Thành phố đã huy động lực lượng hộ đê, bảo đảm an toàn về người và giảm đến mức thấp nhất những thiệt hại về tài sản, nhưng trước tác động biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, yêu cầu cấp bách đặt ra là phải đầu tư nâng cấp công trình chống lũ.
15 năm qua, người dân sinh sống ven sông Tích, sông Bùi trên địa bàn Thành phố Hà Nội cảm nhận rất rõ sự biến đổi nhanh chóng của nước lũ. Anh Nguyễn Văn Hiếu, người dân xã Xuân Mai cho biết, tần suất lũ xuất hiện ngày càng nhiều, năm sau lũ cao hơn năm trước, tăng cả về số lượng, có nhiều trận lũ hơn năm trước. Điển hình như năm 2024, đợt “lũ chồng lũ” đầu tháng 9 rất cao, khiến cho nước tràn qua đê gây ngập lụt kéo dài nhiều khu vực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sản xuất của người dân.
Đáng chú ý, lũ “về” rất nhanh, khiến người dân sinh sống khu vực ngoài đê vốn thường xuyên “sống chung” với lũ cũng không kịp trở tay. Chỉ sau một vài giờ, qua một đêm, nước lũ tràn vào nhà gây ngập sâu làm nhiều tài sản bị hư hỏng. Nhiều vật nuôi cũng bị lũ cuốn trôi hoặc chết. Theo nhận định của các chuyên gia thủy lợi, khu vực huyện Quốc Oai, Chương Mỹ (cũ), nhất là các xã Xuân Mai, Trần Phú hiện nay, nằm ở hạ lưu sông Tích, sông Bùi, chịu tác động trực tiếp của lũ rừng ngang từ Phú Thọ đổ về với cường độ lớn, nguy hiểm, gây ngập úng kéo dài.
Vì thế, thành phố cần lựa chọn đơn vị tư vấn giàu kinh nghiệm về lĩnh vực thủy lợi để nghiên cứu, đề xuất tổng thể giải pháp nâng cấp hệ thống đê điều, thủy lợi; đồng thời, tổ chức không gian dân cư đối với các hộ dân trong vùng thường xuyên bị ngập úng. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu thêm các giải pháp như: Trồng rừng; cải tạo, nạo vét, tăng dung tích các hồ chứa hiện có, xây dựng mới hồ chứa để cắt, giảm lũ, phòng, chống úng ngập; cải tạo, nạo vét, mở rộng sông Tích, sông Bùi và các trục tiêu hiện trạng. Nghiên cứu việc tái định cư các hộ dân sinh sống trong lòng sông, các vùng thường xuyên ngập lụt để mở rộng lòng dẫn sông Bùi, sông Tích phục vụ tiêu, thoát lũ, bảo đảm an toàn.
Đáng chú ý, những ngày đầu tháng 10, lũ sông Cầu, sông Cà Lồ lên cao đặc biệt lớn, trong đó mực nước sông Cầu tại Hà Nội vượt mức báo động III hơn 2m, đạt đỉnh cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, gây ngập sâu nhiều khu vực xã Trung Giã và xã Đa Phúc. Đỉnh điểm vào ngày 9/10, lũ từ thượng nguồn dồn về sông Cầu rất mạnh, đến 17 giờ ngày 9/10, mực nước trên sông Cầu đạt 10,12m vượt mức báo động III 2,12m, mực nước sông Cà Lồ đạt 9,65m vượt mức báo động III 1,65m. Nước lũ dâng cao đã tràn khoảng 5 km đê chính, gây ngập sâu tại các khu dân cư ngoài đê, đe dọa mất an toàn đê điều.
Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Xuân Đại, do ảnh hưởng của bão số 11 và mưa lũ trên các sông, từ ngày 7/10 đến 10/10, thành phố ghi nhận 11.790 hộ dân, với hơn 43.200 người bị ảnh hưởng, trong đó, riêng xã Trung Giã có hơn 4.040 hộ dân, với gần 16.420 người và xã Đa Phúc có hơn 1.710 hộ dân, với 7.310 người. Trong đó, có hơn 3.750 hộ dân, với gần 19.720 người phải sơ tán khẩn cấp đến nơi an toàn.
Mới đây, Văn phòng Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội ban hành kết luận chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh, Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố tại cuộc họp về công tác tổ chức ứng phó, khắc phục hậu quả ngập, úng trên địa bàn xã Trung Giã và xã Đa Phúc. Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu chính quyền địa phương hai xã Đa Phúc và Trung Giã chủ trì, tiếp tục tập trung phối hợp với các lực lượng vũ trang, công an, dân quân tự vệ và đơn vị liên quan thực hiện tốt công tác khắc phục hậu quả ngập, úng; tổ chức dọn dẹp vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả sau lũ, nhanh chóng ổn định đời sống, sản xuất, sinh hoạt của người dân.
Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hoàn thành rà soát, tham mưu thành phố giải pháp đồng bộ nâng cấp hệ thống thủy lợi phục vụ tiêu thoát nước; nâng cấp hệ thống đê điều bảo đảm an toàn chống lũ, phục vụ phát triển giao thông, chỉnh trang đô thị; phối hợp với Sở Xây dựng trong triển khai các giải pháp tiêu thoát nước lưu vực sông Nhuệ.
Đồng chí Trần Sỹ Thanh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng rà soát, tổng hợp, phối hợp với Sở Tài chính tham mưu thành phố xem xét, đầu tư, xử lý các công trình cấp bách phục vụ hiệu quả công tác phòng chống thiên tai, phòng chống ngập, úng trên địa bàn, báo cáo trước ngày 25/10/2025.
