Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân trong tình hình mới

Dự thảo Luật mở rộng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận; bổ sung các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin và các hình thức cung cấp thông tin; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, nhằm tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận lợi, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Bộ Tư pháp đang xây dựng Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động.

Trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu còn phức tạp

Theo Bộ Tư pháp, Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, qua tổng kết việc thi hành Luật Tiếp cận thông tin cho thấy, việc triển khai thi hành Luật còn gặp một số hạn chế, khó khăn như: Một số quy định về xác định thông tin không được tiếp cận còn lúng túng trong thực hiện; trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu còn phức tạp, chưa đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính.

Trước nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân ngày càng tăng, song việc tổ chức, quản lý thông tin chủ yếu vẫn theo phương thức thủ công, truyền thống, việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, chưa phát huy hiệu quả của môi trường mạng và các phương tiện thông tin đại chúng. Với sự phát triển của khoa học và công nghệ thì cách thức cung cấp thông tin cần thay đổi theo hướng đa dạng và thuận lợi hơn cho người dân.

Ngoài ra, Luật quy định trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc lập, công bố, cập nhật danh mục thông tin phải được công khai, tuy nhiên, trên thực tế, một số cơ quan còn lúng túng trong việc lập danh mục này; việc cập nhật còn thủ công, mất nhiều thời gian, không bảo đảm thường xuyên, đầy đủ.

Vì vậy, việc xây dựng chính sách Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) là cần thiết nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc; đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, phù hợp với tình hình và điều kiện kinh tế-xã hội của Việt Nam hiện nay, nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

tgpl-cho-phu-nu-dan-toc-thieu-so-4794.png
Bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trong tình hình mới. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Mở rộng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận

Dự thảo Luật gồm 4 Chương, 31 Điều tập trung vào 6 nhóm chính sách, cụ thể như sau:

Mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hướng mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin so với pháp luật hiện hành đối với đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu để bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, điều chỉnh chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan trong thời gian qua.

Điều chỉnh phạm vi thông tin mà Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp theo hướng quy định Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra và không bắt buộc phải cung cấp đối với thông tin do mình nhận được nhằm bảo đảm phù hợp với đặc điểm, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của cơ quan tạo ra thông tin cũng như bảo đảm tính chính xác, phù hợp của thông tin được cung cấp theo quy định của pháp luật.

Mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, theo đó mở rộng phạm vi thông tin phải công khai để bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành, phù hợp với xu thế cơ quan nhà nước mở rộng phạm vi thông tin phải công khai và chủ động công khai thông tin cho người dân, tăng hiệu quả điều chỉnh của Luật Tiếp cận thông tin với vai trò là luật chung điều chỉnh các nội dung về tiếp cận thông tin.

Điều chỉnh phạm vi thông tin công dân không được tiếp cận và tiếp cận có điều kiện: Đối với thông tin không được tiếp cận, sửa đổi, bổ sung theo hướng việc xác định thông tin nếu để tiếp cận sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, quan hệ quốc tế, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng thực hiện theo các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Đối với thông tin tiếp cận có điều kiện, sửa đổi, bổ sung theo hướng thông tin thuộc dữ liệu cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, thông tin tại lưu trữ lịch sử thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

Đa dạng hóa phương thức cung cấp thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân: Bổ sung và mở rộng các phương thức công khai, cung cấp thông tin phù hợp với môi trường số, bao gồm: Cổng dữ liệu mở, kênh truyền thông xã hội chính thức, nền tảng số và trợ lý ảo hành chính; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình cung cấp thông tin, từ tiếp nhận, xử lý đến trả lời, bảo đảm công khai, minh bạch và có thể theo dõi trực tuyến; bảo đảm khả năng tiếp cận thông tin của các nhóm yếu thế, người dân ở vùng sâu, vùng xa, người khuyết tật, thông qua các hình thức linh hoạt, đa dạng và phù hợp điều kiện thực tế.

Điều chỉnh quy định về chi phí cung cấp thông tin theo yêu cầu: Tiếp tục áp dụng quy định tại Điều 12 và Điều 27 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016, theo đó: Người yêu cầu cung cấp thông tin phải trả chi phí thực tế để in, sao, chụp, gửi thông tin; Bộ trưởng Tài chính hướng dẫn cụ thể (hiện hành là Thông tư 46/2018/TT-BTC).

Dự kiến, Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Có thể bạn quan tâm

Đối tượng Đỗ Hải Sơn khai nhận với Công an trong 3 túi ni-lông có chứa ma túy.

Thanh Hóa: Bắt 2 đối tượng tàng trữ gần 5.000 viên ma túy

Ngày 25/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an phường Hạc Thành vừa phát hiện, bắt quả tang Đỗ Hải Sơn (sinh năm 1985), trú tại tỉnh Sơn La và Đỗ Thị Lương (sinh năm 1987), trú xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, thu giữ gần 5.000 viên ma túy tổng hợp.

Đội ngũ cán bộ, chấp hành viên thi hành án dân sự nỗ lực vượt qua khó khăn, biến thách thức, áp lực thành động lực để đổi mới, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. (Ảnh minh họa. Nguồn: KT)

Bài 2: Biến áp lực thành động lực đổi mới

Trước những đổi mới về mô hình cũng như áp lực chưa từng có trong công việc, toàn hệ thống thi hành án cùng đội ngũ cán bộ, chấp hành viên vẫn bền bỉ bám việc, bám địa bàn, vượt qua khó khăn, biến thách thức, áp lực thành động lực để đổi mới, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Bị can Lê Thị Hồng Nhung (áo trắng).

Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Kiểm sát viên về tội “Làm sai lệch hồ sơ vụ án”

Ngày 24/6, Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, ra Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lê Thị Hồng Nhung, nguyên Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội về tội “Làm sai lệch hồ sơ vụ án” theo quy định tại khoản 3 Điều 375 Bộ luật Hình sự.

Ngành thi hành án dân sự vượt khó, tạo dấu ấn đột phá. (Ảnh minh họa. Nguồn: KT)

Ngành thi hành án dân sự vượt khó, tạo dấu ấn đột phá

Đằng sau những con số ấn tượng là nỗ lực không ngừng nghỉ của hệ thống thi hành án dân sự trong bối cảnh thiếu hụt nhân lực, khối lượng việc và tiền gia tăng. Bằng tư duy quản trị mới, sức mạnh của công nghệ số, phát huy yếu tố con người, ngành đã biến thách thức thành động lực để tạo nên những bước đột phá mạnh mẽ.

Công an tỉnh Quảng Ninh làm việc với chủ tài khoản Facebook có hành vi chia sẻ, bình luận bài viết trên các kênh của đối tượng phản động Lê Trung Khoa, trang "thoibao.de"…

Kiên quyết ngăn chặn các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá

Trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ số và mạng xã hội, không gian mạng đã trở thành môi trường quan trọng để giao lưu, trao đổi thông tin, đồng thời cũng là địa bàn để các thế lực chống phá tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng thi hành các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Phạm Thị Mỹ Tuyết. (Ảnh: Công an cung cấp)

Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hơn 700 triệu đồng

Ngày 24/6, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Phạm Thị Mỹ Tuyết (sinh năm 1997; trú phường Phú Xuân, thành phố Huế) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Văn bản hỏa tốc chỉ đạo xử lý tin giả về tôm khô của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau.

Cà Mau hỏa tốc chỉ đạo xử lý nghiêm tin giả về “tôm khô làm bằng cao su”

Sáng 24/6, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh vừa có công văn hỏa tốc chỉ đạo các cơ quan chức năng tỉnh khẩn trương vào cuộc làm rõ, xử lý nghiêm thông tin sai sự thật lan truyền trên mạng xã hội về việc “sản xuất tôm khô giả bằng cao su” trên địa bàn.

Chuyên án 135VL thu giữ 50,7 tấn caffeine.

Hiệp đồng tấn công tội phạm xuyên biên giới

Khu vực sông Mekong, trải dài từ Trung Quốc, Myanmar, Lào đến Việt Nam đang là một trong những điểm nóng về ma túy tổng hợp. Vì vậy, sự hợp tác giữa các quốc gia trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tăng cường chia sẻ thông tin, đấu tranh chuyên án chung và ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ tội phạm ma túy xuyên quốc gia.

Việc phân định cắm mốc xác định vị trí, tọa độ được xã Cẩm Khê triển khai có sự chứng kiến của các đơn vị chức năng.

Phú Thọ minh bạch trong xác định mốc giới mỏ cát trên sông Hồng

Ngày 23/6, Ủy ban nhân dân xã Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ phối hợp các phòng chức năng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, xã Cẩm Khê, Phú Khê tổ chức xác định phạm vi ranh giới, mốc giới vị trí khu vực mỏ cát lòng sông Hồng đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ giao cho Công ty TNHH Quyết Thắng.

Công an xã Na Sang triển khai mô hình "Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ". (Ảnh: THU TRANG)

Điện Biên: Hiệu quả bước đầu từ mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ" tại Mường Tùng và Na Sang

Hàng chục khẩu súng được người dân tự giác giao nộp; nhiều cách làm hay được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở… là kết quả bước đầu khi hai xã, gồm: Mường Tùng, Na Sang (tỉnh Điện Biên) thực hiện mô hình “Xã điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ"…

Lực lượng chức năng xác minh sự việc.

Thanh Hóa: Phạt chủ bãi trông, giữ xe 20 triệu đồng

Ngày 23/6, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Công an phường Sầm Sơn đã tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường ban hành quyết định xử phạt 20 triệu đồng vi phạm hành chính đối với chủ bãi trông giữ xe Trung Mới; tiếp tục làm rõ hành vi vi phạm của các cá nhân.

Cảnh tiêu điều tại khu vực rừng phòng hộ bị khai thác trái phép.

Nhiều khúc mắc pháp lý trong vụ 2,27ha rừng bị mất

Vụ án liên quan tới 2,27ha rừng năm 2020 tại huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định (cũ) bị khai thác trái phép không chỉ làm tổn thất tài sản nhà nước gần 520 triệu đồng, mà còn chạm đến những kẽ hở trong hệ thống quản lý, vận hành rừng và nhiều khúc mắc pháp lý.

Cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng xã hội. (Ảnh minh họa)

Trách nhiệm pháp lý trong không gian mạng

Trong “thế giới phẳng”, một bài viết đăng tại Đức có thể gây tác động tại Việt Nam; một video phát từ Mỹ có thể lan truyền trong cộng đồng người Việt toàn cầu; một livestream từ Canada có thể tạo tranh cãi trong nước chỉ sau vài phút. Công nghệ dường như làm mờ ranh giới địa lý, nhưng không cho phép xóa bỏ trách nhiệm pháp lý.

Công an thi hành quyết định khởi tố bị can.

Thanh Hóa khởi tố 3 bị can vi phạm quy định về an toàn thực phẩm

Ngày 23/6 Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố các bị can: Nguyễn Thị Trang; Lê Văn Thu; Nguyễn Hữu Luân về tội "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm" theo Điều 317 Bộ luật Hình sự do có hành vi mua bán, giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi để tiêu thụ, thu lợi bất chính.