Trẻ em vùng cao nhọc nhằn tiếp cận công nghệ thông tin

Dù đã trở thành bộ môn bắt buộc trong chương trình giáo dục mới nhưng tin học với nhiều trẻ em ở các trường vùng cao Lào Cai vẫn là điều xa xỉ. Những tiết học “tập gõ bàn phím bằng giấy” không thể bù đắp được khoảng cách đang ngày càng lớn giữa các vùng miền.

Dàn máy tính do các nhà hảo tâm vừa hỗ trợ Trường tiểu học Xuân Ái.
Dàn máy tính do các nhà hảo tâm vừa hỗ trợ Trường tiểu học Xuân Ái.

Cách trung tâm thành phố Yên Bái (cũ) hơn 60 km, thôn Cầu Vải (xã Mậu Đông, tỉnh Lào Cai) vẫn như một “vùng trũng” khi nói đến công nghệ. Trong căn nhà lợp tôn giữa triền đồi, chị Trần Thị Xuyến - người mẹ có ba con đang học ở cả tiểu học, THCS và THPT lặng lẽ ngồi bên bếp, dõi theo con gái lớn ôn bài cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới. Suốt năm học, em chỉ có vài tiết thực hành tin học trên lớp, về nhà không máy tính, không internet, cũng không thiết bị hỗ trợ ôn luyện. “Cháu chỉ học lý thuyết, bài thực hành thì cô bảo về tưởng tượng thao tác, nhưng cháu có biết máy tính là gì đâu mà tưởng tượng”, chị Xuyến cho biết.

Hai con nhỏ của chị đang học tại điểm trường lẻ Cầu Quạch, nơi mới đây, nhờ sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm nên sau nhiều năm, phòng tin học mới có máy tính cho các em thực hành. Bà Trần Thị Bích Đào, Hiệu trưởng Trường tiểu học và THCS sở Mậu Đông chia sẻ: Mỗi tuần, nhà trường phải tổ chức đưa học sinh vượt 3 km đường rừng lên điểm chính để học nhờ Tin học. Nhưng không phải phụ huynh nào cũng có điều kiện đưa con đi. Thầy cô phải xoay xở rất nhiều. Với thời lượng 35 phút/tiết, mỗi tuần chỉ 1 tiết, việc tiếp cận công nghệ thông tin của học sinh vùng cao còn rất hạn chế.

Ngay tại điểm trường chính Trường tiểu học và THCS Mậu Đông, điều kiện dạy và học môn Tin học vẫn hết sức chắp vá. Cô Nguyễn Thị Lan Anh, giáo viên phụ trách bộ môn kể: Máy tính cũ, số lượng lại không đủ, có hôm đang dạy thì máy hỏng, khởi động mãi không lên. Mạng internet lúc được lúc không, khiến cả cô và trò đều lúng túng.

Không riêng Mậu Đông, Trường tiểu học Xuân Ái, cách đó chưa đầy 20 km, cũng rơi vào tình trạng tương tự. Nhiều học sinh ở đây học môn Tin học hoàn toàn bằng trí tưởng tượng. Bà Phạm Thị Vân, Hiệu trưởng Trường tiểu học Xuân Ái (tỉnh Lào Cai) cho biết, toàn trường có 604 học sinh nhưng phòng máy đến năm nay mới được trang bị 20 máy tính. Trước đó, nhà trường chỉ có 5 máy do nhà tài trợ hỗ trợ, nhiều học sinh phải dùng chung nên thời gian thực hành rất hạn chế. Tại các điểm trường lẻ, thiết bị chuyên dụng vẫn còn thiếu, trong khi bàn ghế chưa đạt chuẩn để lắp đặt máy tính.

Vấn đề không chỉ nằm ở cơ sở vật chất hay khoảng cách địa lý mà còn ở tình trạng thiếu giáo viên, trong đó môn Tin học là một trong những bộ môn thiếu nghiêm trọng nhất. Nhiều trường phải trông đợi giáo viên vùng xuôi lên hỗ trợ, hoặc giáo viên kiêm nhiệm trái môn. Trong khi đó, thiết bị học tập cũng là bài toán nan giải. Đa phần các gia đình vùng cao chưa từng có máy tính, điện thoại thông minh cũng hiếm, nên việc học tại nhà là điều gần như không thể. Không có hướng dẫn phù hợp, các em rất dễ tụt lại phía sau, không chỉ về kiến thức công nghệ mà còn về cơ hội phát triển bản thân trong thời đại số.

“Khó khăn lớn nhất trong dạy và học các môn công nghệ ở vùng cao hiện nay là thiếu trầm trọng máy tính và phòng học chuyên dụng. Ngay cả nhiều trường gần trung tâm vẫn chưa có phòng máy. Không ít học sinh đến lớp 4, lớp 5 mới lần đầu được tiếp xúc với máy tính. Tại các xã đặc biệt khó khăn, điều kiện còn thiếu thốn gấp nhiều lần, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội tiếp cận tri thức số của học sinh”, ông Luyện Hữu Chung, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai cho biết.

