Bước tiến trong quản lý AI tại châu Âu

Ðức, Pháp và Italia vừa đạt được một thỏa thuận quan trọng về cách thức quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) trong tương lai. Trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của AI thu hút sự quan tâm của toàn thế giới, Lục địa già tiếp tục phát huy vai trò là một trong những khu vực tiên phong toàn cầu về xây dựng khung pháp lý toàn diện để quản lý AI.
Bước tiến trong quản lý AI tại châu Âu

Theo thỏa thuận mà Ðức, Pháp và Italia đã đạt được, chính phủ ba nước ủng hộ các cam kết tự nguyện ràng buộc đối với tất cả các nhà cung cấp AI lớn và nhỏ ở Liên minh châu Âu (EU), thay vì chỉ áp dụng đối với các nhà cung cấp AI lớn như đề xuất trước đó của Nghị viện châu Âu (EP).

Ba quốc gia châu Âu cho rằng, việc phân biệt các quy định theo quy mô của các nhà cung cấp AI sẽ tạo cạnh tranh không bình đẳng với lợi thế nghiêng về các nhà cung cấp AI nhỏ. Một điểm đáng lưu ý nữa là thỏa thuận của ba nước trên không quy định ngay các biện pháp trừng phạt, mà hệ thống xử phạt sẽ chỉ được thiết lập sau khi phát hiện các trường hợp vi phạm quy tắc ứng xử.

Giới chuyên gia nhận định, thỏa thuận nêu trên của Ðức, Pháp, Italia - ba quốc gia có vị thế và tiếng nói quan trọng tại châu Âu - là một bước tiến tích cực, giúp đẩy nhanh các cuộc đàm phán về quản lý AI ở cấp độ khu vực EU và rộng hơn là toàn châu lục. Bộ trưởng Công nghiệp Italia Adolfo Urso khẳng định, hoạch định chính sách về AI là vấn đề hàng đầu của EU và cần thiết phải phối hợp hành động để thực hiện nhiệm vụ này.

Mới đây, EU đã tiến thêm một bước quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Ðạo luật AI, trong bối cảnh các nghị sĩ đạt được đồng thuận về bản dự thảo các nguyên tắc minh bạch và quản lý rủi ro mới với hệ thống AI. Ðược kỳ vọng sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm nay, Ðạo luật AI nhiều khả năng trở thành đạo luật đầu tiên trên thế giới điều chỉnh toàn diện lĩnh vực mới mẻ này.

Mới đây, EU đã tiến thêm một bước quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Ðạo luật AI, trong bối cảnh các nghị sĩ đạt được đồng thuận về bản dự thảo các nguyên tắc minh bạch và quản lý rủi ro mới với hệ thống AI. Ðược kỳ vọng sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm nay, Ðạo luật AI nhiều khả năng trở thành đạo luật đầu tiên trên thế giới điều chỉnh toàn diện lĩnh vực mới mẻ này.

Thời gian qua, hàng loạt hội nghị lớn, nhỏ về AI được tổ chức tại các quốc gia châu Âu, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của châu lục đối với sự phát triển nhanh chóng của AI. Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu đầu tiên về an toàn AI diễn ra mới đây tại Anh đã khép lại với kết quả tích cực là 28 quốc gia ký kết Tuyên bố Bletchley, mở ra một chương mới trong hoạt động quản lý AI.

Theo Chính phủ Anh, Tuyên bố Bletchley đề cập đến việc phát huy tinh thần đồng thuận và trách nhiệm chung liên quan rủi ro AI, thúc đẩy hợp tác quốc tế trong bảo đảm sử dụng và nghiên cứu AI an toàn. Nhiều hội nghị khác về công nghệ hiện đại này cũng được tổ chức, như Hội nghị thượng đỉnh về kỹ thuật số tại thành phố Jena, Ðức từ ngày 20 đến 21/11, Hội nghị quốc tế AI tại Pháp từ ngày 22 đến 24/11…, qua đó góp phần tạo nền móng vững chắc để xây dựng một thế giới an toàn trong thời đại AI.

Lâu nay, châu Âu luôn là một trong những khu vực tiên phong trong thiết lập các quy định quản lý lĩnh vực công nghệ, điển hình là Ðạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA) của EU đã siết chặt kiểm soát hoạt động của các “đại gia” công nghệ, mang lại không gian mạng an toàn hơn cho người sử dụng. Tuy nhiên, việc xây dựng những quy định mới nhằm quản lý AI, một công nghệ có tốc độ phát triển nhanh chóng, gây ra không ít khó khăn cho các nhà lập pháp.

Chính phủ các nước cũng đối mặt bài toán khó là làm thế nào để cân bằng giữa quản lý, hạn chế rủi ro, nhưng vẫn tạo đủ không gian để doanh nghiệp AI sáng tạo, phát triển sản phẩm. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đã kêu gọi thành lập một hội đồng toàn cầu gồm các chuyên gia và đại diện công ty công nghệ để giải quyết những thách thức do AI đặt ra.

Rõ ràng thế giới ngày càng nhận ra rằng, tính năng vượt trội của các sản phẩm AI luôn đi kèm những mối đe dọa khôn lường trong đời sống thực. Bộ trưởng Khoa học, Ðổi mới và Công nghệ Anh Michelle Donelan từng nhấn mạnh, không có quốc gia đơn lẻ nào có thể tự ứng phó nguy cơ từ AI. Bởi vậy, các nước cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, học hỏi lẫn nhau, hướng tới mục tiêu vừa tận dụng được những lợi ích mà công nghệ mang lại, lại vừa chế ngự được những rủi ro đi kèm.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.