Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân trong giai đoạn mới

Sáng 5/2, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp đã tổ chức hội thảo khoa học “Hoàn thiện pháp luật về tiếp cận thông tin nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả quyền tiếp cận thông tin của công dân trong giai đoạn mới”.

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội thảo.
Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc nêu rõ, Luật Tiếp cận thông tin là một trong những đạo luật thể hiện rất rõ quyền con người trong quản lý nhà nước, là nền tảng cho xã hội minh bạch. Qua gần 8 năm thi hành, Luật Tiếp cận thông tin đã đem lại nhiều kết quả tích cực, góp phần bảo đảm quyền con người ở Việt Nam, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường sự tham gia, đóng góp của nhân dân trong quá trình kiến tạo và phát triển đất nước.

Tuy nhiên, qua sơ kết, tổng kết việc thực thi Luật Tiếp cận thông tin trong thời gian qua, cũng như từ thực tiễn tại các địa phương, đã bộc lộ không ít bất cập, vướng mắc. Đặc biệt, trong bối cảnh thời đại số hiện nay, yêu cầu tiếp cận thông tin từ phía người dân ngày càng cao, nhưng nhiều nội dung vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ. Do đó, trong Chương trình xây dựng luật của Quốc hội năm 2026, Bộ Tư pháp được giao nhiệm vụ xây dựng Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Huệ, đại diện Cục Pháp luật hình sự hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp đã thông tin về 5 nhóm chính sách mà dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) tập trung.

Đó là các chính sách: Mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin; điều chỉnh phạm vi thông tin mà Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp; mở rộng phạm vi thông tin phải công khai; điều chỉnh phạm vi thông tin công dân không được tiếp cận và tiếp cận có điều kiện; đa dạng hóa phương thức cung cấp thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

Liên quan đến việc điều chỉnh trách nhiệm cung cấp thông tin của Ủy ban nhân dân cấp xã, Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 quy định Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình nắm giữ.

Tuy nhiên, qua tổng kết thực tiễn và tiếp thu ý kiến của các địa phương, đặc biệt qua khảo sát, đánh giá thực tế, nhiều địa phương cho rằng quy định này gây áp lực rất lớn cho Ủy ban nhân dân cấp xã.

Vì vậy, Chính phủ đã thống nhất điều chỉnh chính sách theo hướng Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình trực tiếp tạo ra; không phải cung cấp các thông tin do cơ quan cấp trên ban hành, trừ trường hợp có quy định khác.

Bên cạnh đó, dự thảo mở rộng các loại thông tin phải được công khai; xác định rõ thông tin không được tiếp cận và thông tin được tiếp cận có điều kiện; hiện đại hóa công tác cung cấp thông tin; đơn giản hóa, rút ngắn thời gian xử lý trình tự, thủ tục cung cấp thông tin nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của người dân.

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ, Luật sư Đào Ngọc Chuyền, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đánh giá, việc mở rộng phạm vi thông tin và chủ thể có trách nhiệm cung cấp giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, cần bổ sung các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công cơ bản, thiết yếu (như y tế, giáo dục) vào danh sách các cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin. Đồng thời, xem xét mở rộng sang cả các cơ quan của Đảng và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để đồng bộ với yêu cầu của tình hình mới. Đặc biệt cần chủ động công khai thông tin trên nền tảng số.

thoa-7840.jpg
Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Thoa, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự-hành chính, Bộ Tư pháp.

Để bảo đảm tính khả thi về phạm vi cung cấp thông tin như dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Thoa, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật hình sự-hành chính, Bộ Tư pháp cho rằng, việc cung cấp thông tin cho người dân phải bảo đảm bí mật quyền riêng tư, bí mật nhà nước cũng như cân nhắc việc đưa mục đích yêu cầu cung cấp thông tin vào dự thảo luật.

Thực tế, quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản của công dân và trong bối cảnh hiện nay, có quá nhiều nguồn để người dân tiếp cận. Song theo một số ý kiến, những thông tin thực sự cần thiết cho người dân và bảo đảm thực hiện quyền, nghĩa vụ của người dân cần được ưu tiên hàng đầu để cả cơ quan Nhà nước cung cấp thông tin và người dân tiếp cận thông tin một cách có trách nhiệm.

Một số chuyên gia lưu ý đến trách nhiệm của các tổ chức có trách nhiệm phải cung cấp thông tin, làm rõ thông tin nào được công bố, thông tin nào không được công bố, thông tin nào được tiếp cận, thông tin nào không được tiếp cận để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Có thể bạn quan tâm

Đối tượng Đỗ Hải Sơn khai nhận với Công an trong 3 túi ni-lông có chứa ma túy.

Thanh Hóa: Bắt 2 đối tượng tàng trữ gần 5.000 viên ma túy

Ngày 25/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an phường Hạc Thành vừa phát hiện, bắt quả tang Đỗ Hải Sơn (sinh năm 1985), trú tại tỉnh Sơn La và Đỗ Thị Lương (sinh năm 1987), trú xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, thu giữ gần 5.000 viên ma túy tổng hợp.

