Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Trong sự “bùng nổ” các nền tảng số hiện nay, việc sáng tạo nội dung sử dụng hình ảnh trẻ em ngày càng phổ biến trên phạm vi toàn cầu. Hầu hết người tạo ra và duy trì các kênh đó chính là cha mẹ, người giám hộ của trẻ em, với mục đích có thể là lưu trữ tư liệu gia đình, chia sẻ cảm xúc tích cực, hoặc thậm chí là để kiếm tiền chuyên nghiệp.
Các em nhỏ trên đảo Sinh Tồn. Ảnh: Linh Phan
Các em nhỏ trên đảo Sinh Tồn. Ảnh: Linh Phan

Tại Việt Nam, thời gian qua cũng đã xuất hiện những em bé “triệu view”, có lượng người theo dõi đông đảo, quảng cáo sản phẩm với mức thù lao tương đương nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng lâu năm trong nghề...

Mở các mạng xã hội phổ biến, không khó bắt gặp hình ảnh trẻ em tham gia livestream bán hàng, diễn tiểu phẩm, review (giới thiệu, đánh giá) đồ chơi... Có những em bé vừa chào đời đã được bố mẹ xây dựng cho kênh riêng công phu, bài bản, toàn bộ nội dung do bố mẹ thực hiện dựa trên sự ngây thơ, đáng yêu vốn có của con trẻ.

Khi các kênh này có nhiều lượt xem và chia sẻ, bố mẹ các em có thể bật tính năng kiếm tiền, hoặc nhận quảng cáo từ các nhãn hàng. Hiện nay, mức giá cho việc sử dụng hình ảnh em bé nổi tiếng dao động từ vài triệu cho tới cả trăm triệu đồng, tùy loại sản phẩm và lượng tương tác từng kênh. Nguồn thu hấp dẫn dễ dàng thúc đẩy nhiều người lớn liên tục sản xuất nội dung, đưa con trẻ lên mạng mà không ý thức được hoặc bất chấp những hậu quả lâu dài.

Ðể bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, Luật Trẻ em nghiêm cấm các hành vi công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ mà không được sự đồng ý của trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên và của cha, mẹ, người giám hộ của trẻ. Song thực tế không ai có thể xác minh việc những đứa trẻ có hay không đồng ý, sẵn sàng để hình ảnh của mình được đưa lên mạng, hoặc các em còn quá nhỏ để được hỏi ý kiến.

Mới đây, một gia đình genZ rất nổi tiếng với giới trẻ trong vai trò influencer (người có ảnh hưởng trên mạng xã hội) đã nhận nhiều chỉ trích khi liên tục đưa con chạy show, yêu cầu thực hiện các động tác miễn cưỡng… Trước đó, một kênh YouTube nổi tiếng của một phụ nữ Việt sống tại Nhật Bản đã bị khóa bình luận, xóa video do thường xuyên để con xuất hiện, diễn xuất.

Hình ảnh em bé bị phát tán, bị chế quá nhiều khiến chính người mẹ tự tay đăng lên sau đó lại phải đưa thông điệp khẩn cầu cộng đồng mạng ngừng chia sẻ ảnh con mình. Sự nổi tiếng và thu nhập cao kết thúc, nhưng hậu quả để lại vẫn chưa thể đo lường hết.

Từ những “hiện tượng” sớm nổi tiếng trên mạng và cũng sớm gặp thị phi trên thế giới và ở Việt Nam, các chuyên gia tâm lý, giáo dục cũng như người dùng mạng có trách nhiệm đều khuyến cáo việc đăng tải tràn lan hình ảnh, video trẻ em, đặc biệt là hình ảnh nhạy cảm hoặc thiếu kiến thức chuyên môn, có thể khiến trẻ em bị xâm phạm thể chất, tinh thần dưới nhiều hình thức.

Dễ thấy nhất là việc khuôn mặt, danh tính của trẻ em bị thu thập, sử dụng cho các công cụ AI, deepfake để tạo tin giả, lừa đảo. Tiếp đó là sự thiệt thòi cho những em bé đang ở độ tuổi phát triển nhận thức, khám phá một cách tự nhiên nhưng lại bị biến thành “diễn viên” bất đắc dĩ, phải hành động theo yêu cầu của cha mẹ, theo kịch bản.

