Chống biến đổi khí hậu: Khoảng trống giữa cam kết và hành động

Khoảng 16.500 người thiệt mạng do nắng nóng bất thường ở châu Âu trong mùa hè năm nay. 181.000 người tử vong với lý do này trong vòng 3 năm qua ở Lục địa già. Những con số đau lòng trên một lần nữa cho thấy biến đổi khí hậu đang gây ra tác động khôn lường, hậu quả không thể đong đếm đối với con người và Trái đất.

Người dân lấy nước uống để giải nhiệt trong ngày nắng nóng tại Rome, Italy. (Ảnh: THX/TTXVN)
Người dân lấy nước uống để giải nhiệt trong ngày nắng nóng tại Rome, Italy. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu để bảo vệ hành tinh xanh vẫn đầy cam go.

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học Hoàng gia London, biến đổi khí hậu do con người gây ra khiến khoảng 16.500 người thiệt mạng trong các đợt nắng nóng bất thường tại châu Âu trong mùa hè năm nay. Viện Y tế toàn cầu Barcelona (ISGlobal) cũng công bố báo cáo cho thấy, có tới 181.000 ca tử vong liên quan nắng nóng ở Lục địa già trong 3 mùa hè vừa qua.

Theo ISGlobal, chỉ riêng mùa hè 2024, mùa hè được đánh giá là “rực lửa” nhất ở Lục địa già từ trước đến nay, châu Âu chứng kiến tới 62.775 ca tử vong liên quan nắng nóng trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 9. Nghiên cứu từ 854 thành phố cho thấy, sự nóng lên toàn cầu đã làm nhiệt độ trung bình tăng thêm 2,2 độ C trong giai đoạn tháng 6-8/2025, và hậu quả khiến số người tử vong cao hơn so với mức tử vong bình thường là 24.400 người. Trong đó, gần 70% (tương đương 16.500 ca) được cho là trực tiếp liên quan đến biến đổi khí hậu, có nghĩa là số tử vong do nắng nóng tăng gấp ba lần so với điều kiện khí hậu bình thường.

Trước con số thống kê không mong muốn này, các nhà khoa học cảnh báo chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 2-4 độ C nữa sẽ cướp thêm sinh mạng của hàng nghìn người. Trong khi đó, một số quốc gia trên thế giới vẫn thờ ơ trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Theo báo cáo “Khoảng cách sản xuất 2025” do hơn 50 nhà nghiên cứu quốc tế phối hợp thực hiện, nhiều quốc gia trên thế giới vẫn lên kế hoạch tăng hoạt động khai thác nhiên liệu hóa thạch, dù bản cam kết về ứng phó sự nóng lên toàn cầu mà họ ký kết còn chưa ráo mực.

Chuyên gia Derik Broekhoff thuộc Viện Môi trường Stockholm nhấn mạnh vẫn tồn tại khoảng trống giữa tham vọng khí hậu và hoạt động khai thác nhiên liệu hóa thạch. Theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, các quốc gia trên thế giới đưa ra cam kết hạn chế mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu xuống dưới 2 độ C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp và hướng tới mục tiêu 1,5 độ C. Tuy nhiên, nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, nếu so với mức cho phép để đạt mục tiêu giữ nhiệt độ toàn cầu tăng 1,5 độ C, sản lượng than, dầu và khí đốt dự kiến vào năm 2030 sẽ cao hơn 120%, thậm chí ngay cả mục tiêu tăng 2 độ C cũng bị vượt quá 77%.

Theo báo cáo, có tới 17 trong số 20 quốc gia khai thác nhiên liệu hóa thạch lớn nhất thế giới, đang có kế hoạch tăng sản lượng từ nay đến năm 2030. Các bên tham gia Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu dự kiến phải đệ trình mục tiêu khí hậu cập nhật và kế hoạch chi tiết nhằm cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính trước khi diễn ra COP30 tại Brazil vào tháng 11 tới. Do đó, giới khoa học hối thúc các nước cần cam kết đảo ngược thực trạng hoạt động sản xuất nhiên liệu hóa thạch - tác nhân lớn gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu - đang được đẩy mạnh.

Liên minh châu Âu (EU) là một trong số ít điểm sáng hiếm hoi trong nỗ lực đạt các mục tiêu về khí hậu. Bộ trưởng Môi trường các nước thành viên EU, trong cuộc họp mới đây tại Brussels, đã đưa ra cam kết giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ 66,25-72,5% so với mức của năm 1990, thể hiện vai trò đầu tàu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

EU hiện xếp sau Trung Quốc, Mỹ và Ấn Độ về lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, song là bên đưa ra cam kết mạnh mẽ nhất về hành động chống tình trạng nóng lên toàn cầu. Các chuyên gia môi trường mong mỏi rằng, ngoài EU, tất cả quốc gia trên thế giới đều thể hiện cam kết về khí hậu bằng hành động và trách nhiệm với hành tinh xanh.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.