Đội ngũ cán bộ, chấp hành viên thi hành án dân sự nỗ lực vượt qua khó khăn, biến thách thức, áp lực thành động lực để đổi mới, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. (Ảnh minh họa. Nguồn: KT)

Bài 2: Biến áp lực thành động lực đổi mới

Trước những đổi mới về mô hình cũng như áp lực chưa từng có trong công việc, toàn hệ thống thi hành án cùng đội ngũ cán bộ, chấp hành viên vẫn bền bỉ bám việc, bám địa bàn, vượt qua khó khăn, biến thách thức, áp lực thành động lực để đổi mới, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Bị can Lê Thị Hồng Nhung (áo trắng).

Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Kiểm sát viên về tội “Làm sai lệch hồ sơ vụ án”

Ngày 24/6, Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, ra Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lê Thị Hồng Nhung, nguyên Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội về tội “Làm sai lệch hồ sơ vụ án” theo quy định tại khoản 3 Điều 375 Bộ luật Hình sự.

Ngành thi hành án dân sự vượt khó, tạo dấu ấn đột phá. (Ảnh minh họa. Nguồn: KT)

Ngành thi hành án dân sự vượt khó, tạo dấu ấn đột phá

Đằng sau những con số ấn tượng là nỗ lực không ngừng nghỉ của hệ thống thi hành án dân sự trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực, khối lượng việc và tiền gia tăng. Bằng tư duy quản trị mới, sức mạnh của công nghệ số, phát huy yếu tố con người, ngành đã biến thách thức thành động lực để tạo nên những bước đột phá mạnh mẽ.

Công an tỉnh Quảng Ninh làm việc với chủ tài khoản Facebook có hành vi chia sẻ, bình luận bài viết trên các kênh của đối tượng phản động Lê Trung Khoa, trang "thoibao.de"…

Kiên quyết ngăn chặn các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá

Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ số và mạng xã hội, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng để giao lưu, trao đổi thông tin, đồng thời cũng là địa bàn để các thế lực chống phá tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng thi hành các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Phạm Thị Mỹ Tuyết. (Ảnh: Công an cung cấp)

Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hơn 700 triệu đồng

Ngày 24/6, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Phạm Thị Mỹ Tuyết (sinh năm 1997; trú phường Phú Xuân, thành phố Huế) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Văn bản hỏa tốc chỉ đạo xử lý tin giả về tôm khô của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau.

Cà Mau hỏa tốc chỉ đạo xử lý nghiêm tin giả về “tôm khô làm bằng cao su”

Sáng 24/6, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh vừa có công văn hỏa tốc chỉ đạo các cơ quan chức năng tỉnh khẩn trương vào cuộc làm rõ, xử lý nghiêm thông tin sai sự thật lan truyền trên mạng xã hội về việc “sản xuất tôm khô giả bằng cao su” trên địa bàn.

Chuyên án 135VL thu giữ 50,7 tấn caffeine.

Hiệp đồng tấn công tội phạm xuyên biên giới

Khu vực sông Mekong, trải dài từ Trung Quốc, Myanmar, Lào đến Việt Nam đang là một trong những điểm nóng về ma túy tổng hợp. Vì vậy, sự hợp tác giữa các quốc gia trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường chia sẻ thông tin, đấu tranh chuyên án chung và ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ tội phạm ma túy xuyên quốc gia.

Việc phân định cắm mốc xác định vị trí, tọa độ được xã Cẩm Khê triển khai có sự chứng kiến của các đơn vị chức năng.

Phú Thọ minh bạch trong xác định mốc giới mỏ cát trên sông Hồng

Ngày 23/6, Ủy ban nhân dân xã Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ phối hợp các phòng chức năng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, xã Cẩm Khê, Phú Khê tổ chức xác định phạm vi ranh giới, mốc giới vị trí khu vực mỏ cát lòng sông Hồng đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ giao cho Công ty TNHH Quyết Thắng.

Công an xã Na Sang triển khai mô hình "Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ". (Ảnh: THU TRANG)

Điện Biên: Hiệu quả bước đầu từ mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ" tại Mường Tùng và Na Sang

Hàng chục khẩu súng được người dân tự giác giao nộp; nhiều cách làm hay được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở… là kết quả bước đầu khi hai xã, gồm: Mường Tùng, Na Sang (tỉnh Điện Biên) thực hiện mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ"…

Lực lượng chức năng xác minh sự việc.

Thanh Hóa: Phạt chủ bãi trông, giữ xe 20 triệu đồng

Ngày 23/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an phường Sầm Sơn đã tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường ban hành quyết định xử phạt 20 triệu đồng vi phạm hành chính đối với chủ bãi trông giữ xe Trung Mới; tiếp tục làm rõ hành vi vi phạm của các cá nhân.

Cảnh tiêu điều tại khu vực rừng phòng hộ bị khai thác trái phép.

Nhiều khúc mắc pháp lý trong vụ 2,27ha rừng bị mất

Vụ án liên quan tới 2,27ha rừng năm 2020 tại huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định (cũ) bị khai thác trái phép không chỉ làm tổn thất tài sản nhà nước gần 520 triệu đồng, mà còn chạm đến những kẽ hở trong hệ thống quản lý, vận hành rừng và nhiều khúc mắc pháp lý.