Bảo tồn, phát huy giá trị nghề thủ công truyền thống

Từ bao đời nay, nghề thủ công truyền thống như đan lát, dệt thổ cẩm đã gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Không chỉ là sinh kế mà đó còn là nét văn hóa đặc sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, hiện nay, khi các sản phẩm phục vụ đời sống sinh hoạt được sản xuất bằng kỹ thuật hiện đại ngày càng phổ biến, những nghề truyền thống này đang dần bị mai một. Trước thực trạng đó, nhiều địa phương trong tỉnh đã và đang nỗ lực khôi phục, truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, nhằm gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Thành viên Tổ hợp mây tre đan xã Tân Mỹ đan lát mây tre đan để tạo ra sản phẩm giỏ đựng.
Thành viên Tổ hợp mây tre đan xã Tân Mỹ đan lát mây tre đan để tạo ra sản phẩm giỏ đựng.

Đan lát vốn là nghề thủ công truyền thống gắn bó lâu đời với bà con dân tộc Tày ở xã Tân Mỹ, tỉnh Tuyên Quang. Thế nhưng, theo thời gian, khi các sản phẩm công nghiệp trở nên phổ biến, nghề truyền thống này đứng trước nguy cơ mai một. Với mong muốn gìn giữ nghề truyền thống, Tổ hợp tác mây tre đan xã Tân Mỹ đã được thành lập với 12 thành viên. Đây vừa là nơi để các thế hệ cùng lưu giữ văn hóa dân tộc, vừa là nơi tạo ra sản phẩm thủ công có mặt tại các thị trường trong và ngoài tỉnh. Qua đó, mang lại thu nhập cho các thành viên và cũng giúp giữ gìn bản sắc của đồng dân tộc Tày nơi đây.

Bà Hoàng Thị Hoan, Tổ trưởng Tổ hợp tác mây tre đan xã Tân Mỹ cho biết, nghề mây tre đan không chỉ giúp gia đình bà có thêm thu nhập mà còn khơi dậy mong muốn gìn giữ và phát triển nghề truyền thống. Xuất phát từ ý tưởng đó, bà đã đề xuất thành lập Tổ hợp tác để cùng các thành viên phát triển nghề đan lát. Ngay sau khi đề xuất, đã nhận được sự đồng thuận, tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền xã. Tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên sẵn có tại địa phương, tranh thủ thời gian nông nhàn, các thành viên trong tổ hợp tác đã đan thành các sản phẩm truyền thống của đồng bào dân tộc mình, như: làn, giỏ, nón lá… các sản phẩm được tiêu thụ tại chợ và bán qua mạng xã hội.

Tuy nhiên, theo bà Hoan, việc tiêu thụ sản phẩm của Tổ hợp tác còn mang tính nhỏ lẻ, giá cả bấp bênh. “Thời gian tới, Tổ hợp tác định hướng sẽ kết nạp thêm thành viên, chú trọng đào tạo lớp trẻ để góp phần giữ gìn và phát triển nghề truyền thống gắn với bản sắc dân tộc. Chúng tôi sẽ tích cực tham gia các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước xây dựng chỗ đứng cho sản phẩm mây tre đan của địa phương” - bà Hoan chia sẻ.

Đối với phụ nữ người Sán Dìu ở xã Sơn Thủy, trang phục truyền thống tuy giản dị nhưng vẫn toát lên vẻ đẹp khỏe khoắn, gọn gàng và đầy cá tính. Điểm nhấn đặc biệt của bộ trang phục nằm ở dải dây thổ cẩm được quàng dọc thân váy làm họa tiết trang trí. Những chiếc dây váy của thiếu nữ được đính thêm tua màu sắc rực rỡ, trong khi dây váy của người cao tuổi thường có màu xanh đen trầm lắng, thể hiện nét đẹp hài hòa trong văn hóa ứng xử theo lứa tuổi.

Với cộng đồng người Sán Dìu ở nơi đây, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ tình yêu với trang phục truyền thống và kỹ thuật dệt dây thổ cẩm luôn được chú trọng. Vào những ngày cuối tuần, những người biết và thông thạo nghề dệt ở trong xã cùng nhau dạy cho những em nhỏ cách dệt dây thổ cẩm. Đối với các em, học dệt dây thổ cẩm không chỉ là sự yêu thích với một sản phẩm thủ công, mà còn là trách nhiệm trong việc gìn giữ nghề truyền thống, bản sắc văn hóa của dân tộc mình không bị mai một.

