Thực tế cho thấy những bất cập tại Khu du lịch Núi Sam cần sớm được chấn chỉnh, lập lại trật tự để bảo đảm môi trường kinh doanh du lịch lành mạnh.
Sân UBND phường, trạm y tế thành bãi giữ ô-tô
Sau thời gian dài “đóng cửa” vì ảnh hưởng dịch Covid-19, Khu Du lịch quốc gia Núi Sam, phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang chính thức mở cửa đón khách trở lại từ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022. Tuy nhiên, niềm vui ấy chưa kéo dài được bao lâu thì chính quyền thành phố Châu Đốc đặt biển cấm xe ô-tô trên 16 chỗ ngồi lưu thông vào đường Châu Thị Tế, tuyến đường rộng gần 20m, thuận tiện nhất do du khách tham quan cúng viếng Miếu Bà Chúa xứ Núi Sam.
Hơn 150 hộ kinh doanh hợp pháp tại đường Châu Thị Tế, đường hậu Miếu bà (đường vòng Núi Sam) cho rằng, biển cấm đường, cấm xe trên bất hợp lý nên đã gửi đơn cầu cứu đến cơ quan chức năng. Bà T.T.Th., hộ kinh doanh nhà trọ trên đường Châu Thị Tế nói rằng, để được cấp phép kinh doanh hợp pháp, gia đình đã vay mượn tiền để đầu tư, cải tạo lại nhà trọ có bãi chứa khoảng 30 ô-tô.
“Vừa đầu tư cải tạo nhà trọ xong thì dịch Covid-19 ập tới, phải đóng cửa suốt mấy tháng liền. Gia đình vừa phải phòng, chống dịch theo quy định giãn cách xã hội, vừa phải gồng gánh trả lãi vay ngân hàng. Vậy mà, dịch tạm qua, vừa mở cửa đón khách thì đã bị “chặn” đường làm ăn vì biển cấm đường, cấm xe”, bà Th. than thở.
Cùng cảnh ngộ, ông T.T.X., cho biết, các nhà nghỉ bình dân tại đây hầu hết là đón khách hành hương Miếu Bà Chúa xứ Núi Sam. Những người hành hương tâm linh này thường mang theo rất nhiều lễ vật như hoa quả, heo quay… để dâng lên Bà Chúa xứ. Mỗi đoàn từ 20-40 người, có cả người già, trẻ nhỏ, hành trang, đồ đạc rất nhiều nhưng bị cấm đường không cho xe ô-tô từ 16 chỗ ngồi đến bãi xe nhà nghỉ. “Để phục vụ khách, nhà nghỉ phải ra đón khách bên ngoài, tìm bãi gửi xe cho đoàn rồi thuê xe ôm chở từng người, đồ đạc, lễ vật về nhà nghỉ. Nói chung rất bất tiện, tốn kém và khách rất mệt mỏi vì phải qua nhiều chặn dừng, đổi xe”, ông X. nói.
Trong khi đó, ông Út Tòng, một trong những nhà xe chạy hợp đồng chở khách hành hương Miếu Bà Chúa xứ Núi Sam nói rằng, đường Châu Thị Tế rộng gần 20m, xe lại lưu thông một chiều, đến nhà nghỉ, khách sạn thì xe vào bến bãi gọn gàng. Dịp Tết Nguyên đán vừa qua rất đông khách nhưng không ùn tắc giao thông nên cấm xe là không hợp lý.
Theo điều tra, ghi nhận của chúng tôi, ngoài bãi giữ xe chính thức tại khu vực Trung tâm thương mại Châu Đốc (bỏ hoang), len lỏi theo những con đường bên trong khu dân cư thương mại này xuất hiện hàng loạt bãi giữ ô-tô “chui”. Mỗi bãi đất trống đều có từ vài chục ô-tô đỗ đậu. Dĩ nhiên là không hề có phiếu thu, vé giữ xe theo quy định, mà chỉ thu tiền “tươi” chớp nhoáng.
Ngay cả sân của UBND phường Núi Sam cũng được cho “thầu” bí mật để làm bãi giữ ô-tô “chui”. Theo chị B., người trực tiếp điều hành, hướng dẫn các ô-tô ra vào sân UBND phường Núi Sam, bãi giữ xe này đã hình thành 8 năm qua.
“Ba tôi làm việc ở phường mười mấy năm, bên bảo vệ dân phố mới “thầu” được bãi xe này. Nhiều người muốn vô đây lắm mà đâu vô được. Mỗi năm ba tôi nộp cho UBND phường 100 triệu đồng rồi mình giữ xe thu tiền, chứ không cần đấu giá. Từ hồi có biển cấm xe trên 16 chỗ đi vào đường Châu Thị Tế thì bãi xe này đông lắm vì các nhà trọ liên hệ để gửi xe cho khách hành hương Miếu Bà Chúa xứ. Còn khách ở xa họ tin tưởng bãi xe của phường nên an toàn tuyệt đối”, chị B. khẳng định.
Không riêng trụ sở UBND phường mà cả sân của trạm y tế phường Núi Sam bên cạnh cũng trở thành bãi giữ ô-tô cho du khách. Khi được hỏi về vấn đề trên, ông Lâm Quang Thi, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND thành phố Châu Đốc hứa sẽ trả lời bằng văn bản nhưng tất cả đều rơi vào im lặng (?).
Trả phí tham quan, du khách nhận được gì?
Đến thời điểm hiện tại, Khu du lịch quốc gia Núi Sam chưa được phân định địa giới khu vực rõ ràng nhưng tất cả những người đi ngang qua đây đều phải trả phí tham quan. Mặc dù vậy, Ban quản lý Khu Di tích văn hóa lịch sử và Du lịch quốc gia Núi Sam vẫn bố trí đến 3 chốt tại 3 tuyến đường vào khu du lịch.
