Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, kết quả kiểm tra bước đầu xác định, Vườn quốc gia U Minh Hạ có khoảng 860ha rừng bị tổn hại. Cụ thể, Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt ghi nhận khoảng 300ha rừng bị suy thoái và khoảng 467ha có dấu hiệu suy kiệt. Trong khi Phân khu Phục hồi sinh thái cũng có khoảng 92ha rừng tự nhiên rơi vào tình trạng suy thoái.
Đại diện Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau nhận định, đây là vấn đề có tính chất phức tạp, liên quan đồng thời đến nhiều yếu tố như thủy văn, tầng than bùn, đất phèn, sâu bệnh và thời tiết cực đoan.
Tuy nhiên, hiện chưa đủ cơ sở khoa học để khẳng định chế độ quản lý nước là nguyên nhân duy nhất, song tỉnh không loại trừ khả năng việc điều tiết nước chưa phù hợp tại một số khu vực đã ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây.
Nhằm bảo vệ hệ sinh thái đặc trưng này, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đưa ra 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Trước mắt, tỉnh yêu cầu các đơn vị có liên quan khẩn trương khoanh vùng, lập bản đồ số cụ thể các khu vực suy thoái để báo cáo kết quả bước đầu trước ngày 1/9/2026, đồng thời xây dựng phương án vận hành nước tạm thời trình Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau trong quý III/2026.
Đặc biệt, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau nhấn mạnh nguyên tắc can thiệp thận trọng, ưu tiên phục hồi tự nhiên. Tỉnh Cà Mau nghiêm cấm việc áp dụng đại trà các biện pháp cơ giới, hóa chất, hoặc tự ý xử lý dây leo, cây chết tại Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt khi chưa có cơ sở khoa học và phê duyệt từ cấp có thẩm quyền.
Trong giai đoạn 2026-2028, Cà Mau sẽ triển khai nhiệm vụ khoa học-công nghệ để đánh giá tổng thể; từng bước đầu tư hệ thống quan trắc tự động kết hợp thiết bị bay không người lái (flycam) để giám sát tài nguyên rừng lâu dài.
Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau cũng kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ về kỹ thuật, pháp lý và triển khai các nhiệm vụ khoa học cấp bộ, cấp quốc gia nhằm bảo tồn, phục hồi bền vững hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn quý giá tại Vườn quốc gia U Minh Hạ.