Em Trương Bảo Thi, thôn Cây Đa 1, xã Sơn Thủy cho biết, em cảm thấy rất vui khi được học dệt trang phục truyền thống của dân tộc. Ban đầu em thấy khó, nhưng nhờ sự hướng dẫn tận tình của các bà, các bác, em đã đan được dây đai và thêu hoa văn trên váy. Em rất tự hào khi biết làm ra những sản phẩm truyền thống của dân tộc mình.

Bà Đỗ Thị Man, thôn Cây Đa 1, xã Sơn Thủy cho biết, để dệt được dây váy, trước tiên cần phải chăng các sợi len màu lên trên một cây cột ngang để cố định, các sợi len cũng sẽ được quấn qua hai thanh nứa ngắn, bảo đảm các sợi len được căng và trải đều trên một mặt phẳng, người dệt buộc túm các đầu dây còn lại vào thắt lưng của mình. Mỗi một chiếc dây váy được dệt từ 30 đến 40 sợi len đủ màu. Khi thao tác, người dệt khéo léo sử dụng một thanh tre vót nhọn ở đầu rồi gõ vào lớp sợi vừa dệt giúp các sợi dệt được xếp chặt vào nhau.

Bà Man cho biết: Ban đầu, việc học dệt, thêu đối với các cháu còn khá khó khăn. Thế nhưng, các cháu tiếp thu rất nhanh, chỉ sau 3 đến 4 ngày là đã có thể thêu xong một chiếc dây đai thắt váy.

Còn bà Húng Thị Tráng, hơn 70 tuổi, người dân tộc Pà Thẻn ở thôn Thượng Minh, xã Minh Quang là một trong những người cao tuổi vẫn lưu giữ và truyền dạy nghề dệt thổ cẩm ở thôn. Dù tuổi đã cao, từng đường dệt hoa văn của bà vẫn sắc nét, tinh xảo, thể hiện sự khéo léo và tâm huyết với nghề. Hiện nay, bà Tráng không chỉ truyền dạy nghề cho con cháu trong gia đình mà còn hướng dẫn 20 phụ nữ trong thôn biết nghề dệt của dân tộc Pà Thẻn.

bai-11-anh-2-9479.jpg
Bà Húng Thị Tráng hướng dẫn con cháu cách dệt trang phục của người Pà Thẻn.

Bà Tráng cho biết, trước kia, các họa tiết chủ đạo trên trang phục truyền thống của người Pà Thẻn thường là hình ảnh cây cầu, ngôi nhà, quả trám... Ngày nay, phụ nữ Pà Thẻn có thể sáng tạo thêm nhiều họa tiết mới, song vẫn giữ nguyên những hoa văn cổ truyền mang đậm bản sắc dân tộc. Theo bà Tráng, trong các công đoạn làm ra một bộ trang phục truyền thống, dệt những chi tiết nhỏ là công đoạn khó khăn và tốn nhiều thời gian nhất, có khi phải mất cả năm mới hoàn thành. Vì thế, bà mong muốn truyền lại nghề cho thế hệ sau, để vào những dịp lễ, Tết, cưới hỏi, con cháu vẫn được khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống, như một cách gìn giữ và tôn vinh nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.

Chị Sìn Thị Lan, thôn Thượng Minh, xã Minh Quang, cho biết, nhờ được học lớp dệt của bà Tráng hướng dẫn, đến nay, chị đã có thể tự dệt được bộ quần áo truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn, vừa để mình tự mặc và đã thêu được thêm các bộ trang phục khác để bán cho khách du lịch với giá trị từ 3-5 triệu đồng tùy từng bộ, giúp chị có thêm thu nhập. Cùng với đó, tại các chương trình quảng bá du lịch, các chương trình nghệ thuật ở địa phương, câu lạc bộ văn nghệ của bà con Pà Thẻn cũng được chính quyền xã tạo điều kiện để trình diễn các trang phục, tiết mục nghệ thuật truyền thống, nhằm quảng bá bản sắc văn hóa đến du khách trong và ngoài nước.

Việc gìn giữ và phát triển các nghề thủ công truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển sinh kế cho đồng bào. Những tấm lòng tâm huyết như bà Hoan, bà Man hay bà Tráng đang từng ngày tiếp lửa cho thế hệ trẻ, thắp sáng niềm tự hào về bản sắc dân tộc. Khi văn hóa gắn liền với sinh kế bền vững, đó chính là nền tảng để các giá trị truyền thống không bị lãng quên mà được tiếp tục lan tỏa rộng rãi.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn viên, thanh niên dọn dẹp, vệ sinh kênh mương nội đồng.