Ranh giới trở nên mong manh giữa giám hộ, hỗ trợ và bóc lột sức lao động trẻ em theo kiểu mới. Thêm vào đó, những gì đã đăng tải lên mạng sẽ lưu lại lâu dài và lan truyền không thể kiểm soát, trong đó có những lời chê bai, miệt thị, đàm tiếu tiêu cực mà sau này khi lớn lên các em sẽ tiếp cận được. Khi chưa đủ hiểu biết, bản lĩnh, những em bé nổi tiếng quá sớm có thể sẽ không biết cách ứng xử phù hợp, thậm chí gặp rắc rối về tâm lý.

Mặt tối của ngành sáng tạo nội dung số liên quan đến xu hướng sử dụng trẻ em là chủ đề vẫn đang được tranh luận khắp thế giới. Chỉ một số ít quốc gia có quy định pháp lý về độ tuổi, hoặc các ràng buộc bảo đảm quyền lợi cho trẻ em khi tham gia hoạt động quảng cáo, đóng phim...

Tại Việt Nam, Thông tư số 09/2017/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông có một số yêu cầu bắt buộc khi đăng, phát tin, bài, chương trình, xuất bản phẩm liên quan đến trẻ em. Cụ thể, việc sử dụng hình ảnh của trẻ em dưới 7 tuổi phải được sự cho phép của cha mẹ hoặc người giám hộ. Tuy nhiên, quy định chỉ tác động đến các thương hiệu, công ty quảng cáo, còn với chính cha mẹ, người giám hộ trẻ em thì tùy thuộc nhận thức.

Phụ huynh chỉ nên có mục đích lưu giữ những khoảnh khắc hạnh phúc, không nên ép trẻ chụp ảnh, quay phim theo ý mình, tránh làm ảnh hưởng đến việc vui chơi, học tập, giải trí. Còn những người làm nghề sáng tạo nội dung số chuyên nghiệp phải tuân thủ luật pháp và các nguyên tắc đạo đức.

Sự gia tăng số lượng “ngôi sao nhí” trên mạng và một thế hệ phụ huynh kiêm quản lý tài khoản cho con mình là tất yếu, tuy nhiên lựa chọn thế nào để giữ an toàn trên mạng, cho con tuổi thơ bình thường và tránh những ảnh hưởng xấu đến tương lai đòi hỏi sự tỉnh táo, thận trọng của các bậc cha mẹ.

Có thể bạn quan tâm

Khu tái định cư phòng, chống thiên tai ở bản Ban, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị vừa được xây dựng khang trang, hạ tầng đồng bộ bên đường 20 Quyết Thắng. (Ảnh: HG)

Giai đoạn 2026-2030, Quảng Trị bố trí, ổn định dân cư cho hơn 5.400 hộ dân ảnh hưởng thiên tai

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Quảng Trị phấn đấu bố trí, sắp xếp ổn định dân cư cho 5.439 hộ với 21.420 nhân khẩu tại 31 xã, phường, đặc khu ở các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn và biên giới, hải đảo. Kế hoạch thể hiện sự chủ động phòng ngừa thiên tai, bảo đảm an toàn lâu dài cuộc sống người dân. 

Hiện trường xảy ra vụ cố ý gây thương tích tại tiểu khu 1535 thuộc quản lý của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại-Đầu tư Long Sơn, xã Quảng Trực.

Lâm Đồng: Tranh chấp đất đai tại xã Quảng Trực có dấu hiệu gây mất an ninh, trật tự

Trước diễn biến phức tạp của vụ việc cố ý gây thương tích và hủy hoại tài sản xảy ra tại tiểu khu 1535 thuộc quản lý của Công ty Long Sơn, xã Quảng Trực kiến nghị Thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng chỉ đạo Công an tỉnh tiếp tục điều động lực lượng hỗ trợ xử lý dứt điểm vụ việc, không để phát sinh điểm nóng.

