Cần xây dựng nền tảng quốc gia về blockchain truy xuất nguồn gốc

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ đưa blockchain (công nghệ chuỗi khối) truy xuất nguồn gốc vào danh mục công nghệ chiến lược là một quyết định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự thừa nhận blockchain như một xu hướng công nghệ mới, mà còn khẳng định vai trò của blockchain như hạ tầng cốt lõi kiến tạo niềm tin số.

Các chuyên gia tham dự Tọa đàm chuyên đề “Định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc - Động lực phát triển bền vững của nền kinh tế số Việt Nam”.
Các chuyên gia tham dự Tọa đàm chuyên đề “Định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc - Động lực phát triển bền vững của nền kinh tế số Việt Nam”.

Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng trên cả nước đã xử lý hơn 40.000 vụ việc buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, với tổng giá trị xử phạt lên tới 6.500 tỷ đồng. Nổi bật là tình trạng hàng giả trong lĩnh vực thực phẩm, dược phẩm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người dân.

Chính vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc đáng tin cậy và minh bạch, phục vụ các hoạt động sản xuất, phân phối và tiêu dùng trong nước và quốc tế, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam là xu hướng tất yếu trong nền kinh tế số và là động lực quan trọng để phát triển bền vững kinh tế quốc gia.

Theo ông Nguyễn Huy, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, việc ứng dụng công nghệ cho truy xuất nguồn gốc là bắt buộc và phải là chính sách toàn diện từ trên xuống dưới, có sự quản lý đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp, có khả năng liên thông và giá trị pháp lý trong cả quản lý lẫn thương mại.

Trên thực tế, nhiều địa phương và doanh nghiệp đã triển khai đa dạng các loại hình phục vụ truy xuất và chống giả mạo nguồn gốc như tem chống giả vật lý: Hologram, tem vỡ, tem nhiệt; mã QR code và mã số mã vạch; tem điện tử đi kèm SMS xác thực; hệ thống truy xuất riêng của địa phương/ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, phần lớn các giải pháp truy xuất nguồn gốc vẫn mang tính cục bộ, phân mảnh khi chưa thống nhất mã định danh trên toàn quốc, do đó dẫn đến việc dữ liệu bị phân tán theo từng bộ, ngành gây khó khăn cho việc đánh giá, kiểm soát hàng hóa.

Việc ứng dụng công nghệ cho truy xuất nguồn gốc là bắt buộc và phải là chính sách toàn diện từ trên xuống dưới, có sự quản lý đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp, có khả năng liên thông và giá trị pháp lý trong cả quản lý lẫn thương mại.

Ông Nguyễn Huy, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia

Ngoài ra, việc thiếu kiểm soát hàng hóa trên các sàn thương mại điện tử, cùng với việc doanh nghiệp không bị bắt buộc tham gia vào hệ thống, càng làm trầm trọng thêm tình trạng này.

Ông Bùi Bá Chính, Quyền Giám đốc Trung tâm Mã số, mã vạch quốc gia (Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia) cũng cho rằng, sự thiếu liên thông giữa truy xuất nguồn gốc và kiểm tra chất lượng hàng hóa, cũng như việc không có cơ sở dữ liệu tập trung đã tạo ra lỗ hổng lớn trong việc đánh giá và kiểm soát hàng hóa trên thị trường.

Dữ liệu được coi là tài sản chiến lược, được ví như “dầu mỏ” trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ thật sự có giá trị khi được xác thực, minh bạch và toàn vẹn. Công nghệ blockchain với cấu trúc phân tán giúp loại bỏ điểm tập trung dễ bị tấn công, bảo đảm rằng, mọi thông tin, từ dữ liệu dân cư, sản xuất đến thương mại đều được ghi nhận và xác minh bởi nhiều nút trong hệ thống, không thể bị thay đổi tùy tiện. Nhờ vậy, blockchain trở thành lớp xương sống kết nối Nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong một hệ sinh thái số an toàn và đáng tin cậy.

