Chuyển mục đích sử dụng đất không đúng quy định
Ông Trịnh Xuân Nha ở thôn Quyết Thắng, thị trấn Ea Pốk, huyện Cư M’gar, một trong những hộ dân làm đơn cầu cứu cho biết: Trước đây, ông làm công nhân của Nông trường Cà-phê Ea Pốk (nay là Công ty cổ phần Cà-phê Ea Pốk), đến năm 1989 thì nghỉ việc theo chế độ 176-HĐBT và mua lại đất của các công nhân nghỉ việc với diện tích 8.300 m2 tại khu vực phía tây đồi Cư H’lâm nay thuộc thôn Quyết Thắng, thị trấn Ea Pốk. Đến năm 1993, ông làm nhà ở trên diện tích đất này.
Năm 2017, diện tích đất của ông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp. Đến khoảng giữa năm 2018, ông làm đơn xin chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở với diện tích 600 m2 và chia làm sáu lô đất (bình quân một lô đất có 100 m2 đất ở) để chia cho các con ông.
Sau đó, các cơ quan chức năng của huyện Cư M’gar phối hợp Ủy ban nhân dân thị trấn Ea Pốk về xác minh đủ điều kiện để chuyển sang đất ở. Trong 6 lô đất xin chuyển đổi, ông đã đóng tiền chuyển đổi mục đích sử dụng đất được 4 lô với tổng số tiền gần 540 triệu đồng. Để có tiền đóng, gia đình ông phải bán ba lô đất tại thôn Toàn Thắng, thị trấn Ea Pốk. Đến ngày 19/6/2018, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar đã ban hành Quyết định số 621/ QĐ-UBND cho phép gia đình ông được chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở đô thị với diện tích 100 m2 tại thửa đất số 356, tờ bản đồ số 10 tại thị trấn Ea Pốk.
Giá đất tính tiền sử dụng đất phải nộp là 600.000 đồng/m2. Tuy nhiên, đến ngày 3/10/2018, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar lại ban hành Quyết định số 1026/ QĐ-UBND về việc thu hồi và hủy bỏ Quyết định số 621/QĐ- UBND ngày 19/6/2018 căn cứ theo khoản 2, Điều 35 Luật Đất đai năm 2013 về nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Đồng thời, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar giao Chi cục Thuế huyện thực hiện hủy thông báo thuế và có văn bản hoàn trả số tiền mà gia đình ông Nha đã thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Ngoài hộ ông Nha, 10 thửa đất khác tại khu vực này cũng bị thu hồi và hủy quyết định chuyển mục đích sử dụng sang đất ở đô thị với lý do tương tự. Căn cứ Quyết định số 3698/QĐ- UBND ngày 29/12/2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk thì vị trí khu vực phía tây đồi Cư H’lâm, thị trấn Ea Pốk được quy hoạch là đất ở nên vào các tháng 2, 4 và tháng 6/2018, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar đã ban hành 11 quyết định cho phép tám hộ dân được chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở đô thị.
Tuy nhiên, ngày 6/7/2018, Ủy ban nhân dân thị trấn Ea Pốk đã có Văn bản số 168/UBND-VP báo cáo Ủy ban nhân dân huyện: việc chuyển đổi mục đích sử dụng trên không phù hợp quy hoạch chung xây dựng của thị trấn Ea Pốk tại Quyết định số 3775/QĐ- UBND ngày 23/12/2009 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk. Đồng thời, theo Quyết định số 839/QĐ-UBND ngày 25/4/2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk về việc xét duyệt quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm đầu từ 2010 đến 2015 thì vị trí khu vực phía tây đồi Cư H’lâm, thị trấn Ea Pốk được quy hoạch là đất cơ sở giáo dục và văn hóa, thể thao.
Do đó, việc cho chuyển mục đích sử dụng đất tại khu vực phía tây đồi Cư H’lâm của Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar là không đúng theo quy định của Luật Đất đai năm 2013. Sau khi phát hiện sai sót này, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar đã ra quyết định thu hồi và hủy bỏ các quyết định cho chuyển đổi mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở đô thị của các hộ dân ở khu vực này. Từ đó đến nay, các lô đất này bị ngừng giao dịch, quyền lợi của người dân bị “treo”, không được xây dựng, cơi nới nhà cửa… khiến cuộc sống họ lâm vào hoàn cảnh hết sức khó khăn.