Có thể bạn quan tâm

Khán giả tương tác với tác phẩm sắp đặt âm thanh nghe tiếng chim tại Công viên Bờ vở sông Hồng, tháng 9/ 2025. Nguồn: Think Playgrounds

Lắng nghe tiếng thiên nhiên

Một trạm nghe tiếng chim và cập nhật dữ liệu về các loài chim hoang dã vừa được đưa vào vận hành tại Công viên Thống Nhất (Thành phố Hà Nội). Đây là một hoạt động trong chương trình cải thiện đa dạng sinh học do Ban Quản lý Công viên Thống Nhất phối hợp với doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds thực hiện.

Đổi mới hoạt động dạy và học ở xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Ngọc Hoa

Xây dựng phương án khoa học, minh bạch

Thực hiện Kế hoạch số 277/KH-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ về tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục công lập, xã Lương Sơn đang khẩn trương rà soát, xây dựng phương án sắp xếp theo hướng tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng hợp lý cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ, giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Tour đêm ở VQG Cát Tiên bắt đầu khi hoàng hôn buông xuống, giúp du khách chiêm ngưỡng nhiều loài động vật hoang dã.

Giữ thiên đường hoang dã bên bờ sông Đồng Nai

Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên rộng tới hơn 71.000 ha, thuộc địa bàn hai tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng. Dòng sông Đồng Nai uốn lượn, trở thành ranh giới tự nhiên bao bọc vùng rừng đặc biệt này. Nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm, trong đó có một số loài đặc hữu của Việt Nam, còn sum vầy tại đây như bò tót, vượn đen má vàng, hươu, nai, cầy hương, cheo cheo, chim công, pitta (đuôi cụt), gà tiền mặt đỏ...

Sau sắp xếp, các cơ sở giáo dục phổ thông ở vùng cao sẽ được đầu tư để nâng cao chất lượng học tập.

Tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng dạy và học

Là một trong 15 địa phương được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn thí điểm sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, Lạng Sơn đang triển khai phương án tổ chức lại hệ thống trường lớp gắn với phát triển các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp ở khu vực biên giới.

Việc sắp xếp trường học phải được tính toán theo tiêu chí lấy người học làm trung tâm.

Cần bước đi và tiêu chí phù hợp

Trước thềm năm học 2026-2027, các địa phương đang khẩn trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông công lập theo hướng tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục. Với khu vực miền núi phía bắc, nơi nhiều trường học có nhiệm vụ duy trì sĩ số và bảo đảm cơ hội đến trường cho học sinh, việc triển khai cần có lộ trình và giải pháp phù hợp với đặc thù từng địa bàn.

Nhiều loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên mang lại hiệu quả kinh tế cao, gúp người dân làm giàu. Ảnh: Ngọc Tú

Một container hàng, một container dữ liệu

Muốn xuất khẩu một container quế sang châu Âu, doanh nghiệp bây giờ không chỉ chuẩn bị hàng hóa. Họ còn phải chuẩn bị cả một “container dữ liệu”. Xu hướng ấy đang được nhiều địa phương cụ thể hóa bằng các chương trình nâng cao chất lượng và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ và minh bạch là yếu tố quan trọng giúp tỉnh Lào Cai phát triển mạnh mô hình du lịch sinh thái. Ảnh: Nam Nguyễn

Mở những cơ hội mới

Từ giữa tháng 5/2026, nền tảng chuyên ngành VBDLis đã được tỉnh Lào Cai đưa vào khai thác thống nhất, khép kín quy trình xử lý hồ sơ địa chính trên không gian số. Việc minh bạch hóa dữ liệu đã giúp cắt giảm từ 20% đến 40% thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đất đai, tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức cho người dân và doanh nghiệp.

Các sản phẩm thổ cẩm được giới thiệu trong không gian văn hóa tại Lào Cai. Ảnh: Nam Hải

Chuyển hóa tiềm năng thành giá trị

Nếu trước đây hàng hóa không thể đi vì thiếu đường thì hôm nay nhiều cơ hội phát triển lại bị bỏ lỡ vì thiếu dữ liệu. Khi dữ liệu về dân cư, đất đai, nông nghiệp, du lịch và cửa khẩu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, những tiềm năng của vùng mới có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế.

V-Standard đem tới nhiều hy vọng cho nông nghiệp Việt Nam. Nguồn: Aus4Innovation

Kết nối và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam

Sau bốn tháng thử nghiệm vận hành V-Standard - nền tảng quản lý tiêu chuẩn nông nghiệp cho người Việt Nam, 127 mùa vụ và 147 sản phẩm nông nghiệp, 230 tài khoản đã đăng ký, tăng cường kết nối giữa nông dân, hợp tác xã, đơn vị thu mua và các tổ chức chứng nhận.

Học sinh các Trường phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Bảo Thắng, THCS thị trấn Phố Lu và THCS xã Sơn Hà (tỉnh Lào Cai) đã tự tin thể hiện kiến thức về phòng chống thiên tai. Ảnh: UNICEF Việt Nam

Bồi đắp “hành trang xanh” ở vùng cao

Giữa những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, giáo dục môi trường không còn dừng lại ở việc trồng thêm một cây xanh hay nhặt một túi rác. Ở nhiều tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, những bài học về phát triển bền vững đang dần trở thành một phần của quá trình hình thành năng lực sống cho trẻ em.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cao Lộc giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân.

