Sẵn sàng cho năm học mới ở biên giới Lai Châu

Tại xã biên giới Thu Lũm, những ngày cuối tháng 8, cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường học đang khẩn trương hoàn tất những phần việc chuẩn bị cho năm học mới. Đây là năm đầu tiên Trường phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Thu Lũm được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 trường gồm Trường phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Ka Lăng, Trường phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Ka Lăng và Trường phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Thu Lũm.

Với 28 lớp, 735 học sinh, trong đó 248 học sinh tiểu học, nhà trường có quy mô lớn nhất xã. Ngay từ đầu tháng 8, toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên đã có mặt, triển khai dọn dẹp trường lớp, chuẩn bị nơi ăn ở nội trú, tập huấn chính trị, chuyên môn và tuyên truyền, vận động học sinh ra lớp đúng thời gian.

Thầy giáo Lý Xừ Po, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết, để chuẩn bị cho năm học mới, nhà trường đã rà soát toàn bộ cơ sở vật chất trường lớp, nơi làm việc và nơi ăn ở của học sinh. Năm nay chuyển sang mô hình nội trú, số lượng học sinh đông hơn nên việc bố trí nơi ăn ở, phòng học đòi hỏi hợp lý hơn.

Theo thầy Lý Xừ Po, xã Thu Lũm thuộc diện được xây dựng trường nội trú liên cấp vùng biên. Tuy nhiên, do trường mới đang trong quá trình xây dựng nên năm học này học sinh vẫn học tại các phân hiệu cũ. Nhà trường hiện có 16 phòng học, trong đó 10 phòng kiên cố, số còn lại là bán kiên cố. Do năm học này nhà trường xóa bỏ các điểm bản, toàn bộ học sinh tập trung về các phân hiệu nên công việc chuẩn bị nơi ăn ở cho các cháu cũng vất vả hơn. Tuy nhiên đổi lại các thầy cô không còn phải đi bản, học sinh có điều kiện học tập ăn ở tập trung hơn, việc chăm nuôi cho các cháu cũng có điều kiện tốt hơn.

Ngay từ ngày 17/8, nhà trường đã đón 56 học sinh lớp 1 về học và làm quen với tiếng Việt. Đến nay, việc sắp xếp giáo viên, phòng học và phòng nội trú tại các phân hiệu đã cơ bản hoàn tất. Một thuận lợi là phụ huynh ngày càng quan tâm đến việc học của con em. Thông tin được gửi qua các nhóm của bản, trưởng bản thông báo để phụ huynh đưa con đến trường, thay vì giáo viên phải trực tiếp đến từng bản vận động như trước.

Ở bậc học mầm non, Trường mầm non Thu Lũm được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường mầm non Ka Lăng và Trường mầm non Thu Lũm. Trường có 16 điểm trường, 19 lớp và 356 học sinh. Những ngày cuối tháng 8, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường tập trung hoàn thiện cơ sở vật chất, vệ sinh trường lớp, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi, chuẩn bị các điều kiện đón trẻ.

Đồng chí Phùng Lòng Kà, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thu Lũm, cho biết địa phương đã chủ động xây dựng đề án sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, đồng thời triển khai kế hoạch chuẩn bị năm học mới, rà soát cơ sở vật chất, trường lớp. Sau sáp nhập, năm học 2026-2027, xã Thu Lũm có 58 lớp với 1.328 học sinh; đã hoàn thành sắp xếp 6 cơ sở giáo dục công lập thành 3 cơ sở, giảm 3 đầu mối quản lý, tương đương 50%, bảo đảm trên địa bàn không quá 2 trường ở mỗi cấp học theo định hướng của tỉnh.

Tại xã Hua Bum, công tác chuẩn bị năm học mới cũng đã cơ bản hoàn tất. Sau sắp xếp, xã chỉ còn Trường mầm non và Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở. Đây là năm đầu tiên Trường phổ thông nội trú liên cấp Hua Bum được thành lập và đi vào hoạt động tại ngôi trường mới được đầu tư theo chủ trương.

Nhà trường có 32 lớp với 1.094 học sinh; trong đó tiểu học 20 lớp, 622 học sinh; trung học cơ sở 12 lớp, 472 học sinh. Dự kiến đầu năm học, học sinh trung học cơ sở học tại trường mới, còn học sinh tiểu học học tại điểm trường liên cấp cũ ở trung tâm xã. Khi trường mới hoàn thiện vào tháng 10, học sinh tiểu học sẽ chuyển về học tại đây.

Theo cô Lê Thị Kim Oanh, Phó Hiệu trưởng phụ trách nhà trường, điểm bản xa nhất cách trung tâm hơn 70km. Trước đây, khi còn các điểm bản, công tác chuẩn bị năm học mới vất vả hơn nhiều vì giáo viên phải chia nhau xuống các điểm bản dọn dẹp, sửa chữa phòng lớp học và vận động học sinh. Nay có trường mới, học sinh tập trung về trung tâm nên giáo viên cũng đỡ vất vả hơn. Nhà trường đã tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, chính trị cho giáo viên, thông báo đến các bản và chuẩn bị điều kiện đón học sinh. Từ ngày 17/8, học sinh lớp 1 đã được đón về trường để tham gia chương trình làm quen với tiếng Việt.