Chậm khắc phục
Trao đổi với chúng tôi, ông Nha bức xúc: “Việc làm này của Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar đã gây thiệt hại lớn cho gia đình tôi. Căn nhà tạm của gia đình tôi từ năm 1993 đến nay đã xuống cấp, hư hỏng nhưng chính quyền địa phương không cho sửa chữa, cơi nới khiến cuộc sống hết sức cơ cực.
Chúng tôi đã nhiều lần làm đơn kiến nghị, cầu cứu gửi lãnh đạo huyện Cư M’gar và tỉnh Đắk Lắk giải quyết, khắc phục hậu quả, bảo đảm quyền lợi chính đáng, nhưng đến nay vụ việc vẫn rơi vào im lặng. Cấp huyện chuẩn bị chấm dứt hoạt động, chúng tôi biết đi đòi ai?”. Bà Nguyễn Thị Huệ ở tổ dân phố Quyết Tiến, thị trấn Ea Pốk cho biết: Ngày 12/6/2018, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar ban hành ba Quyết định số 584, 585, 586/ QĐ-UBND cho phép gia đình bà chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở tại ba thửa đất số 335, 336, 337, tờ bản đồ số 10 tại khu vực phía tây đồi Cư H’lâm, mỗi thửa 100 m2.
Tuy nhiên, chỉ một thời gian ngắn sau đó, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar lại ban hành các quyết định thu hồi và hủy bỏ các quyết định nêu trên khiến quyền lợi của gia đình bà bị thiệt hại nặng.
Những hộ dân bị ảnh hưởng đã làm đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk. Quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk và Tòa án cấp cao tại Đà Nẵng, ông Nguyễn Văn Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar thời điểm đó (người trực tiếp ký các quyết định) thừa nhận việc ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là sai quy định của pháp luật, xuất phát từ sai sót của Ủy ban nhân dân huyện do không đối chiếu với quy hoạch sử dụng đất của Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar.
Cũng theo phản ảnh của các hộ dân, trong quá trình hòa giải, đối thoại tại địa phương cũng như tại tòa án, ông Minh hứa hẹn sẽ giải quyết thỏa đáng cho người dân và đề nghị người dân rút đơn khởi kiện. Vì tin tưởng, các hộ dân đã rút đơn khởi kiện để chờ giải quyết. Tuy nhiên, từ tháng 8/2020 đến nay, vụ việc vẫn không được giải quyết, trong khi ông Minh đã chuyển công tác và nghỉ hưu.
Trao đổi về vấn đề này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar Nguyễn Công Văn cho biết: Thời gian qua, Ủy ban nhân dân huyện Cư M’gar đã chỉ đạo Phòng Kinh tế-Hạ tầng, Phòng Tài nguyên và Môi trường (nay là Phòng Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Ủy ban nhân dân thị trấn Ea Pốk khẩn trương thu thập thông tin, hồ sơ tài liệu đánh giá hiệu quả các chỉ tiêu sử dụng đất, trên cơ sở đó nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành để tham mưu Ủy ban nhân dân huyện giải quyết.
Tuy nhiên, do liên quan các loại quy hoạch, việc giải quyết đòi hỏi phải có thời gian nhất định. Bên cạnh đó, tại khu vực đất nêu trên được quy hoạch đất công cộng (đất cơ sở giáo dục và đất văn hóa, thể thao) từ năm 2011 đến 2020. Sau khi hết kỳ quy hoạch lại tiếp tục điều chỉnh quy hoạch chung thị trấn Ea Pốk đến năm 2030 được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 3035/QĐ-UBND ngày 15/12/2020, thì vẫn quy hoạch vào đất công cộng. Cũng theo ông Văn, đến nay, vụ việc vẫn chưa có hướng giải quyết cụ thể.
Tuy nhiên, khi cấp huyện chấm dứt hoạt động và thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thì Ủy ban nhân dân xã mới căn cứ vào nhu cầu sử dụng đất của địa phương và kiến nghị của nhân dân để tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh điều chỉnh quy hoạch hoặc có giải pháp xử lý dứt điểm vụ việc.
