Cần sớm hoàn thiện hạ tầng cho xe điện

Nhiều địa phương, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh, đang triển khai lộ trình chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện theo chủ trương xanh hóa giao thông. Tuy nhiên, quá trình này phát sinh nhiều vấn đề về hạ tầng và an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Thứ Năm, ngày 07/08/2025 - 21:56

Chung cư Hoàng Anh An Tiến, xã Nhà Bè bố trí trạm sạc điện trước khuôn viên chung cư. (Ảnh THẾ ANH)

Hạ tầng chưa đáp ứng

Việc Ban quản lý chung cư Tân Phước (phường Tân Sơn) dán thông báo ngừng nhận giữ xe điện từ ngày 23/7 do lo ngại an toàn phòng cháy, chữa cháy đã thu hút dư luận với nhiều ý kiến trái chiều. Dù không cấm công khai, nhiều ban quản lý, ban quản trị các chung cư khác cũng bắt đầu siết chặt hơn vấn đề này.

Phần lớn các chung cư đều thông báo sẽ kiểm tra hệ thống điện, lắp trạm sạc và bố trí khu vực giữ xe điện riêng. Tuy nhiên, hạ tầng, nhất là hệ thống điện, trong thiết kế ban đầu của nhiều chung cư, nhà trọ chưa tính đến hoặc thiếu đồng bộ cho xe điện. Tại chung cư Hoàng Anh An Tiến (xã Nhà Bè), ban quản lý đã bố trí trạm sạc cho xe ô-tô và xe máy điện trước khuôn viên. Nhưng không phải chung cư nào, nhất là các chung cư cũ, cũng đủ diện tích và điều kiện hạ tầng để lắp đặt trạm sạc.

Tại chung cư Miếu Nổi (phường Gia Định), do bãi xe không có điểm sạc, nhiều cư dân phải đưa xe điện lên căn hộ để sạc. Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở các khu nhà trọ. Tại dãy trọ 4 tầng của anh Hồ Minh Lý (phường Bình Hưng Hòa), tầng trệt được dùng để giữ xe máy, nhưng chưa có hạ tầng điện phù hợp. Khi người thuê hỏi về chỗ sạc, anh Lý lúng túng chưa biết cách giải quyết và lo ngại các yêu cầu khắt khe về an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Trong khi nhiều chung cư và nhà cho thuê chưa có giải pháp hiệu quả đáp ứng nhu cầu sạc xe điện, thời gian qua, tại nhiều khu vực đã xuất hiện các điểm sạc pin tự phát do người dân tự lắp đặt. Tại một số quán cà-phê ở các phường Tân Mỹ, Gò Vấp, Tân Thuận…, chủ quán kết hợp cung cấp dịch vụ sạc pin kèm ăn uống; giá mỗi giờ sạc là 6.000 đồng hoặc 15.000 đồng/lần sạc đầy.

Vào giờ cao điểm, có lúc hơn 20 phương tiện sạc cùng lúc. Một chủ quán tại phường Gò Vấp cho biết dịch vụ đã hoạt động hơn một năm nhưng số lượng khách tăng nhanh trong thời gian gần đây.

Cần sớm ban hành quy chuẩn

Liên quan xe điện và thiết bị sạc pin, lo ngại về an toàn phòng cháy, chữa cháy là hoàn toàn có cơ sở và cần được giải quyết bằng các giải pháp khả thi. Theo thống kê của Cục Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ, hơn 70% số vụ cháy nổ bắt nguồn từ sự cố chập, chạm điện.

Trong khi đó, pin xe điện chứa vật liệu dễ cháy. Các chuyên gia khuyến cáo việc thiết kế và lắp đặt hạ tầng sạc cần tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn. Sử dụng thiết bị không đạt chuẩn, dây dẫn quá tải, hoặc cắm sạc nhiều phương tiện cùng lúc đều tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Nhiều ban quản lý chung cư vì lý do này đã khuyến cáo hoặc cấm cư dân sạc pin trong khuôn viên tòa nhà. Tương tự, các điểm sạc công cộng tự phát cũng tiềm ẩn rủi ro.

Ông Bùi Trung Kiên, Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh cho biết hệ thống điện tại nhà ở hay quán cà-phê chỉ đủ phục vụ sinh hoạt; khi sạc nhiều thiết bị cùng lúc có thể gây quá tải dẫn đến chập cháy. Các cơ sở cung cấp dịch vụ sạc cần liên hệ ngành điện hoặc chuyên gia để thiết kế, lắp đặt theo đúng quy chuẩn, không tự ý đấu nối. Chủ trương xanh hóa phương tiện giao thông đã được Chính phủ xác định trong Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 về Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và mê-tan trong ngành giao thông vận tải.

Thực hiện quyết định này, Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều kế hoạch nhằm xanh hóa phương tiện. Tính đến tháng 7/2025, thành phố có khoảng 11 triệu phương tiện (8,6 triệu xe máy và hơn 2 triệu ô-tô). Giai đoạn 2026-2029, thành phố đặt mục tiêu chuyển đổi 400.000 xe xăng phục vụ dịch vụ và giao hàng sang xe điện.

Các chuyên gia cho rằng cần sớm hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn phòng cháy, chữa cháy và ban hành chính sách hỗ trợ người dân; trong đó, hạ tầng sạc pin là vấn đề cấp thiết. Nếu nhu cầu không được đáp ứng, người dân sẽ gặp khó khăn trong sử dụng xe điện hằng ngày. Bên cạnh đó, việc đầu tư và hỗ trợ phát triển các trạm sạc cũng cần được tính toán, huy động nguồn lực xã hội để đáp ứng thực tế.

Phường nội thành bố trí 80m/ trạm sạc; trục logistics bố trí 2 km/trạm. Dự án nhà ở có hơn 500 hộ hoặc trung tâm thương mại có hơn 5.000 m²có tối thiểu một trạm sạc nhanh 40 kW và một tủ đổi pin 24 ngăn. Dự án nhà ở xã hội/căn hộ mới bố trí một điểm sạc cho 20 chỗ đậu. Dự án nhà ở, trung tâm thương mại xây dựng bố trí 35% không gian đỗ xe tích hợp hạ tầng xe điện.
(Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh)

QUANG QUÝ

hạ tầng cho xe điện Hà Nội