Để chủ động sách giáo khoa trong những tuần đầu năm học, nhà trường vận động cha mẹ học sinh quyên góp sách cũ của học sinh các lớp trước; đồng thời vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ vở viết. Đến nay, công tác chuẩn bị cơ bản và đã sẵn sàng cho năm học mới.

Nếu Thu Lũm và Hua Bum đang chuẩn bị cho một năm học mới trong điều kiện mô hình trường lớp có nhiều thay đổi thì tại điểm trường Bản Chít, xã Mường Than, nơi bị ảnh hưởng bởi lũ quét vào ngày 17/7 vừa qua; công việc chuẩn bị của các cô giáo vất vả hơn rất nhiều. Sau lũ, cơ sở vật chất bị hư hỏng nặng, không còn bảo đảm an toàn để tiếp tục dạy học, nên nhà trường phải sửa chữa điểm trường cũ để có nơi học tập cho trẻ.

Nhờ sự chung sức của giáo viên, phụ huynh và chính quyền địa phương, các phòng học được vệ sinh, sơn sửa, hoàn thiện, từng bước đáp ứng yêu cầu đón trẻ trong năm học mới. Theo cô Kiều Thị Hồng, giáo viên được phân công dạy tại điểm trường Bản Chít năm học này, sau khi điểm trường cũ được sửa chữa, hoàn thiện bên trong, các cô đã tiến hành trang trí lớp, bảo đảm khuôn viên, lớp học mầm non thu hút trẻ. Những việc cơ bản có thể làm được, các cô đều cố gắng hết sức để bảo đảm điều kiện cho trẻ đến lớp.

Năm học 2026-2027, điểm trường Bản Chít có 113 học sinh mầm non. Do điểm trường cũ được sửa lại chỉ có 3 phòng học, ba lớp ghép theo nhóm tuổi sẽ đáp ứng nhu cầu học tập của 78 học sinh; 35 em còn lại được bố trí về trường trung tâm.

Ông Hoàng Phi Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mường Than cho biết, xã đã bố trí hơn 4 tỷ đồng từ ngân sách và nguồn xã hội hóa để khắc phục, sửa chữa nhà lớp học, đầu tư trang thiết bị và cơ sở vật chất cho điểm trường Bản Chít, bảo đảm nhu cầu dạy và học trong năm học mới.

Cùng với việc chuẩn bị cơ sở vật chất tại các địa bàn, Lai Châu đã hoàn thành việc sắp xếp lại hệ thống trường lớp và đội ngũ nhân sự. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lai Châu, trước thời điểm sắp xếp, toàn tỉnh có 335 cơ sở giáo dục công lập. Sau khi sắp xếp toàn tỉnh chỉ còn 194 cơ sở, giảm 141 cơ sở, tương ứng giảm khoảng 42,1%.

Cùng với giảm đầu mối, toàn tỉnh giảm 33 điểm trường; Trung tâm giáo dục thường xuyên - Hướng nghiệp tỉnh và 7 Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên được tổ chức lại thành 4 Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Hệ thống 14 trường Trung học phổ thông và 9 trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học phổ thông được giữ ổn định.

Việc sắp xếp cũng gắn với điều chỉnh đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Trước sắp xếp, toàn tỉnh có 918 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giám đốc, phó giám đốc; sau sắp xếp bố trí còn 605 vị trí, giảm 313 vị trí. Trong số cán bộ quản lý dôi dư, phương án dự kiến 304 người chuyển làm giáo viên, 2 người bố trí công tác khác và 7 người nghỉ chế độ theo nguyện vọng.

Tổng số giáo viên toàn tỉnh là 9.043 người, gồm 2.929 giáo viên mầm non, 3.311 giáo viên tiểu học, 2.063 giáo viên trung học cơ sở và 740 giáo viên trung học phổ thông. Trước mắt, phương án điều tiết xác định 200 giáo viên dạy liên trường, gồm 118 giáo viên tiểu học và 82 giáo viên Trung học cơ sở. Việc điều chuyển, biệt phái, chuyển cấp và tiếp tục điều tiết giáo viên được rà soát theo nhu cầu từng môn học, từng địa bàn và thẩm quyền quản lý.

Đối với đội ngũ nhân viên, trước sắp xếp toàn tỉnh có 908 người; sau sắp xếp bố trí còn 880 người. Có 28 nhân viên dôi dư, trong đó dự kiến 9 người được bố trí vị trí khác, 18 người điều chuyển và 1 trường hợp tiếp tục rà soát phương án bố trí.

Đến nay, các địa phương, đơn vị cơ bản hoàn thành các điều kiện vận hành sau sắp xếp, từ thủ tục pháp lý, kiện toàn lãnh đạo, quản lý đến bàn giao tài chính, tài sản, cơ sở vật chất, hồ sơ, dữ liệu; bố trí đội ngũ và tổ chức hoạt động chuyên môn. Qua đó bảo đảm các cơ sở giáo dục hoạt động ổn định, sẵn sàng tổ chức năm học 2026-2027, không làm gián đoạn hoạt động dạy và học.