Lan tỏa tinh thần xung kích xây dựng nông thôn mới

Với ý chí tự lực, tự cường và tinh thần đoàn kết, thời gian qua, lực lượng đoàn viên, thanh niên trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã tích cực phát huy vai trò xung kích trong công cuộc đổi mới, đóng góp quan trọng vào phong trào xây dựng nông thôn mới của tỉnh.

Ngành điện Lào Cai áp dụng nhiều giải pháp bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn trong mùa nắng nóng.

Chủ động bảo đảm nguồn điện mùa nắng nóng

Trước dự báo nhu cầu sử dụng điện tăng cao trong những tháng hè, nhất là khi thời tiết nắng nóng có xu hướng kéo dài, ngành điện tỉnh Lào Cai đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Nhờ quyết liệt chỉ đạo, kịp thời kiện toàn đơn vị chuyên môn, tổ chức cán bộ cho nên năm 2025 phường Linh Sơn giải ngân hết nguồn vốn đầu tư công.

Thái Nguyên tăng cường cán bộ cấp xã

Sau sáp nhập, tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp của tỉnh Thái Nguyên có 92 xã, phường. Chức năng, nhiệm vụ của cấp xã tăng lên; địa phương tăng cường số lượng, chất lượng cán bộ, công chức cho cấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu năng lực chuyên môn, đạo đức để giải quyết hiệu quả công việc của người dân và doanh nghiệp.

Khâu chế tác cần tỉ mỉ và phải dùng kính lúp phóng đại sản phẩm đá quý.

Đặc sắc chợ đá quý Lục Yên

Chợ đá quý Lục Yên, tại tổ dân phố Yên Thế (xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai) xuất hiện từ năm 1990, đến nay có 250 gian hàng được bố trí ngăn nắp, mỗi gian khoảng 0,7m².

Cải cách hành chính sâu rộng đã tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn Thái Nguyên. Trong ảnh: Hoạt động chế biến gỗ tại Công ty TNHH Lechenwood Việt Nam, Khu công nghiệp Thanh Bình (Ảnh TUẤN SƠN)

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều cơ chế, giải pháp sáng tạo, linh hoạt. Nhất là đột phá trong cải cách thủ tục hành chính theo sáng kiến “luồng xanh” đã mang lại hiệu quả lớn, nhận được sự đồng tình, đánh giá cao của cộng đồng doanh nghiệp.

Hướng dẫn trẻ cách hoàn thiện đệm thổ cẩm tại phường Nghĩa Lộ.

Nông dân nghĩ cách làm giàu từ du lịch

Phát triển du lịch cộng đồng tại xã Nghĩa Lộ (Lào Cai) đã góp phần bảo tồn, gìn giữ bản sắc và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Thái. Qua đó, tạo sinh kế mới, góp phần tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống, nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ rừng và môi trường.

Nâng cao chất lượng giống cây lâm nghiệp

Phát triển kinh tế đồi rừng từ lâu là hướng đi hiệu quả, tạo nguồn sinh kế bền vững cho người dân xứ Lạng. Ngoài tăng diện tích độ che phủ, tỉnh còn tập trung, chú trọng nâng cao chất lượng giống cây trồng, từng bước tạo chỗ đứng cho các sản phẩm lâm nghiệp Lạng Sơn tại thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân trồng bưởi tại tỉnh Phú Thọ.

Nông nghiệp tăng trưởng nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật

Những năm qua, ngành nông nghiệp Phú Thọ đã chủ động phối hợp Hội Nông dân các cấp và chính quyền địa phương đẩy mạnh hoạt động chuyển giao tiến bộ khoa học-kỹ thuật đến người nông dân, coi đây là “chìa khóa” quan trọng để nâng cao giá trị cây trồng, vật nuôi, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Cán bộ, chiến sĩ và nhân dân bản Pá Liếng, xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên ra quân đào hố trồng cây cà-phê, mắc-ca theo chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên khóa XV xác định.

Chung sức cùng người dân chuyển đổi cây trồng

Những ngày qua, hàng nghìn cán bộ, công chức, người dân, chiến sĩ các lực lượng vũ trang tỉnh Điện Biên đã không quản ngại khó khăn về khắp các thôn, bản ở vùng cao, biên giới tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cây trồng.

