Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Xã hội

Chống hàng giả: Cần một nền tảng định danh và truy xuất hiệu quả

Để chống giả hiệu quả, cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng cần có một nền tảng thống nhất, cho phép kiểm chứng dữ liệu chuẩn hóa từ gốc.

Sáng 8/7, tại Hà Nội, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia tổ chức hội thảo "Xác thực truy xuất nguồn gốc - Động lực phát triển bền vững của Kinh tế số Việt Nam".

Những bất cập chính

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Đại tá Phạm Minh Tiến, Phó Giám đốc Trung tâm dữ liệu Quốc gia trong bối cảnh gian lận thương mại thẳng thắn nêu ra những bất cập chính trong việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại Việt Nam.

sonr5749.jpg
Đại tá Phạm Minh Tiến, Phó Giám đốc Trung tâm dữ liệu Quốc gia. (Ảnh: Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia)

Cụ thể: Một là, không thống nhất mã định danh thống nhất trên toàn quốc. Hai là, dữ liệu phân tán theo các bộ ngành, lĩnh vực. Ba là, thực hiện truy xuất nguồn gốc hình thức, thiếu chiều sâu. Bốn là, không kiểm soát hiệu quả hàng hóa trên các sàn thương mại điện tử. Năm là, người tiêu dùng chưa có công xác thực cụ thể. Sáu là, cơ quan chức năng xử lý thủ công, bị động chưa có kiểm soát chặt chẽ. Bảy là, doanh nghiệp không bắt buộc phải tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Tám là, thiếu liên thông giữa truy xuất nguồn gốc và kiểm tra chất lượng hàng hóa. Chín là, không có cơ sở dữ liệu tập trung để đánh giá và kiểm soát hàng hóa.

Đặc điểm này có tác động tiêu cực lên quản lý thị trường trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Truy xuất từ gốc để chống hàng giả

Chỉ trong năm 2024, cơ quan chức năng đã xử lý trên 47.000 vụ hàng giả/gian lận xử lý. Con số này được dự báo tiếp tục tăng trong năm 2025.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Bùi Bá Chính, quyền giám đốc Trung tâm Mã số Mã vạch Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận định có 3 loại hình làm giả phổ biến: Giả chất lượng, giả thương hiệu, giả nguồn gốc.

hieu9371-sao-chep.jpg
Ông Bùi Bá Chính, quyền giám đốc Trung tâm Mã số Mã vạch Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ trình bày tại Hội thảo. (Ảnh: Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia)

Dẫn chứng từ sản phẩm sữa giả tại địa bàn Hà Nội, ông Chính nhấn mạnh nạn hàng giả ngày càng hoành hành, gây thiệt hại lớn cho sức khỏe người dân, uy tín quốc gia và dòng thương mại chính ngạch.

Để chống giả hiệu quả, cần kiểm chứng dữ liệu chuẩn hoá từ gốc. Ông nói: "Giống như bố mẹ làm giấy khai sinh cho con cái, doanh nghiệp phải làm giấy khai sinh cho sản phẩm".

Sản phẩm cần chứa thông tin trong từng chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu, sản xuất đến vận chuyển. Các thông tin này cần được định danh và mã hóa để người dùng có thể dễ dàng truy cập.

Nêu ra mô hình GS1 trên thế giới, ông Chính bày tỏ: "Chúng tôi mong muốn hàng hoá của Việt Nam cũng được định danh như vậy" nhưng không làm một cách lẻ tẻ, manh mún mà "chúng ta cần có một đầu mối để thống nhất định danh trong cả nước".

Dữ liệu và nền tảng phân tán

Đồng tình với lập luận này, ông Hoàng Tuấn Anh, Giám đốc Công nghệ Thông tin, Công ty ECO Pharma cho biết: "Việc chống hàng giả giống như một ma trận và những gì ECO đang làm còn tồn đọng rất nhiều thách thức. Trong đó, dữ liệu và phần mềm truy xuất thiếu hệ thống, đồng bộ là một trong những thách thức lớn nhất".

sonr5804.jpg
Ông Hoàng Tuấn Anh - Giám đốc Công nghệ Thông tin, công ty ECO Pharma. (Ảnh: Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia)