Từ tuyến đường Tân Lộ Kiều Lương khi đến gần cổng chào Khu du lịch Núi Sam hiện hữu, tất cả ô-tô phải rẽ trái vào Trung tâm thương mại bỏ hoang đang được trưng dụng làm bãi giữ ô-tô, nơi đặt chốt thu phí tham quan du lịch. Khi xe đến nơi, các nhân viên áo trắng tại đây yêu cầu hạ kính ô-tô để đếm số lượng du khách và xé vé 20.000 đồng/người/lượt. Sau khi thu tiền xong, du khách không được hướng dẫn sẽ tham quan gì, chỉ có bảng chỉ dẫn rẽ phải về Miếu Bà Chúa xứ.
Còn từ tuyến tránh quốc lộ 91, theo đường Lê Đại Cương đi vào Khu du lịch quốc gia Núi Sam cũng dẫn vào bãi đất trống tại Trung tâm thương mại Châu Đốc là một chốt thu phí tham quan khác. Nếu các phương tiện đi từ hướng huyện Tịnh Biên về Châu Đốc, theo quốc lộ 91 cũ, đến đường vòng Núi Sam cũng sẽ bị chốt chặn thu phí tham quan du lịch.
Chị Lê Thị Cẩm Tiên, nhà ở huyện An Phú, tỉnh An Giang nói rằng, vào dịp cuối tuần, gia đình chị hay đi thăm người thân là chị gái ruột có nhà ở bên trong Khu du lịch quốc gia Núi Sam. Nhưng lần nào đến cũng bị nhân viên của Ban Quản lý Khu di tích Văn hóa Lịch sử và Du lịch quốc gia Núi Sam chặn xe, hướng dẫn chạy vào bãi Trung tâm thương mại và phải trả phí tham quan 20.000 đồng/người rồi mới cho đi tiếp dù đã trình bày rõ ràng.
Hầu hết du khách đến Khu du lịch quốc gia Núi Sam cho biết, mục đích chính của họ là hành hương Miếu Bà Chúa xứ Núi Sam vì tín ngưỡng tâm linh, chứ rất ít khi đi tham quan nơi khác trong khu du lịch này. Theo TS Ngô Quang Láng, nguyên Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh An Giang, ngôi miếu này là điểm hành hương tâm linh với nghi thức thờ mẫu dân gian.
“Đã là tín ngưỡng dân gian thì cần tạo điều kiện cho nhân dân đến chứ không thể tìm mọi cách để tận thu, trong khi tại khu du lịch này chưa có công trình đầu tư nào tương xứng để thu phí. Vậy du khách trả phí tham quan, họ nhận lại được gì?”, TS Ngô Quang Láng phân tích.
Tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân làm ăn
Đối với những phản ánh việc cấm đường, cấm xe đi vào đường Châu Thị Tế gây khó khăn việc kinh doanh hợp pháp của hơn 150 hộ kinh doanh tại Khu du lịch quốc gia Núi Sam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước cho biết, đã có văn bản chỉ đạo Sở Giao thông Vận tải, Công an tỉnh An Giang và UBND thành phố Châu Đốc nghiên cứu, xử lý. Đồng thời báo cáo UBND tỉnh về kết quả, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo đề xuất UBND tỉnh xem xét.
Cùng quan điểm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Trần Anh Thư (phụ trách lĩnh vực văn hóa-xã hội) cho rằng, kiến nghị trên cần phải được xem xét, giải quyết thỏa đáng. Phải xem hộ kinh doanh cá thể là một thành phần kinh tế, họ đăng ký kinh doanh hợp pháp thì phải được bảo vệ và bảo đảm quyền kinh doanh và tạo nên hệ sinh thái dịch vụ trong khu du lịch.
Ông Trần Anh Thư cho biết, việc cấm đường, cấm xe này là bất cập từ nhiều năm qua. Mỗi năm cứ đến thời gian gần Lễ hội Vía Bà Chúa xứ Núi Sam là lại tái diễn nhưng chưa được giải quyết dứt điểm.
“Quan điểm và cam kết của UBND tỉnh là tôn trọng và tạo điều kiện cho nhà đầu tư hoạt động kinh doanh; tôn trọng quyền và lợi ích của nhân dân - hộ kinh doanh hợp pháp trong khu du lịch; phục vụ tốt nhất cho khách hành hương, khách du lịch. Từ bất cập dẫn đến việc hình thành các bãi giữ ô tô thu phí trong trụ sở cơ quan nhà nước là sai quy định. Việc này những năm trước cũng có, đã kiểm tra chấn chỉnh giờ lại tái diễn”, ông Trần Anh Thư nói.
Cũng theo ông Trần Anh Thư, trước khi đợt dịch Covid-19 lần thứ tư bùng phát, UBND tỉnh đã làm việc với UBND thành phố Châu Đốc tiến đến bỏ thu phí tham quan. Sau đó, dịch bệnh bùng phát dữ dội nên chưa ngồi lại bàn bạc, đi tới thống nhất. Ông Thư cho biết, việc thu phí tham quan do Ban Quản lý Khu di tích văn hóa lịch sử và Du lịch quốc gia Núi Sam (trực thuộc UBND tỉnh An Giang) thực hiện. Trước đây, Châu Đốc có đề nghị nên tỉnh tạm thời giao Ban Quản lý trên cho UBND thành phố Châu Đốc. Sắp tới sẽ phải tính toán lại, chấn chỉnh những bất cập, lập lại trật tự để tạo môi trường kinh doanh du lịch lành mạnh.