Ở tầm quốc gia, việc xác định blockchain là công nghệ chiến lược cũng mở ra hành lang pháp lý cho nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng công nghệ này trong nhiều ngành trọng yếu. Ông Nguyễn Huy khẳng định, công nghệ blockchain sẽ tạo điều kiện để Việt Nam không chỉ bắt kịp xu hướng, mà còn chủ động tham gia định hình chuẩn mực toàn cầu về truy xuất nguồn gốc, quản trị dữ liệu và thương mại số.

Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản, quy chuẩn, đề án về truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa quốc gia được vận hành chính thức từ tháng 10/2024. Việt Nam tham gia Hệ thống định danh toàn cầu cho sản phẩm và chuỗi cung ứng GS1 từ năm 1995.

Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 sẽ là bước đột phá quan trọng trong quản lý rủi ro và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố 35 TCVN về truy xuất nguồn gốc, trong đó TCVN 13274:2020 định rõ hướng dẫn về định dạng mã truy vết, hỗ trợ hệ thống truy xuất nguồn gốc. Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 sẽ là bước đột phá quan trọng trong quản lý rủi ro và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Hiệp hội Dữ liệu quốc gia cũng chủ trì xây dựng và vận hành Nền tảng blockchain quốc gia (NDAchain) vào cuối năm 2024. Trên cơ sở ứng dụng của NDAChain, Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc hàng hóa (NDATrace) sẽ sớm đi vào vận hành chính thức, cho phép quy trình xác thực minh bạch và tự động, bảo đảm bằng chứng được lưu vết và không thể thay đổi vì mỗi sản phẩm chỉ được cung cấp một mã định danh duy nhất.

Đứng trên góc độ doanh nghiệp, ông Hoàng Tuấn Anh, Giám đốc Công nghệ thông tin, Công ty cổ phần Dược phẩm ECO (ECO Pharma) cho rằng, để hệ thống định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc phát huy tối đa hiệu quả, cần có sự bảo chứng từ cơ quan quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa định dạng mã, tích hợp và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, bộ, ngành với Hệ thống Dữ liệu quốc gia là hết sức cần thiết. Ngoài ra, cần tạo một cơ chế phản hồi nhanh giữa người tiêu dùng, nhà phân phối và cơ quan quản lý nhà nước; đồng thời công khai danh mục các sản phẩm đạt chuẩn truy xuất.

Trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, khi nhu cầu minh bạch nguồn gốc và an toàn thực phẩm ngày càng cấp thiết, blockchain không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thương hiệu doanh nghiệp, mà còn kiến tạo một nền kinh tế minh bạch, an toàn, nơi mọi chủ thể là Nhà nước, doanh nghiệp, người dân cùng tham gia và hưởng lợi từ dữ liệu tin cậy. Đây là nền tảng giúp củng cố niềm tin của người tiêu dùng và nâng tầm giá trị hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng: Thủ đô đã hội tụ đủ điều kiện để bước vào chặng đường phát triển mới

Phát biểu khai mạc Hội nghị Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 sáng 29/6, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, thành phố đang có đủ điều kiện thuận lợi để bứt phá, cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới.

Sản xuất ure tại Công ty cổ phần Phân đạm và hóa chất Hà Bắc.

Ngành hóa chất gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng

Việc nghiên cứu tham gia chuỗi giá trị bán dẫn và đất hiếm sẽ mở ra hướng phát triển mới cho ngành hóa chất Việt Nam, góp phần hiện thực hóa chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược. 

Nhiều nông dân trồng giống thanh long mới.

Tăng sức cạnh tranh cho thanh long

Vài năm gần đây, diện tích trồng, sản lượng xuất khẩu thanh long tại nước ta có xu hướng sụt giảm. Được xem là “thủ phủ” thanh long của cả nước, trước những biến động của thị trường, nông dân Lâm Đồng tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng, đồng thời đẩy mạnh trồng các giống mới để mở ra cơ hội bứt phá cho ngành hàng thanh long.

