ngay mà “cư trú” tại vùng hầu họng trong thời gian dài không triệu chứng, hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ, mơ hồ như ho, sốt kéo dài, đau nhức… nên dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc viêm hô hấp thông thường và bị bỏ qua, vi khuẩn tiếp tục tồn tại và lan truyền trong cộng đồng, chỉ được phát hiện khi bệnh nặng.

Theo Hội Y học Dự phòng Việt Nam, có khoảng 10-20% người trong cộng đồng là người lành mang vi khuẩn não mô cầu. Tỷ lệ này cao hơn ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ (25 - 32%), thậm chí có thể lên tới 50% trong các đợt dịch.

Thời gian mang vi khuẩn có thể kéo dài trung bình khoảng 9 tháng và gần 40% trường hợp kéo dài trên 16 tháng. Dù không phải tất cả người mang vi khuẩn đều phát bệnh nhưng vẫn có thể trở thành nguồn lây, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch. Bên cạnh đó, vi khuẩn não mô cầu tồn tại nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh. Tại Việt Nam, 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu là A, B, C, Y, W đang lưu hành đồng thời, khiến cho việc kiểm soát bệnh thêm phức tạp.

Để phòng bệnh não mô cầu, bác sĩ Chính khuyến cáo cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay, đeo khẩu trang nơi công cộng, ăn uống đủ chất, tập luyện để nâng cao sức đề kháng… Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nặng và nguy cơ tử vong.

Hiện nay, phòng ngừa bệnh não mô cầu bằng tiêm vaccine là biện pháp chủ động và hiệu quả nhất. 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến là A, B, C, Y đều đã có vaccine phòng ngừa. Tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC có đầy đủ các loại vaccine phòng các nhóm huyết thanh, bao gồm 3 loại vaccine tứ giá thế hệ mới MenQuadfi (Sanofi - Pháp), Nimenrix (Pfizer, Mỹ), Menactra (Sanofi, Pháp) giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W; vaccine thế hệ mới Bexsero (GSK, Bỉ) giúp phòng nhóm B và vaccine VA-Mengoc BC (Cuba) giúp phòng nhóm BC.

Mỗi loại vaccine phòng được một hoặc một số nhóm nhất định và không có miễn dịch chéo nên cần tiêm phối hợp đầy đủ các vaccine não mô cầu nhóm B và nhóm ACYW để bao phủ và bảo vệ toàn diện. Vaccine cần từ 2-3 tuần để tạo kháng thể bảo vệ và cần tiêm đầy đủ số mũi mới bảo vệ tối ưu. Người dân nên tiêm sớm, không chờ đến khi có dịch mới tiêm.

Những trường hợp đã tiêm các vaccine thế hệ cũ phòng nhóm BC hoặc AC sẽ được bác sĩ tư vấn để tiêm bổ sung các vaccine thế hệ mới, nhằm mở rộng phổ bảo vệ trước sự đa dạng của các chủng vi khuẩn hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia trong nước và quốc tế chia sẻ tại buổi tọa đàm.

Hiểu đúng về thay khớp háng và phục hồi chức năng sau phẫu thuật

Chiều 13/4, Bệnh viện Quân y 175 phối hợp cùng Tổ chức Operation Walk Chicago, Hoa Kỳ (OWC) tổ chức chương trình Tọa đàm truyền thông giáo dục sức khỏe “Hiểu đúng về thay khớp háng và phục hồi chức năng sau phẫu thuật”, góp phần lan tỏa kiến thức y khoa và mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn.

Bệnh nhi đang bình phục sau phẫu thuật.

Chạy đua với thời gian giữ đôi mắt cho bệnh nhi

“Con không thể nằm ngửa để thở, phải duy trì sự sống qua ống xông, trong khi đôi mắt bắt đầu lồi ra bất thường”, chị Hương, mẹ của bệnh nhi nhớ lại ngày tháng khủng hoảng ngay khi con mới chào đời. 

Tình trạng bệnh nhân khi đến khám.

Sai lầm trong điều trị nấm da, bệnh da bùng phát khắp cơ thể

Tự ý dùng thuốc bôi mua qua mạng, kết hợp tắm lá và uống thuốc không rõ nguồn gốc, một phụ nữ 50 tuổi đã khiến bệnh nấm da kéo dài suốt 2 năm, lan rộng toàn thân. Trường hợp này là lời cảnh báo về những hệ lụy nghiêm trọng khi điều trị bệnh da liễu sai cách, đặc biệt trong bối cảnh thuốc “quảng cáo thần tốc” tràn lan.