Lãnh đạo thành phố Huế kiểm tra, cho ý kiến xử lý những việc còn tồn đọng tại các dự án trọng điểm. (Ảnh: N. Hiếu)

Huế tập trung xử lý các tồn đọng tại dự án Kinh thành, Cồn Hến và Khu đô thị Đại học

Sáng 18/9, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý những tồn đọng liên quan đến mặt bằng, tái định cư và quy hoạch tại các dự án Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế, Cầu qua Cồn Hến và đường dẫn hai đầu cầu, cùng quy hoạch Khu đô thị Đại học Huế.

Tác giả dự án thuyết trình trước Ban giám khảo cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" năm 2026. (Ảnh: Trung ương Đoàn cung cấp)

29 dự án tranh tài tại chung kết cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" 2026

Nội dung vòng đấu cuối cùng của cuộc thi xoay quanh nhiều lĩnh vực: phát triển nông nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ bảo quản, bảo tồn văn hóa dân tộc gắn với phát triển làng nghề, khai thác du lịch cộng đồng... Các tác giả, nhóm tác giả tranh tài theo hình thức vấn đáp trực tiếp với Ban giám khảo.

Tài sản, hàng hóa tồn đọng lưu giữ tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ngãi.

Quảng Ngãi: Tồn đọng hàng hóa, phương tiện vi phạm

Cùng với công tác đấu tranh, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi vi phạm pháp luật, việc xử lý tang vật, phương tiện bị tịch thu cũng là vấn đề đặt ra đối với cơ quan chức năng. Không ít hàng hóa sau khi được thu giữ, tịch thu phải lưu kho trong thời gian dài mới hoàn tất các thủ tục xử lý.

Quang cảnh lễ bàn giao nhà tại ấp 1 xã Vị Thanh 1, thành phố Cần Thơ. (Ảnh: VĂN ÚT)

Cần Thơ triển khai hiệu quả chương trình xóa nhà tạm cho con người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học

Theo kế hoạch, từ ngày 7 đến 17/9/2026, thành phố Cần Thơ triển khai hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 125 căn nhà cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học tại 47 xã, phường. Trong đó, 65 căn được xây mới và 60 căn sửa chữa, với tổng kinh phí 9,5 tỷ đồng.

Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2, KOL Summit 2026, diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TÙNG ANH)

Xây dựng và nâng cao sức đề kháng số

Sự kiện KOL Summit 2026 vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt ra không ít vấn đề về trách nhiệm và niềm tin trên không gian mạng. Phải chăng càng đông, càng ồn, một nội dung càng dễ được xem là đang được nhiều người quan tâm, đồng tình, thậm chí tin tưởng? 

Lực lượng chức năng và người dân xã Trần Phú (Hà Nội) đắp đê chống tràn.

Dồn sức chống úng ngập sau mưa lớn

Những ngày qua, mưa lớn liên tục diễn ra trên diện rộng cùng với mực nước các sông chảy qua địa bàn Thành phố Hà Nội dâng cao đã làm ngập nhiều tuyến đường nội thành, nước tràn qua đê gây ngập úng nhiều khu dân cư vùng ngoại thành. Thành phố đang tích cực triển khai các giải pháp ứng phó mưa lũ, giảm thiệt hại do thiên tai.

Tin nổi bật ngày 17/9: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Tin nổi bật ngày 17/9: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Thông qua kết quả kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội; Giá xăng dầu đồng loạt tăng... là một số tin tức nổi bật trong ngày 17/9/2026.

Ảnh minh họa. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Tạm thời phân luồng giao thông qua tuyến đường nối Quốc lộ 32 với Tỉnh lộ 174 do sạt lở

Do ảnh hưởng của mưa lớn, tuyến đường nối Quốc lộ 32 với Tỉnh lộ 174 qua xã Phình Hồ, tỉnh Lào Cai xảy ra sạt lở ta-luy âm nghiêm trọng, làm mất hoàn toàn nền và mặt đường tại 2 vị trí. Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai đã tổ chức cấm đường và phân luồng giao thông tạm thời qua khu vực này từ 15 giờ 30 phút ngày 17/9.