Cụ thể, đại diện doanh nghiệp này chỉ ra năm vấn đề tồn đọng từ thực tiễn áp dụng các giải pháp truy xuất nguồn gốc: Một là, hệ thống quản lý truy xuất nguồn gốc chỉ phục vụ nội bộ doanh nghiệp. Hai là, thiếu đồng bộ quy chuẩn, quy định về dữ liệu ở quy mô quốc gia. Ba là, giải pháp phân mảnh, tăng chi phí đầu tư của doanh nghiệp. Bốn là, chưa có nền tảng định danh được Nhà nước bảo chứng dẫn đến thiếu tính xác thực. Năm là, thông tin vòng đời sản phẩm thiếu minh bạch do dữ liệu rời rạc, phân tán.

Ông Tuấn Anh đề xuất phía chính quyền cung cấp một ứng dụng định danh - xác thực - truy xuất cần được cơ quan quản lý Nhà nước bảo chứng đồng thời chuẩn hóa định dạng mã và dữ liệu truy xuất, tích hợp và liên thông với Hệ thống dữ liệu Quốc gia.

Một nền tảng chung

Dẫn chứng từ cuộc khủng hoảng bệnh "bò điên" (BSE), bà Marion Chamindae - Tham tán Nông nghiệp Khu vực Đông Nam Á, Đại sứ quán Pháp cho biết Pháp đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu thịt bò từ Anh do lo ngại về nguy cơ lây nhiễm BSE vào năm 1996. Đây cũng là thời điểm người dân bắt đầu nhận ra tầm quan trọng của việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

sonr5842.jpg
Bà Marion Chamindae - Tham tán Nông nghiệp Khu vực Đông Nam Á, Đại sứ quán Pháp. (Ảnh: Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia)

Trên thực tế, 76% người dân châu Âu quan tâm tới đề tài này.

Để xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa, Pháp sử dụng 3 công cụ chính: hồ sơ điện tử, mã QR và công nghệ chuỗi khối (blockchain).

Bà Marion Chamindae nhấn mạnh, riêng với ngành thực phẩm chỉ dẫn địa lý tạo ra giá trị đặc biệt quan trọng, giúp truy xuất hàng hóa và bảo vệ thương hiệu tốt hơn.

Trong đó, châu Âu đã xây dựng một kho dữ liệu chung trực tuyến cho phép người dùng có thể truy xuất chỉ dẫn địa lý của sản phẩm theo thời gian thực, cung cấp chi tiết, tình trạng pháp lý, bản quyền ở các quốc gia ngoài EU.

NDATrace

Phân tích các vấn đề tại Việt Nam, ông Nguyễn Huy, Trưởng Ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia nói: "Truy xuất nguồn gốc sản phẩm không phải là vấn đề mới, nhưng gần đây trở thành vấn đề nhức nhối trong xã hội.

sonr5943.jpg
Ông Nguyễn Huy, Trưởng Ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia. (Ảnh: Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia)

Chúng ta có làm nhưng còn rất manh mún, rời rạc và hiện chưa có cơ chế xuyên suốt từ trên xuống dưới để thống nhất cách làm, cũng như chưa liên thông quốc tế. Đặc biệt các bộ tiêu chuẩn hiện có không được xác thực bởi cơ quan Nhà nước, mà đơn giản chỉ kết nối trong nội bộ của từng doanh nghiệp".

Để giải quyết những vấn đề còn tồn đọng, Trưởng Ban Công nghệ, Hiệp hội dữ liệu Quốc gia giới thiệu Nền tảng Định danh, Xác thực và Truy xuất nguồn gốc hàng hóa Quốc gia (NDATrace).

Đây là giải pháp thuộc Trung tâm dữ liệu quốc gia với 3 tính năng chính: Một là định danh (tổ chức, doanh nghiệp, sản phẩm). Hai là xác thực (thông tin hàng hóa và hoạt động chuỗi cung ứng). Ba là truy xuất (tra cứu vòng đời, nguồn gốc sản phẩm).

NDATrace nằm trong Hệ sinh thái Quốc gia, liên kết trực tiếp với NDA DID (Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu quốc gia) và NDA Chain (Nền tảng chuỗi khối quốc gia).

Nền tảng được triển khai đồng bộ toàn quốc, có khả năng vận hành theo thời gian thực và liên thông với quốc tế.

