Bình luận quốc tế

Báo động về vòng xoáy bạo lực ở Trung Đông

Theo thống kê của Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc, tính từ đầu năm đến nay, hơn 200 người đã thiệt mạng trong các vụ bạo lực liên quan xung đột Israel-Palestine. Cộng đồng quốc tế cảnh báo, nếu không hóa giải kịp thời, những vụ đụng độ bùng phát gần đây tại khu vực Bờ Tây bị chiếm đóng có thể khiến vòng xoáy bạo lực ở Trung Đông vượt tầm kiểm soát.
Ảnh minh họa: Người biểu tình Palestine xung đột với cảnh sát Israel tại khu đền thờ Al-Aqsa ở Jerusalem ngày 10/5/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ảnh minh họa: Người biểu tình Palestine xung đột với cảnh sát Israel tại khu đền thờ Al-Aqsa ở Jerusalem ngày 10/5/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Bạo lực được cho là bùng nổ trở lại tại Bờ Tây sau đợt truy quét của quân đội Israel. Hôm 20/6, hai tay súng thuộc phong trào Hồi giáo Hamas đã xả súng, khiến bốn người Israel thiệt mạng gần khu định cư Eli.

Đụng độ giữa người định cư Do Thái và người Palestine xảy ra sau đó. Các đoạn video lan truyền trên internet ghi lại cảnh hai bên ném đá vào nhau. Hỏa hoạn đã xảy ra tại ngôi làng cạnh khu định cư Shiloh, cách khu định cư Eli không xa.

Hội đồng Quy hoạch của Israel phụ trách hoạt động xây dựng ở Bờ Tây dường như “đổ thêm dầu vào lửa”, khi ngày 26/6 phê duyệt kế hoạch xây thêm hàng nghìn nhà định cư mới, trong đó có hơn 1.000 nhà tại Eli. Theo Peace Now, tổ chức chuyên theo dõi hoạt động định cư của Israel, kể từ tháng 1/2023, hơn 13.000 nhà ở đã được Israel cấp phép xây dựng tại các khu định cư, vượt xa con số 4.427 nhà được cấp phép xây dựng trong cả năm 2022.

Trong một tuyên bố với ngôn từ mạnh mẽ, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tái khẳng định các khu định cư là sự vi phạm luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo, việc Israel liên tục mở rộng các khu định cư đã khiến nhu cầu nhân đạo thêm nghiêm trọng, tạo cớ cho bạo lực và nguy cơ đối đầu gia tăng và làm suy yếu quyền tự quyết của người Palestine. Việc mở rộng các khu định cư đang cản trở nỗ lực đạt được giải pháp hai nhà nước cũng như kiến tạo nền hòa bình lâu dài và toàn diện tại khu vực.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, giới chức Mỹ đã tỏ rõ quan điểm phản đối động thái của Israel xúc tiến xây dựng các khu định cư. Washington cũng cho rằng, các khu định cư này là trở ngại đối với giải pháp hai nhà nước trong vấn đề Israel-Palestine. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken yêu cầu chính quyền Israel không làm suy yếu triển vọng thành lập Nhà nước Palestine và cảnh báo bạo lực sẽ cản trở tiến trình thúc đẩy các thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab.

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc cho rằng, các bên xung đột cần giải quyết những yếu tố cơ bản dẫn đến bạo lực và điều này đòi hỏi ý chí chính trị của tất cả các bên, trong đó có Israel, Palestine cũng như cộng đồng quốc tế

Bày tỏ quan ngại về tình hình bạo lực tại Bờ Tây, Trung Quốc nhấn mạnh rằng vấn đề hòa bình Trung Đông đã không được giải quyết trong hơn nửa thế kỷ qua. Tại cuộc tiếp Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, nhà lãnh đạo Arab đầu tiên Bắc Kinh đón tiếp trong năm 2023, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nêu rõ giải pháp cơ bản cho hòa bình Trung Đông nằm ở việc thiết lập một Nhà nước Palestine độc lập, có đầy đủ chủ quyền trên cơ sở phân định biên giới năm 1967, với Đông Jerusalem là thủ đô. Trung Quốc kêu gọi tăng cường hỗ trợ nhân đạo và phát triển cho Palestine, đồng thời duy trì đàm phán hòa bình.

Các nhà lãnh đạo cấp cao Israel và Palestine duy trì liên lạc nhằm tháo gỡ tình hình. Điện đàm với người đồng cấp Palestine Mahmoud Abbas, Tổng thống Israel Isaac Herzog ngày 28/6 nhấn mạnh về tầm quan trọng của cuộc chiến chống khủng bố, chống kích động và thù hận, đồng thời lên án các vụ tấn công gần đây của “các phần tử cực đoan” nhằm vào người Palestine vô tội. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant (I.Ga-lan) cũng điện đàm với Bộ trưởng Nội vụ Palestine Hussein Al-Sheikh (H.An-sếch), trong đó khẳng định cam kết của Tel Aviv sẽ trừng phạt nghiêm những kẻ gây bạo loạn.

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc cho rằng, các bên xung đột cần giải quyết những yếu tố cơ bản dẫn đến bạo lực và điều này đòi hỏi ý chí chính trị của tất cả các bên, trong đó có Israel, Palestine cũng như cộng đồng quốc tế. Israel cần khẩn trương xem xét và thiết lập lại chính sách, cũng như tuân thủ luật nhân đạo quốc tế nhằm bảo đảm trật tự và an toàn công cộng ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của người Palestine.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.