Biến đổi khí hậu: Báo động đỏ từ thiên nhiên

Liên hợp quốc cảnh báo, nguy cơ hiện tượng El Nino diễn ra trong vài tháng tới ngày càng cao, làm nhiệt độ toàn cầu tăng và dẫn tới những kỷ lục nắng nóng mới. Thiên nhiên đang dồn dập gióng lên hồi chuông báo động nhằm thúc giục con người nhanh chóng hành động để ứng phó cuộc khủng hoảng khí hậu nghiêm trọng hiện nay.

Từ châu Á đến châu Âu, nhiều nước đang phải vật lộn với hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng khắc nghiệt, khô hạn kéo dài… Người dân châu Á phải trải qua những ngày nắng nóng như "đổ lửa", ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và đời sống sinh hoạt.

Tại thủ đô Bangkok của Thái Lan, nhiệt độ có lúc lên tới mức cao kỷ lục là 54 độ C ở quận Bangna. Nhà chức trách nước này kêu gọi người dân tránh đi ra ngoài do nắng nóng có thể gây chết người. Bangladesh cũng chứng kiến mức nhiệt cao nhất trong gần 60 năm qua.

Từ châu Á đến châu Âu, nhiều nước đang phải vật lộn với hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng khắc nghiệt, khô hạn kéo dài… Người dân châu Á phải trải qua những ngày nắng nóng như "đổ lửa", ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và đời sống sinh hoạt.

Còn tại Ấn Ðộ, hàng chục người đã phải nhập viện vì nắng nóng. Trước đây, những đợt nắng nóng ở Ấn Ðộ vẫn thường diễn ra trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 7, song gần đây, những đợt nắng nóng ngày càng trở nên nghiêm trọng và kéo dài hơn.

Biến đổi khí hậu cũng tác động mạnh tới châu Âu, châu lục vốn được biết đến là có khí hậu ôn hòa, làm gia tăng nguy cơ hạn hán. Hạn hán kéo dài đã khiến các hồ chứa nước của Tây Ban Nha chỉ đạt 50% công suất chứa. Mới đây, quốc gia này phải đề nghị Liên minh châu Âu (EU) viện trợ khẩn cấp cho nông dân bị ảnh hưởng bởi hạn hán nghiêm trọng.

Trong khi đó, Cơ quan địa chất BRGM của Pháp dự báo, tình trạng khô hạn của nước này trong mùa hè năm 2023 có thể nghiêm trọng hơn mùa hè năm ngoái khi mực nước ngầm đang ở mức rất thấp. Việc bổ sung nước đang là một thách thức bởi Pháp vừa trải qua một mùa đông tương đối hanh khô.

Nhiều cuộc họp về khí hậu đã được tổ chức, nhiều lời kêu gọi và cam kết về khí hậu đã được đưa ra. Ðây là tín hiệu tốt, cho thấy nhận thức chung của con người về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường sống ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, hàng loạt thảm họa thiên nhiên do biến đổi khí hậu, như những đợt sóng nhiệt cao kỷ lục hay các trận siêu bão, là hồi chuông cảnh báo con người rằng cần phải hành động nhanh chóng và táo bạo hơn nữa.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) dự báo, khả năng hiện tượng El Nino sẽ diễn ra vào cuối tháng 7 tới là 60% và cuối tháng 9 tới là 80%. Tổng Thư ký WMO Petteri Taalas (P.Ta-lát) nhấn mạnh, hiện tượng này sẽ dẫn tới sự thay đổi các hình thái thời tiết và khí hậu trên toàn thế giới nên các nước cần chuẩn bị hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả để bảo đảm an toàn cho người dân.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định, tình trạng biến đổi khí hậu đang khiến các điều kiện sinh sống trên Trái đất trở nên khó khăn hơn.

Theo ông Antonio Guterres, chỉ cần mỗi một năm con người thiếu hành động kiềm chế mức độ nóng lên của Trái đất là thế giới sẽ tiến gần hơn tới bờ vực thẳm, đối mặt nhiều rủi ro mang tính hệ thống hơn và có khả năng chống đỡ kém hơn trước các thảm họa khí hậu.

Mới đây, Chủ tịch Hội nghị lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) Sultan Al Jaber kêu gọi các bên tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, cũng như thúc giục các nước phát triển cung cấp gói tài chính khí hậu trị giá 100 tỷ USD/năm đã cam kết để hỗ trợ các nước đang phát triển. Vấn đề tài chính luôn là điểm tắc nghẽn, gây nhiều tranh cãi trong các cuộc đàm phán khí hậu thời gian qua.

Cái giá phải trả cho tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng đắt, với các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra khắc nghiệt, thường xuyên hơn, đe dọa nghiêm trọng tính mạng con người. Sau những lời cam kết, hứa hẹn, các quốc gia cần bắt tay vào hành động một cách thực chất, nhanh chóng và có trách nhiệm để chạy đua với thời gian bảo vệ Trái đất trước khi quá muộn.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.