Dự kiến, NDATrace sẽ chính thức đi vào vận hành trong năm 2025.

UYỂN HƯƠNG

Tin liên quan

truy xuất nguồn gốc hàng giả định danh sản phẩm nền tảng dữ liệu quản lý chuỗi cung ứng gian lận thương mại hệ thống blockchain NDATrace

Có thể bạn quan tâm

Con trai của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ và ký ức những ngày chiến đấu ở rừng

Con trai của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ và ký ức những ngày chiến đấu ở rừng

Là con trai cả của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông Nguyễn Hữu Châu có hơn 13 năm hoạt động và chiến đấu ở Căn cứ Trung ương Cục miền nam. Hòa vào không khí của những ngày tháng Tư lịch sử, ông chia sẻ với chúng tôi về hồi ức của những tháng ngày không quên ở chiến khu ngày đó.

Lãnh đạo thành phố Đồng Nai khảo sát để quy hoạch lại, tạo không gian phát triển cho phường Trảng Dài.

Đồng Nai tái thiết nơi “làng không ra làng, phường không ra phường”

Trong ngày thứ hai sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo thành phố Đồng Nai đã khảo sát thực tế, tìm giải pháp để tái thiết không gian phát triển cho phường Trảng Dài, nơi từng xảy ra điểm nóng xây dựng trái phép, gây nên nhiều hệ lụy dai dẳng, được ví như “làng không ra làng, phường không ra phường”.

Trạm dừng nghỉ trên cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết đón lượng khách và phương tiện dừng xe nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu ngày 30/4,

Mạng lưới trạm dừng nghỉ trên cao tốc bắc-nam giúp chuyến đi an toàn hơn trong kỳ nghỉ

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, bảo đảm đáp ứng nhu cầu đi lại, tiếp nhiên liệu và nghỉ ngơi của người dân trong dịp cao điểm lễ 30/4 và 1/5 năm 2026, hệ thống trạm dừng nghỉ, trạm tạm và điểm dịch vụ trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông hoạt động chính thức từ ngày 29/4 giúp các chuyến đi an toàn, thuận tiện hơn.

Lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Đà Nẵng thực hiện nhiệm vụ với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Đà Nẵng bảo đảm trật tự an toàn giao thông dịp lễ 30/4 và 1/5

Nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp lễ 30/4 và 1/5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đà Nẵng đã xây dựng kế hoạch thực hiện cao điểm, huy động tối đa lực lượng, phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Khu di tích đền thờ/Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan. (Ảnh: NGỌC ĐINH - MẠNH HÀO)

Đồng thuận từ lòng dân

Mỗi buổi chiều ở Vân Nội, loa truyền thanh vang lên những thông tin nổi bật về kinh tế-xã hội của xã Việt Tiến (Hưng Yên) nói chung và của thôn nói riêng. Ở sân nhà văn hóa, nhiều người dân quây quần trò chuyện. Những chia sẻ xoay quanh mùa vụ, tình làng nghĩa xóm, và những đổi thay đang hiện hữu trên quê hương.

Công nhân lao động diễu hành kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động. (Ảnh BẢO LONG)

Bảo đảm lợi ích chính đáng của người lao động

Ở cấp cơ sở, chủ tịch công đoàn không chỉ là người tổ chức phong trào mà còn là cầu nối quan trọng giữa người lao động và người sử dụng lao động. Vai trò này thể hiện rõ nhất trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể, đây là lĩnh vực được xác định là một trong những khâu đột phá của tổ chức công đoàn trong bối cảnh mới.

Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm giao thông trong đợt nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay.

Hà Nội tăng cường kiểm soát nồng độ cồn dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông, trong đó tập trung vào vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, chở quá số người quy định, chở hàng quá tải, quá khổ.

Tin nổi bật ngày 30/4: Nhiều hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; TP Đồng Nai vận hành với 10 phường mới

Tin nổi bật ngày 30/4: Nhiều hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; TP Đồng Nai vận hành với 10 phường mới

Nhiều hoạt động thiết thực kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; Thành phố Đồng Nai chính thức vận hành với 10 phường mới; Cầu vượt cửa biển Thuận An, thành phố Huế chính thức thông xe… là một số tin tức nổi bật trong ngày 30/4/2026.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.