Nhanh chóng thích ứng, vận hành thông suốt

Sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc vận hành, hoạt động tại xã Cao Lộc (Lạng Sơn) ổn định, thông suốt, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, thu hút đầu tư FDI của tỉnh Phú Thọ đạt gần 1,8 tỷ USD, gấp 4,9 lần cùng kỳ năm trước và vượt kế hoạch cả năm.

Vững vàng giữ ngôi vị quán quân về tốc độ tăng trưởng

Vượt qua những lực cản lớn từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng và chi phí logistics tăng cao, tỉnh Phú Thọ xác lập vị trí thứ 7 trên bảng tổng sắp cả nước, đồng thời vững vàng giữ ngôi vị quán quân về tốc độ tăng trưởng khu vực Đồng bằng sông Hồng và Trung du và miền núi phía bắc.

Nhà điêu khắc Triệu Tiến Công vẫn luôn ấp ủ mong muốn khôi phục làng nghề gốm sứ. Ảnh: NVCC

Kể câu chuyện về gốm và nghệ thuật

Vừa làm giáo viên “trường làng” - dạy mỹ thuật cho học sinh phổ thông, nhà điêu khắc Triệu Tiến Công (Phú Thọ) vẫn có nhiều đóng góp cho nghệ thuật, kết nối di sản dân tộc với đời sống đương đại.

Các thành viên giới thiệu về dự án Firesense AI. Ảnh: THPTCVP

Giải bài toán thực tiễn bằng công nghệ

Từ một tình huống có thể dẫn đến hỏa hoạn trong đời sống, nhóm học sinh Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc và Trường THCS Vĩnh Yên đã phát triển dự án Firesense AI - Cảnh báo cháy thông minh bằng công nghệ nhận diện mùi. Dự án đã vượt qua hơn 880 ý tưởng trên cả nước để giành Giải nhất quốc gia tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” năm 2026.

Một phiên livestream bán nông sản, hỗ trợ bà con phát triển kinh tế, xây dựng quê hương.

Khi những người trẻ tri ân bản làng

Ở nhiều xã vùng cao tỉnh Tuyên Quang, phong trào tham gia mạng xã hội - đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới - của người trẻ đã mang lại nhiều thành công bất ngờ. Tiêu biểu là xã vùng cao Lâm Bình, nhiều gia đình “trai bản” đã thu được hàng chục tỷ đồng, mua xe hơi, xây nhà cửa khang trang và sẵn sàng hỗ trợ bà con mình học “nghề làm giàu” rất mới mẻ này.

Phụ nữ Dao Tiền phải dành rất nhiều thời gian và sự nhẫn nại để hoàn thành một bộ trang phục truyền thống. Ảnh: Anh Quân

Xem hoa văn kể chuyện dưới chân núi Phia Oắc

Dưới chân núi Phia Oắc, bản du lịch cộng đồng Hoài Khao (xã Thành Công, tỉnh Cao Bằng) hiện lên như một không gian văn hóa sống động của người Dao Tiền. Giữa nhịp sống hiện đại, những người phụ nữ nơi đây vẫn bền bỉ giữ nghề thêu, kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải để bộ trang phục truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Thời gian tới, cơ quan Thuế tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp quản lý hiệu quả các nguồn thu trên địa bàn.

Triển khai hiệu quả các giải pháp quản lý nguồn thu

Hướng tới mục tiêu hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026, cơ quan Thuế tỉnh Lạng Sơn đã triển khai quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các giải pháp quản lý nguồn thu. Đặc biệt, đơn vị này đã mở chiến dịch rà soát quy mô lớn nhằm chuẩn hóa toàn diện dữ liệu mã số thuế, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Diện tích vùng trồng cà-phê Arabica ở Sơn La đang có 33.628 ha. Ảnh: Minh Thu

Khẳng định thương hiệu cà-phê Sơn La

Phát triển vùng nguyên liệu chất lượng cao, đẩy mạnh liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu bền vững đang giúp cà-phê Sơn La ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Cán bộ chốt bảo vệ rừng Tát Kẻ, xã Yên Hoa, tỉnh Tuyên Quang đi tuần tra. Ảnh: Doãn Hoàng

“Đánh thức” những tán rừng cổ thụ

Những rừng nghiến cổ thụ ở miền núi phía bắc nước ta là những báu vật thiên nhiên vô giá. Nhiều rừng nghiến đã hơn một nghìn năm tuổi, tập trung ở một số xã của tỉnh Tuyên Quang, như: Lâm Bình, Yên Hoa, Thượng Nông, Na Hang, Hồng Thái, Côn Lôn…, với diện tích rừng bảo tồn lên tới 132.000 ha. Miền rừng này cũng là mái nhà của nhiều loài động thực vật quý hiếm, trong đó có tới 13 loài thú ghi nhận trong “Sách đỏ Việt Nam”.