Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, chuyển đổi số đã trở thành động lực quan trọng cho phát triển kinh tế, nhưng đồng thời đặt ra nhiều thách thức khi trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa đang làm thay đổi nhanh chóng cơ cấu việc làm và kỹ năng lao động.
Do đó, việc xây dựng khung pháp lý và chính sách bảo đảm việc làm thỏa đáng cho người lao động là nhiệm vụ cấp bách để bảo đảm mọi người lao động đều được trao cơ hội công bằng, an toàn và phát triển toàn diện.
Từ yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, Trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh mong muốn hội thảo trở thành diễn đàn học thuật quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học và nhà hoạch định chính sách nhằm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam và đề xuất giải pháp khả thi cho quá trình hoàn thiện thể chế lao động trong nền kinh tế số.
Tại hội thảo, ông Timo Rinke, Trưởng Đại diện Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) tại Việt Nam nhấn mạnh đến tác động mạnh mẽ của chuyển đổi số lên việc làm và an sinh xã hội.
Đồng thời, khẳng định sự kiện là minh chứng cho cam kết chung của FES và nhà trường trong việc hỗ trợ xây dựng chính sách bảo đảm việc làm thỏa đáng và bảo vệ người lao động trong kỷ nguyên số.
Hội thảo ghi nhận nhiều tham luận chuyên sâu trong bốn phiên làm việc, phản ánh đầy đủ những vấn đề của thị trường lao động số hóa, từ khung pháp lý, an sinh xã hội đến vai trò của doanh nghiệp, công đoàn và tổ chức đại diện người sử dụng lao động.
Các tham luận đã cung cấp một bức tranh toàn diện về những thách thức và yêu cầu cải cách đối với thị trường lao động Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số.
Theo đó, các chuyên gia cho rằng, hệ thống pháp luật lao động hiện vẫn dựa trên mô hình truyền thống, chưa bao quát đầy đủ lao động nền tảng, kinh tế hay vấn đề quản lý dữ liệu, bảo vệ người lao động trước sự chi phối của thuật toán.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hầu hết các quốc gia đi đầu đều chú trọng đào tạo lại-nâng cao kỹ năng suốt đời, cải cách an sinh xã hội và điều chỉnh khung pháp lý để thích ứng với mô hình việc làm mới, là định hướng Việt Nam cần ưu tiên.
Qua đó, các chuyên gia đề xuất yêu cầu tái cấu trúc hệ thống giáo dục nghề nghiệp, tăng hợp tác công-tư và mở rộng học tập suốt đời để nâng cao năng lực thích ứng của người lao động.
Đối với nhóm lao động đặc thù như người khuyết tật, phụ nữ, lao động lớn tuổi hay trẻ em cần được bảo vệ trước nguy cơ bất bình đẳng số và định kiến thuật toán.
Hệ thống an sinh, đặc biệt là bảo hiểm xã hội đối với lao động tự do và lao động nền tảng, cần được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, bao trùm và phù hợp đặc thù quan hệ lao động mới…