[Video] Tháng cao điểm kiểm tra an toàn thực phẩm sẽ bắt đầu từ 15/4

[Video] Tháng cao điểm kiểm tra an toàn thực phẩm sẽ bắt đầu từ 15/4

Vừa qua, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch Triển khai "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2026 với chủ đề: “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”. Trọng tâm là tăng cường kiểm soát nguy cơ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

Các đại biểu tham dự hội thảo khoa học.

Quảng Trị: Bệnh Glôcôm có xu hướng tăng

Ngày 11/4, Giám đốc Sở Y tế Quảng Trị Diệp Thị Minh Quyết cho biết, Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng điều trị bệnh lý Glôcôm” vừa được Bệnh viện Mắt Nam Quảng Trị tổ chức tại phường Đông Hà với hơn 80 đại biểu là bác sĩ, cán bộ y tế lĩnh vực nhãn khoa của các bệnh viện trung ương và địa phương tham dự.

Toàn cảnh hội nghị.

Hội nghị Can thiệp mạch thần kinh toàn quốc lần thứ 2: Cập nhật nhiều tiến bộ trong điều trị bệnh lý mạch máu não

Trong 2 ngày 10-11/4, tại thành phố Huế, Hội nghị Can thiệp mạch thần kinh toàn quốc lần thứ 2 do Hội Can thiệp mạch Việt Nam tổ chức thu hút gần 100 báo cáo viên trong và ngoài nước tham dự. Hội nghị là diễn đàn khoa học, cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác chuyên môn trong can thiệp mạch thần kinh.

Vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây.

Điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm sau bữa ăn bán trú khiến nhiều học sinh nhập viện ở Thành phố Hồ Chí Minh

Liên quan vụ hơn 140 học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây (Thành phố Hồ Chí Minh) nhập viện cấp cứu, nghi do ngộ độc thực phẩm sau bữa ăn bán trú, ngày 10/4, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị khẩn trương điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm này.

Người dân có thể tìm hiểu các dòng sản phẩm sát khuẩn bề mặt và vệ sinh cá nhân an toàn cho trẻ tại hệ thống nhà thuốc Pharmacity để hỗ trợ phòng dịch hiệu quả.

Chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng: Chuyên gia Pharmacity cảnh báo những sai lầm khi chăm sóc trẻ tại nhà

Biến thể EV71-C1 mới lây lan nhanh và dễ chuyển nặng đột ngột, khiến việc trang bị kiến thức chăm sóc trẻ tại nhà trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Dược sĩ Nguyễn Văn Tiến Đức - Giám đốc Dược Pharmacity cung cấp lộ trình “vệ sinh-dùng thuốc-dinh dưỡng” khoa học để bảo vệ trẻ tối đa trước các nguy cơ biến chứng.

Quang cảnh hội nghị khoa học.

Cập nhật tiến bộ trong điều trị đột quỵ

Hội Đột quỵ Việt Nam phối hợp Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Đức Hòa vừa tổ chức hội nghị khoa học “Cập nhật những chuẩn mực mới trong điều trị đột quỵ thiếu máu não năm 2026” với nhiều nội dung chuyên sâu, làm sáng rõ xu hướng điều trị hiện đại.

Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện K phẫu thuật nội soi bằng robot cho người bệnh.

Phẫu thuật robot “gỡ thế khó” cho ca bệnh ung thư tái phát, rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh

Áp dụng phẫu thuật nội soi robot trong ca ung thư buồng trứng tái phát phức tạp, Bệnh viện K đã xử lý thành công khối u xâm lấn vùng tiểu khung cho bệnh nhân gần 70 tuổi. Thiết bị hiện đại giúp ca mổ chính xác, ít xâm lấn, rút ngắn thời gian hồi phục, mở ra cơ hội tiếp tục điều trị hiệu quả cho người bệnh ung thư tái phát.

Trung tâm Thẩm mỹ, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chính thức tiếp nhận và đưa vào vận hành hai hệ thống laser thế hệ mới gồm Vbeam Pro 2025 và GentleMax Pro Plus.

Công nghệ laser thế hệ mới tăng hiệu quả điều trị bệnh lý giãn mao mạch, vết bớt rượu vang

Trung tâm Thẩm mỹ, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chính thức tiếp nhận và đưa vào vận hành hai hệ thống laser thế hệ mới gồm Vbeam Pro 2025 và GentleMax Pro Plus, đánh dấu bước tiến trong ứng dụng công nghệ cao trong điều trị da liễu và thẩm mỹ. Đáng chú ý đây là cơ sở y tế công lập đầu tiên tại châu Á sở hữu hệ thống này.