Theo thống kê của Bộ Công an, chỉ trong năm 2024, các vụ lừa đảo trực tuyến đã gây thiệt hại cho người dân Việt Nam ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Tình hình 10 tháng qua cũng không mấy khả quan khi các kịch bản lừa đảo liên tục được biến đổi, áp dụng công nghệ cao như Deepfake, AI để giả mạo giọng nói, hình ảnh, khiến người dân dù đã cảnh giác vẫn có thể sập bẫy.
Xu hướng lừa đảo không còn đơn lẻ mà đã phát triển thành các đường dây, ổ nhóm tội phạm có tổ chức, hoạt động xuyên biên giới. Các đối tượng không chỉ nhắm vào lòng tham mà còn khai thác triệt để tâm lý lo sợ, tình thương và sự thiếu thông tin của người dân. Từ giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát yêu cầu chuyển tiền "xác minh", mạo danh giáo viên báo tin con bị tai nạn cần tiền cấp cứu, đến các sàn đầu tư tài chính biến tướng hứa hẹn lợi nhuận "khủng"... tất cả đều chung một mục đích là chiếm đoạt tài sản. Nếu không có những giải pháp căn cơ, đồng bộ và quyết liệt, hậu quả sẽ không chỉ dừng lại ở những con số thiệt hại kinh tế mà còn là sự xói mòn niềm tin trong xã hội, ảnh hưởng đến an ninh trật tự và quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ
Trước thực trạng đáng báo động đó, việc chủ động phòng ngừa, trang bị cho mỗi người dân một "tấm khiên" vững chắc trên không gian mạng là yêu cầu cấp bách. Sáng 14/10, tại Hà Nội, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) Bộ Công an đã chính thức khởi động Chiến dịch “Chống lừa đảo trực tuyến năm 2025-Chậm mà chắc". Đây là một hành động kịp thời, thể hiện rõ quyết tâm chính trị và vai trò nòng cốt của lực lượng công an trong cuộc chiến cam go này.
Chiến dịch được triển khai trên quy mô toàn quốc từ tháng 10 đến tháng 12/2025, với sự đồng hành của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok Việt Nam, Công ty Cổ phần VCCorp cùng đông đảo các cơ quan báo chí và nhà sáng tạo nội dung số. Sự hợp tác sâu rộng này cho thấy một tư duy mới: chống lừa đảo trực tuyến không còn là nhiệm vụ của riêng lực lượng chức năng mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ sinh thái số, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, nền tảng mạng xã hội đến từng người dân.
Phát biểu tại lễ khởi động, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục A05-Bộ Công an, nhấn mạnh: “Chúng tôi đánh giá cao sự chủ động và tinh thần trách nhiệm của các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội và doanh nghiệp công nghệ... Đây là minh chứng cho thấy, chống lừa đảo trực tuyến không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng công an, mà là trách nhiệm chung của toàn hệ sinh thái số.”
"3C-Chậm Mà Chắc": Công thức an toàn cho mọi người
Trọng tâm của chiến dịch là lan tỏa thông điệp và công thức an toàn 3C: Chậm-Chặn-Chắn. Đây là một phương pháp tiếp cận thực tiễn, dễ nhớ, dễ áp dụng, giúp người dân hình thành phản xạ tự bảo vệ trước mọi thông tin đáng ngờ.
Chậm để kiểm chứng: Trước bất kỳ yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân hay click vào đường link lạ, mỗi người cần giữ bình tĩnh, chậm lại một nhịp để xác minh từ nhiều nguồn tin cậy. Một cuộc gọi kiểm tra cho người thân, một sự tra cứu nhanh trên cổng thông tin của Bộ Công an có thể ngăn chặn thiệt hại hàng trăm triệu đồng. Chặn để phòng ngừa: Chủ động thiết lập các lớp bảo mật cho tài khoản (xác thực hai yếu tố), không chia sẻ mã OTP, và nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm chính là xây dựng tuyến phòng thủ đầu tiên và quan trọng nhất. Chắn để bảo vệ cộng đồng: Khi phát hiện hành vi lừa đảo, việc dũng cảm báo cáo cho cơ quan chức năng và cảnh báo cho những người xung quanh sẽ tạo ra một lá chắn vững chắc, góp phần làm trong sạch môi trường mạng.
Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), chia sẻ: “Giáo dục và nâng cao nhận thức là chìa khóa để mỗi người dân chủ động bảo vệ mình... Khi trải nghiệm không gian mạng với tinh thần ‘Chậm mà chắc’, mỗi người chúng ta sẽ trở thành một mắt xích vững chắc trong mạng lưới kết nối cộng đồng.”
Chiến dịch sẽ được triển khai bằng nhiều hoạt động đa dạng: từ các phóng sự chuyên sâu trên báo chí, các buổi tọa đàm với chuyên gia, đến việc lan tỏa thông điệp qua thử thách hashtag #ChamMaChac trên các nền tảng mạng xã hội, hướng tới mọi lứa tuổi, đặc biệt là giới trẻ.
Xây dựng không gian mạng an toàn là trách nhiệm chung
Cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến đòi hỏi sự kiên trì và nỗ lực tổng hợp. Cam kết mạnh mẽ từ các nền tảng công nghệ như TikTok trong việc cảnh báo trực tiếp người dùng và tận dụng công nghệ để ngăn chặn hành vi xấu là một tín hiệu tích cực. Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam, ông Nguyễn Lâm Thanh, khẳng định: “An toàn của cộng đồng là ưu tiên hàng đầu... Chiến dịch là hành động cụ thể hóa cam kết của chúng tôi trong nỗ lực cảnh báo và trang bị cho người dùng tư duy phòng vệ.”
Để mỗi người dân trở thành một "pháo đài" tự bảo vệ, việc ghi nhớ và tuân thủ nguyên tắc "5 không" là vô cùng cần thiết: không chia sẻ thông tin cá nhân bừa bãi; không cung cấp mã OTP; không click vào link lạ; không mở file không rõ nguồn gốc; và tuyệt đối không nghe theo, làm theo yêu cầu của người lạ liên quan đến tiền bạc.
Chiến dịch “Chống lừa đảo trực tuyến năm 2025-Chậm mà chắc” không chỉ là một hoạt động tuyên truyền đơn thuần, mà còn là hành động thiết thực hưởng ứng tinh thần Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng mà Việt Nam đã tham gia ký kết.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Công an, sự chung tay của các doanh nghiệp, tổ chức và sự hưởng ứng của toàn dân, chúng ta hoàn toàn tin tưởng rằng chiến dịch sẽ tạo ra một làn sóng chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, góp phần đẩy lùi vấn nạn lừa đảo, xây dựng một không gian mạng Việt Nam thực sự an toàn, lành mạnh và đáng tin cậy.