Quang cảnh hội nghị.

Lạng Sơn chú trọng xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng

Ngày 10/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị gặp mặt doanh nghiệp, hợp tác xã năm 2026. Đây là dịp lãnh đạo tỉnh lắng nghe và giải quyết các kiến nghị từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh Lạng Sơn.

Xe chở sầu riêng xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc theo diện Luồng xanh sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn.

Lạng Sơn: Thông quan Luồng xanh xuất khẩu sầu riêng dựa trên hệ thống truy xuất nguồn gốc

Ngày 10/4, tại Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp công ty NETACOM và các doanh nghiệp công nghệ đồng hành, chứng kiến sự kiện thông quan lô hàng sầu riêng đầu tiên được xuất khẩu nhờ áp dụng quy trình Luồng xanh, dựa trên hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn chuỗi.

Quang cảnh Hội nghị.

Phấn đấu đến năm 2030 Lạng Sơn đạt "Tỉnh không ma túy"

Ngày 10/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị công bố quyết định phê duyệt danh sách tuyến, địa bàn trọng điểm, địa bàn “không ma túy” năm 2025 và quán triệt, triển khai các kế hoạch, văn bản chỉ đạo liên quan công tác phòng, chống ma túy, phấn đấu đến năm 2030 Lạng Sơn đạt "Tỉnh không ma túy".

Ngày 10/4, hầu hết học sinh Trường mầm non Hòa Bình đã đi học và ăn trưa tại trường.

Thái Nguyên: Xử lý nghiêm vụ trường mầm non sử dụng thực phẩm nhiễm dịch tả lợn châu Phi

Người dân nghi ngờ thịt lợn làm thức ăn cho học sinh Trường mầm non Hòa Bình không an toàn, chính quyền xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên đã đưa mẫu đi xét nghiệm, phát hiện nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Cấp ủy, chính quyền địa phương đang chỉ đạo kiểm tra toàn diện đối với trường này, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm.

Nhiều em học sinh rủ nhau ra bãi soi dưới chân cầu Tình Húc để tắm sông mà không trang bị áo phao.

Cảnh báo nguy cơ đuối nước tại bãi tắm tự phát trên sông Lô

Thời gian gần đây, khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng cao điểm, nhu cầu tắm mát, vui chơi và dã ngoại của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên và học sinh ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nguy cơ tai nạn đuối nước luôn tiềm ẩn, nhất là tại các bãi tắm tự phát không được kiểm soát an toàn.

Nông dân xã Thanh An phun thuốc trị bệnh đạo ôn trên lúa đông xuân.

Điện Biên chủ động phòng bệnh trên lúa đông xuân

Chủ động ứng phó diễn biến thời tiết bất thuận, tiềm ẩn nguy cơ sinh vật gây hại phát triển mạnh ảnh hưởng năng suất, sản lượng lúa vụ đông xuân, ngành chức năng tỉnh Điện Biên đã tăng cường khuyến cáo nông dân phải thường xuyên thăm đồng, triển khai các biện pháp phòng, chống sinh vật gây hại đúng hướng dẫn, quy định.

Lãnh đạo tỉnh Phú Thọ chúc mừng chủ đầu tư dự án.

Phú Thọ khởi công Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phúc Yên

Ngày 9/4, tỉnh Phú Thọ và nhà đầu tư tổ chức khởi công Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phúc Yên. Đồng chí Trần Duy Đông, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; đồng chí Bùi Huy Vĩnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy và các đồng chí lãnh đạo tỉnh Phú Thọ dự lễ khởi công.

Các bác sĩ nhận bằng tốt nghiệp sau khi hoàn thành chương trình đào tạo theo Dự án 585 - "Thí điểm bác sĩ trẻ tình nguyện về vùng khó khăn".

Điện Biên tiếp nhận 16 bác sĩ hoàn thành đào tạo theo Dự án "Thí điểm bác sĩ trẻ về vùng khó khăn"

Ngành y tế tỉnh Điện Biên vừa tiếp nhận 16 bác sĩ hoàn thành chương trình đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I tại Trường đại học Y Hà Nội. Đây là các bác sĩ được đào tạo theo Dự án 585 - “Thí điểm bác sĩ trẻ tình nguyện về vùng khó khăn” do Quỹ Thiện tâm và Tập đoàn Vingroup tài trợ.