Cần xây dựng nền tảng quốc gia về blockchain truy xuất nguồn gốc

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ đưa blockchain (công nghệ chuỗi khối) truy xuất nguồn gốc vào danh mục công nghệ chiến lược là một quyết định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự thừa nhận blockchain như một xu hướng công nghệ mới, mà còn khẳng định vai trò của blockchain như hạ tầng cốt lõi kiến tạo niềm tin số.

Các chuyên gia tham dự Tọa đàm chuyên đề “Định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc - Động lực phát triển bền vững của nền kinh tế số Việt Nam”.
Các chuyên gia tham dự Tọa đàm chuyên đề “Định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc - Động lực phát triển bền vững của nền kinh tế số Việt Nam”.

Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng trên cả nước đã xử lý hơn 40.000 vụ việc buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, với tổng giá trị xử phạt lên tới 6.500 tỷ đồng. Nổi bật là tình trạng hàng giả trong lĩnh vực thực phẩm, dược phẩm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người dân.

Chính vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc đáng tin cậy và minh bạch, phục vụ các hoạt động sản xuất, phân phối và tiêu dùng trong nước và quốc tế, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam là xu hướng tất yếu trong nền kinh tế số và là động lực quan trọng để phát triển bền vững kinh tế quốc gia.

Theo ông Nguyễn Huy, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, việc ứng dụng công nghệ cho truy xuất nguồn gốc là bắt buộc và phải là chính sách toàn diện từ trên xuống dưới, có sự quản lý đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp, có khả năng liên thông và giá trị pháp lý trong cả quản lý lẫn thương mại.

Trên thực tế, nhiều địa phương và doanh nghiệp đã triển khai đa dạng các loại hình phục vụ truy xuất và chống giả mạo nguồn gốc như tem chống giả vật lý: Hologram, tem vỡ, tem nhiệt; mã QR code và mã số mã vạch; tem điện tử đi kèm SMS xác thực; hệ thống truy xuất riêng của địa phương/ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, phần lớn các giải pháp truy xuất nguồn gốc vẫn mang tính cục bộ, phân mảnh khi chưa thống nhất mã định danh trên toàn quốc, do đó dẫn đến việc dữ liệu bị phân tán theo từng bộ, ngành gây khó khăn cho việc đánh giá, kiểm soát hàng hóa.

Việc ứng dụng công nghệ cho truy xuất nguồn gốc là bắt buộc và phải là chính sách toàn diện từ trên xuống dưới, có sự quản lý đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp, có khả năng liên thông và giá trị pháp lý trong cả quản lý lẫn thương mại.

Ông Nguyễn Huy, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia

Ngoài ra, việc thiếu kiểm soát hàng hóa trên các sàn thương mại điện tử, cùng với việc doanh nghiệp không bị bắt buộc tham gia vào hệ thống, càng làm trầm trọng thêm tình trạng này.

Ông Bùi Bá Chính, Quyền Giám đốc Trung tâm Mã số, mã vạch quốc gia (Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia) cũng cho rằng, sự thiếu liên thông giữa truy xuất nguồn gốc và kiểm tra chất lượng hàng hóa, cũng như việc không có cơ sở dữ liệu tập trung đã tạo ra lỗ hổng lớn trong việc đánh giá và kiểm soát hàng hóa trên thị trường.

Dữ liệu được coi là tài sản chiến lược, được ví như “dầu mỏ” trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ thật sự có giá trị khi được xác thực, minh bạch và toàn vẹn. Công nghệ blockchain với cấu trúc phân tán giúp loại bỏ điểm tập trung dễ bị tấn công, bảo đảm rằng, mọi thông tin, từ dữ liệu dân cư, sản xuất đến thương mại đều được ghi nhận và xác minh bởi nhiều nút trong hệ thống, không thể bị thay đổi tùy tiện. Nhờ vậy, blockchain trở thành lớp xương sống kết nối Nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong một hệ sinh thái số an toàn và đáng tin cậy.

Ở tầm quốc gia, việc xác định blockchain là công nghệ chiến lược cũng mở ra hành lang pháp lý cho nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng công nghệ này trong nhiều ngành trọng yếu. Ông Nguyễn Huy khẳng định, công nghệ blockchain sẽ tạo điều kiện để Việt Nam không chỉ bắt kịp xu hướng, mà còn chủ động tham gia định hình chuẩn mực toàn cầu về truy xuất nguồn gốc, quản trị dữ liệu và thương mại số.

Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản, quy chuẩn, đề án về truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa quốc gia được vận hành chính thức từ tháng 10/2024. Việt Nam tham gia Hệ thống định danh toàn cầu cho sản phẩm và chuỗi cung ứng GS1 từ năm 1995.

Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 sẽ là bước đột phá quan trọng trong quản lý rủi ro và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố 35 TCVN về truy xuất nguồn gốc, trong đó TCVN 13274:2020 định rõ hướng dẫn về định dạng mã truy vết, hỗ trợ hệ thống truy xuất nguồn gốc. Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 sẽ là bước đột phá quan trọng trong quản lý rủi ro và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Hiệp hội Dữ liệu quốc gia cũng chủ trì xây dựng và vận hành Nền tảng blockchain quốc gia (NDAchain) vào cuối năm 2024. Trên cơ sở ứng dụng của NDAChain, Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc hàng hóa (NDATrace) sẽ sớm đi vào vận hành chính thức, cho phép quy trình xác thực minh bạch và tự động, bảo đảm bằng chứng được lưu vết và không thể thay đổi vì mỗi sản phẩm chỉ được cung cấp một mã định danh duy nhất.

Đứng trên góc độ doanh nghiệp, ông Hoàng Tuấn Anh, Giám đốc Công nghệ thông tin, Công ty cổ phần Dược phẩm ECO (ECO Pharma) cho rằng, để hệ thống định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc phát huy tối đa hiệu quả, cần có sự bảo chứng từ cơ quan quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa định dạng mã, tích hợp và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, bộ, ngành với Hệ thống Dữ liệu quốc gia là hết sức cần thiết. Ngoài ra, cần tạo một cơ chế phản hồi nhanh giữa người tiêu dùng, nhà phân phối và cơ quan quản lý nhà nước; đồng thời công khai danh mục các sản phẩm đạt chuẩn truy xuất.

Trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, khi nhu cầu minh bạch nguồn gốc và an toàn thực phẩm ngày càng cấp thiết, blockchain không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thương hiệu doanh nghiệp, mà còn kiến tạo một nền kinh tế minh bạch, an toàn, nơi mọi chủ thể là Nhà nước, doanh nghiệp, người dân cùng tham gia và hưởng lợi từ dữ liệu tin cậy. Đây là nền tảng giúp củng cố niềm tin của người tiêu dùng và nâng tầm giá trị hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.