Bình luận quốc tế

Báo động về vòng xoáy bạo lực ở Trung Đông

Theo thống kê của Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc, tính từ đầu năm đến nay, hơn 200 người đã thiệt mạng trong các vụ bạo lực liên quan xung đột Israel-Palestine. Cộng đồng quốc tế cảnh báo, nếu không hóa giải kịp thời, những vụ đụng độ bùng phát gần đây tại khu vực Bờ Tây bị chiếm đóng có thể khiến vòng xoáy bạo lực ở Trung Đông vượt tầm kiểm soát.
Ảnh minh họa: Người biểu tình Palestine xung đột với cảnh sát Israel tại khu đền thờ Al-Aqsa ở Jerusalem ngày 10/5/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Ảnh minh họa: Người biểu tình Palestine xung đột với cảnh sát Israel tại khu đền thờ Al-Aqsa ở Jerusalem ngày 10/5/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Bạo lực được cho là bùng nổ trở lại tại Bờ Tây sau đợt truy quét của quân đội Israel. Hôm 20/6, hai tay súng thuộc phong trào Hồi giáo Hamas đã xả súng, khiến bốn người Israel thiệt mạng gần khu định cư Eli.

Đụng độ giữa người định cư Do Thái và người Palestine xảy ra sau đó. Các đoạn video lan truyền trên internet ghi lại cảnh hai bên ném đá vào nhau. Hỏa hoạn đã xảy ra tại ngôi làng cạnh khu định cư Shiloh, cách khu định cư Eli không xa.

Hội đồng Quy hoạch của Israel phụ trách hoạt động xây dựng ở Bờ Tây dường như “đổ thêm dầu vào lửa”, khi ngày 26/6 phê duyệt kế hoạch xây thêm hàng nghìn nhà định cư mới, trong đó có hơn 1.000 nhà tại Eli. Theo Peace Now, tổ chức chuyên theo dõi hoạt động định cư của Israel, kể từ tháng 1/2023, hơn 13.000 nhà ở đã được Israel cấp phép xây dựng tại các khu định cư, vượt xa con số 4.427 nhà được cấp phép xây dựng trong cả năm 2022.

Trong một tuyên bố với ngôn từ mạnh mẽ, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tái khẳng định các khu định cư là sự vi phạm luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo, việc Israel liên tục mở rộng các khu định cư đã khiến nhu cầu nhân đạo thêm nghiêm trọng, tạo cớ cho bạo lực và nguy cơ đối đầu gia tăng và làm suy yếu quyền tự quyết của người Palestine. Việc mở rộng các khu định cư đang cản trở nỗ lực đạt được giải pháp hai nhà nước cũng như kiến tạo nền hòa bình lâu dài và toàn diện tại khu vực.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, giới chức Mỹ đã tỏ rõ quan điểm phản đối động thái của Israel xúc tiến xây dựng các khu định cư. Washington cũng cho rằng, các khu định cư này là trở ngại đối với giải pháp hai nhà nước trong vấn đề Israel-Palestine. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken yêu cầu chính quyền Israel không làm suy yếu triển vọng thành lập Nhà nước Palestine và cảnh báo bạo lực sẽ cản trở tiến trình thúc đẩy các thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel với các nước Arab.

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc cho rằng, các bên xung đột cần giải quyết những yếu tố cơ bản dẫn đến bạo lực và điều này đòi hỏi ý chí chính trị của tất cả các bên, trong đó có Israel, Palestine cũng như cộng đồng quốc tế

Bày tỏ quan ngại về tình hình bạo lực tại Bờ Tây, Trung Quốc nhấn mạnh rằng vấn đề hòa bình Trung Đông đã không được giải quyết trong hơn nửa thế kỷ qua. Tại cuộc tiếp Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, nhà lãnh đạo Arab đầu tiên Bắc Kinh đón tiếp trong năm 2023, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nêu rõ giải pháp cơ bản cho hòa bình Trung Đông nằm ở việc thiết lập một Nhà nước Palestine độc lập, có đầy đủ chủ quyền trên cơ sở phân định biên giới năm 1967, với Đông Jerusalem là thủ đô. Trung Quốc kêu gọi tăng cường hỗ trợ nhân đạo và phát triển cho Palestine, đồng thời duy trì đàm phán hòa bình.

Các nhà lãnh đạo cấp cao Israel và Palestine duy trì liên lạc nhằm tháo gỡ tình hình. Điện đàm với người đồng cấp Palestine Mahmoud Abbas, Tổng thống Israel Isaac Herzog ngày 28/6 nhấn mạnh về tầm quan trọng của cuộc chiến chống khủng bố, chống kích động và thù hận, đồng thời lên án các vụ tấn công gần đây của “các phần tử cực đoan” nhằm vào người Palestine vô tội. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant (I.Ga-lan) cũng điện đàm với Bộ trưởng Nội vụ Palestine Hussein Al-Sheikh (H.An-sếch), trong đó khẳng định cam kết của Tel Aviv sẽ trừng phạt nghiêm những kẻ gây bạo loạn.

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc cho rằng, các bên xung đột cần giải quyết những yếu tố cơ bản dẫn đến bạo lực và điều này đòi hỏi ý chí chính trị của tất cả các bên, trong đó có Israel, Palestine cũng như cộng đồng quốc tế. Israel cần khẩn trương xem xét và thiết lập lại chính sách, cũng như tuân thủ luật nhân đạo quốc tế nhằm bảo đảm trật tự và an toàn công cộng ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của người Palestine.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.