Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân trong tình hình mới

Dự thảo Luật mở rộng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận; bổ sung các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin và các hình thức cung cấp thông tin; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, nhằm tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận lợi, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Bộ Tư pháp đang xây dựng Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động.

Trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu còn phức tạp

Theo Bộ Tư pháp, Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, qua tổng kết việc thi hành Luật Tiếp cận thông tin cho thấy, việc triển khai thi hành Luật còn gặp một số hạn chế, khó khăn như: Một số quy định về xác định thông tin không được tiếp cận còn lúng túng trong thực hiện; trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu còn phức tạp, chưa đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính.

Trước nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân ngày càng tăng, song việc tổ chức, quản lý thông tin chủ yếu vẫn theo phương thức thủ công, truyền thống, việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, chưa phát huy hiệu quả của môi trường mạng và các phương tiện thông tin đại chúng. Với sự phát triển của khoa học và công nghệ thì cách thức cung cấp thông tin cần thay đổi theo hướng đa dạng và thuận lợi hơn cho người dân.

Ngoài ra, Luật quy định trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc lập, công bố, cập nhật danh mục thông tin phải được công khai, tuy nhiên, trên thực tế, một số cơ quan còn lúng túng trong việc lập danh mục này; việc cập nhật còn thủ công, mất nhiều thời gian, không bảo đảm thường xuyên, đầy đủ.

Vì vậy, việc xây dựng chính sách Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) là cần thiết nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc; đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân, phù hợp với tình hình và điều kiện kinh tế-xã hội của Việt Nam hiện nay, nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

tgpl-cho-phu-nu-dan-toc-thieu-so-4794.png
Bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trong tình hình mới. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Mở rộng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận

Dự thảo Luật gồm 4 Chương, 31 Điều tập trung vào 6 nhóm chính sách, cụ thể như sau:

Mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hướng mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin so với pháp luật hiện hành đối với đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu để bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, điều chỉnh chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan trong thời gian qua.

Điều chỉnh phạm vi thông tin mà Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp theo hướng quy định Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra và không bắt buộc phải cung cấp đối với thông tin do mình nhận được nhằm bảo đảm phù hợp với đặc điểm, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của cơ quan tạo ra thông tin cũng như bảo đảm tính chính xác, phù hợp của thông tin được cung cấp theo quy định của pháp luật.

Mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, theo đó mở rộng phạm vi thông tin phải công khai để bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành, phù hợp với xu thế cơ quan nhà nước mở rộng phạm vi thông tin phải công khai và chủ động công khai thông tin cho người dân, tăng hiệu quả điều chỉnh của Luật Tiếp cận thông tin với vai trò là luật chung điều chỉnh các nội dung về tiếp cận thông tin.

Điều chỉnh phạm vi thông tin công dân không được tiếp cận và tiếp cận có điều kiện: Đối với thông tin không được tiếp cận, sửa đổi, bổ sung theo hướng việc xác định thông tin nếu để tiếp cận sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, quan hệ quốc tế, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng thực hiện theo các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Đối với thông tin tiếp cận có điều kiện, sửa đổi, bổ sung theo hướng thông tin thuộc dữ liệu cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, thông tin tại lưu trữ lịch sử thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

Đa dạng hóa phương thức cung cấp thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân: Bổ sung và mở rộng các phương thức công khai, cung cấp thông tin phù hợp với môi trường số, bao gồm: Cổng dữ liệu mở, kênh truyền thông xã hội chính thức, nền tảng số và trợ lý ảo hành chính; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình cung cấp thông tin, từ tiếp nhận, xử lý đến trả lời, bảo đảm công khai, minh bạch và có thể theo dõi trực tuyến; bảo đảm khả năng tiếp cận thông tin của các nhóm yếu thế, người dân ở vùng sâu, vùng xa, người khuyết tật, thông qua các hình thức linh hoạt, đa dạng và phù hợp điều kiện thực tế.

Điều chỉnh quy định về chi phí cung cấp thông tin theo yêu cầu: Tiếp tục áp dụng quy định tại Điều 12 và Điều 27 Luật Tiếp cận thông tin năm 2016, theo đó: Người yêu cầu cung cấp thông tin phải trả chi phí thực tế để in, sao, chụp, gửi thông tin; Bộ trưởng Tài chính hướng dẫn cụ thể (hiện hành là Thông tư 46/2018/TT-BTC).

Dự kiến, Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Có thể bạn quan tâm

Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận và Phòng nghiệp vụ bắt đối tượng mua bán vận chuyển thuốc nổ.