Mô hình nuôi bò lai 3B tại xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La đang mở ra hướng sản xuất mới.

Nền tảng xây dựng nông thôn mới vùng khó khăn

Từ những mô hình phù hợp như chăn nuôi hàng hóa hay mô hình “con cá đi sau cây lúa”, người dân vùng đất khó đang từng bước nâng cao thu nhập, góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn mới. Nhiều địa phương đang chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp cho người dân từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Perth Phạm Hải Anh phát biểu tại sự kiện. (Ảnh do Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Perth cung cấp)

Doanh nghiệp Tây Australia và Việt Nam thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực thế mạnh

Cùng với việc nâng cấp, hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ thu hút đầu tư chiến lược, phát triển nhân lực chất lượng cao, Việt Nam khẳng định cam kết tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh để thu hút nhiều hơn nữa các doanh nghiệp Australia nói chung cũng như của bang Tây Australia nói riêng.

Nghiên cứu sinh Viện Di truyền Nông nghiệp kiểm tra mẫu cây trồng. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Nâng cao năng suất và giá trị nông sản

Đổi mới công nghệ chọn tạo giống cây trồng được xem là “chìa khóa” để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Để lĩnh vực này bứt phá mạnh mẽ, cơ quan chức năng cần quyết liệt khơi thông thể chế, tăng nguồn lực đầu tư.

Đoàn chuyên gia tham quan cơ sở vật chất tại Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh.

IUH đạt chuẩn kiểm định QAA của Vương quốc Anh

Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) vừa chính thức được công nhận đạt chuẩn kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục theo tiêu chuẩn của Cơ quan Bảo đảm chất lượng giáo dục đại học Vương quốc Anh (Quality Assurance Agency for Higher Education - QAA).

Không ngừng xây dựng đội ngũ môi giới bất động sản chuyên nghiệp, hiệu quả. (Ảnh: HNV)

Nâng tầm vị thế nghề môi giới bất động sản trong bối cảnh mới

Trong bối cảnh thị trường và công nghệ, chu kỳ mới của thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi của dòng tiền và tái định vị toàn diện nghề môi giới. Minh bạch, công nghệ và niềm tin theo đó sẽ trở thành ba giá trị cốt lõi quyết định sự tồn tại, phát triển bền vững, góp phần nâng tầm vị thế nghề môi giới.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Tuần qua, giá vàng trong nước tăng bất chấp thế giới ghi nhận tuần giảm thứ 4 liên tiếp

Tuần này, giá vàng thế giới ghi nhận tuần giảm thứ 4 liên tiếp, đóng cửa ở mức 4.088,6 USD/ounce. Phần lớn các chuyên gia lẫn nhà đầu tư nhỏ lẻ đều bi quan về giá vàng tuần tới. Trong khi đó, kết thúc tuần giao dịch, giá vàng miếng SJC mua vào-bán ra ở mức 144,5-148,5 triệu đồng/lượng, tăng 1,3 triệu đồng so cuối tuần trước.

[Video] 21 khoản thu nhập nào được miễn thuế từ 1/7?

[Video] 21 khoản thu nhập nào được miễn thuế từ 1/7?

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 tới, bổ sung một số khoản thu nhập thuộc diện miễn thuế, như tiền lương làm đêm, làm thêm giờ; tiền lương những ngày không nghỉ phép; một số khoản thu nhập từ quỹ đầu tư tín chỉ carbon; thu nhập từ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo...

Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại cảng Cái Mép-Thị Vải, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh ĐỖ TUẤN HÙNG)

Động lực phát triển từ các trung tâm logistics

Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hiệu quả và có giá trị gia tăng cao, năng lực cạnh tranh tốt, phát huy lợi thế của đất nước trong chuỗi cung ứng toàn cầu.