Bộ đội Biên phòng Nghệ An siết chặt kiểm soát biên giới dịp cuối năm

Thực hiện cao điểm phòng, chống tội phạm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các cửa khẩu, đường mòn, lối mở, chủ động ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, nhất là vận chuyển pháo nổ trái phép qua biên giới.

Lô hàng đồng hồ quá cảnh từ Trung Quốc đi Lào nghi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh.

Ngăn chặn lô hàng đồng hồ quá cảnh nghi giả mạo nhãn hiệu lớn tại cửa khẩu Trà Lĩnh

Thực hiện cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và gian lận xuất xứ theo chỉ đạo của Cục Hải quan, lực lượng hải quan đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn lô hàng quá cảnh từ Trung Quốc đi Lào cất giấu hàng trăm đồng hồ nghi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh.

Cơ quan chức năng khởi tố Huỳnh Khổng. (Ảnh: Công an cung cấp)

Khởi tố, bắt tạm giam 2 đối tượng lừa đảo tài sản liên quan đến “chạy” suất nhà ở xã hội

Ngày 31/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Huỳnh Khổng (52 tuổi, trú xã Hòa Tiến) và Trần Thị Thu Hà (55 tuổi, trú phường Hòa Khánh) để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến việc “chạy” suất nhà ở xã hội.

Lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long bắt giữ 4 phương tiện vận chuyển cát trái phép.

Bắt 4 phương tiện vận chuyển cát trái phép

Ngày 30/1, Hải đội Biên phòng 2 (Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long) chủ trì, phối hợp với Phòng Nghiệp vụ và Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Giao Long tổ chức tuần tra, kiểm soát trên khu vực sông Cửa Đại đã phát hiện, bắt giữ 4 phương tiện có hành vi vận chuyển cát trái phép.

Khi dữ liệu được thay thế, việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp xuất trình giấy tờ sẽ không còn cần thiết, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí và gánh nặng thực hiện chứng thực bản sao của Ủy ban nhân dân cấp xã. (Ảnh minh họa. Nguồn: TH)

Không để "chậm nhịp" trong cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Mặc dù thời gian qua nhiệm vụ rà soát thủ tục hành chính đã được thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, song việc thực thi các phương án cắt giảm, đơn giản hóa ở một số bộ, ngành, địa phương còn chậm, thiếu quyết liệt; chờ sửa đổi hàng trăm văn bản pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ cải cách thủ tục hành chính.

Đại diện Viện Kiểm sát tại tòa.

Cựu Chủ tịch Công ty cổ phần Y dược LanQ bị đề nghị 17-19 năm tù

Sáng 30/1, sau 4 ngày làm việc, tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố đã công bố bản luận tội và đề nghị mức án với 23 bị cáo trong vụ án đưa, nhận hối lộ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản diễn ra giữa công ty Cổ phần Dược Sơn Lâm và 13 bệnh viện, trung tâm y tế toàn quốc.

Quang cảnh Hội nghị.

Quán triệt Nghị quyết số 25 về thí điểm khởi kiện tố tụng công ích của Viện Kiểm sát

Ngày 29/1, Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị phổ biến, quán triệt Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Các đối tượng liên quan đường dây cá độ bóng đá qua mạng. (Ảnh: Công an cung cấp)

Công an Đà Nẵng triệt phá đường dây cá độ bóng đá qua mạng với số tiền giao dịch khoảng 50 tỷ đồng

Ngày 29/1, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, Phòng Cảnh sát hình sự vừa tạm giữ hình sự 6 đối tượng để điều tra về hành vi tổ chức đánh bạc, đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá qua mạng Internet. Qua trích xuất dữ liệu, bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch trong đường dây này ước tính khoảng 50 tỷ đồng.

Các bị cáo tại phiên xét xử.

Vụ án trục lợi bảo hiểm tại Công ty LanQ: Không nhận tiền "hoa hồng" nhưng chỉ đạo nhân viên nhận

Chiều 28/1, phiên tòa xét xử sơ thẩm bị cáo Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Dược phẩm Sơn Lâm) cùng bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty LanQ) trong vụ án trục lợi bảo hiểm xã hội tiếp tục với phần xét hỏi.

Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) Nguyễn Tấn Cường phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: TL)

Bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất về quản tài viên

Việc ban hành Nghị định nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất để triển khai thực hiện hiệu quả, đồng bộ các quy định của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hoạt động hành nghề quản lý, thanh lý tài sản ổn định, bền vững.