Báo chí Đức: Chiến tranh Việt Nam làm thay đổi nhận thức về chiến tranh

Báo chí Đức đã có nhiều bài viết, bình luận về ý nghĩa của Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025) của dân tộc Việt Nam.
Sáng 15/5/1975, hàng triệu nhân dân Sài Gòn-Gia Định đổ về quảng trường trước trụ sở Ủy ban quân quản thành phố để dự Lễ mừng chiến thắng. (Ảnh: TTXVN)
Sáng 15/5/1975, hàng triệu nhân dân Sài Gòn-Gia Định đổ về quảng trường trước trụ sở Ủy ban quân quản thành phố để dự Lễ mừng chiến thắng. (Ảnh: TTXVN)

Những ngày này, cả dân tộc Việt Nam đang sống trong không khí hào hùng kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025).

Báo chí Đức đã có nhiều bài viết, bình luận về ý nghĩa của sự kiện lịch sử này.

Tuần báo kinh tế “Wirtschafts Woche” của Đức đã có bài viết ca ngợi công tác chuẩn bị đại lễ của Việt Nam.

Trong bài viết “Lễ lớn kỷ niệm 50 năm kết thúc chiến tranh Việt Nam”, tác giả viết: “Từ nhiều tuần qua, không chỉ thành phố Sài Gòn (nay là thành phố Hồ Chí Minh), mà khắp cả nước, công tác chuẩn bị diễn ra trong không khí náo nức. Thành phố mang tên Bác đã được dán nhiều áp phích, biển báo và bảng hiệu phát sáng chào mừng 50 ngày thống nhất đất nước và hòa bình.”

Phía trước Dinh Độc lập, một trong những địa danh nổi tiếng của thành phố, cũng là Di tích quốc gia đặc biệt từng chứng kiến thời khắc lịch sử dân tộc, nhiều điểm giới thiệu thông tin du lịch được dựng nên.

Hoạt động lớn và thu hút nhiều người dân quan tâm nhất là cuộc duyệt binh, diễu hành với 13.000 người tham gia cùng màn trình diễn của hàng nghìn máy bay không người lái.

Một chương trình biểu diễn ánh sáng khổng lồ với màn bắn pháo hoa từ 30 địa điểm sẽ thắp sáng bầu trời thành phố, lớn nhất trong lịch sử của quốc gia Đông Nam Á này.

Theo báo trên, trong nhiều tuần qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã đón lượng du khách cao hơn bình thường đáng kể, đặc biệt tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, nơi trưng bày các hiện vật như xe tăng, máy bay nguyên bản của Không quân Mỹ, trung bình mỗi ngày, đón 5.000 - 9.000 lượt khách, chủ yếu là khách quốc tế, đông gấp đôi ngày thường. Tất cả các khung giờ, bảo tàng luôn kín khách xếp hàng mua vé vào cửa. Tại Củ Chi, nơi có hệ thống đường hầm nổi tiếng của Việt Nam, lượng du khách cũng đổ về ngày một đông.

Bài báo có đoạn: “Washington đã sử dụng vũ khí gây cháy napalm và các loại hóa chất cực độc như chất độc da cam, để lại hậu quả nặng nề, trong đó những dị tật nghiêm trọng ở trẻ em, khối u và nhiều căn bệnh hiểm nghèo tàn phá sức khỏe bao thế hệ sau này".

Sau các cuộc biểu tình trên toàn thế giới và thất bại quân sự với hơn 58.000 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, Mỹ đã rút khỏi cuộc chiến. Cho đến ngày nay, đây vẫn được coi là một trong những thất bại quân sự tồi tệ nhất trong lịch sử Mỹ.

Tờ Thế giới trẻ (Junge Welt) viết: “Cuộc đấu tranh giành độc lập và tự do của Việt Nam đã kết thúc vào mùa Xuân năm 1975. Cuộc tấn công chấn động toàn cầu của lực lượng giải phóng ở miền nam, có một vị trí xứng đáng trong lịch sử quân sự. Chiến dịch Hồ Chí Minh, bắt đầu lúc 17 giờ chiều 26/4/1975, là hành động cuối cùng của một cuộc tấn công lớn được phát động vào đầu tháng 3 ở vùng cao nguyên miền trung Việt Nam, với tên gọi là chiến dịch Tây Nguyên, giáng một đòn chí mạng vào quân đội Sài Gòn. Như vậy, đại diện của chế độ phi nghĩa ở Sài Gòn “Việt Nam Cộng hòa” không còn cách nào khác là phải tuyên bố đầu hàng vô điều kiện của trước đại diện có thẩm quyền của chính quyền mới vào chiều 30/4 tại “Dinh Độc lập,” nơi ở của “Tổng thống Dương Văn Minh".

Trên tờ Frankfurter Rundschau, nhà khoa học chính trị Wolfgang Kraushaar, người đã nghiên cứu sâu về chiến tranh Việt Nam và các phong trào phản chiến, viết: “Ngày 30/4/1975, Chiến tranh Việt Nam kết thúc với hình ảnh đáng nhớ nhất là chiếc trực thăng cuối cùng trên nóc tòa Đại sứ Mỹ. Những người tuyệt vọng bám chặt vào bánh đáp. Và sức mạnh bất lực của cuộc rút lui này, không chỉ về mặt quân sự, mà còn về mặt đạo đức. Chiến tranh Việt Nam là bước ngoặt sâu sắc và đau đớn đối với Mỹ: một cường quốc thế giới đã tự đánh mất vị thế của mình”.

Tổ hợp truyền thông Deutsche Welle có bài phân tích, viết: “Chiến tranh Việt Nam đã kết thúc cách đây 50 năm. Nhưng nó đã làm thay đổi nhận thức về chiến tranh, đặc biệt là những hậu quả lâu dài của nó".

Theo bài báo, chiến tranh Việt Nam là một trong những cuộc xung đột quân sự kéo dài nhất của thế kỷ 20. Cuộc chiến, diễn ra ngay sau cuộc chiến chống thực dân Pháp và kéo dài từ năm 1955 đến năm 1975, cướp đi sinh mạng của khoảng 3,8 triệu người. Cuộc xung đột kết thúc với sự thất bại của chế độ do Mỹ hậu thuẫn ở miền nam Việt Nam.

Tuy nhiên, có một khía cạnh nổi bật, như José Brunner, một nhà sử học khoa học và giáo sư danh dự tại Đại học Tel Aviv, đã chỉ ra trong một cuộc phỏng vấn với Deutsche Welle, đó là: sự công nhận và hiểu biết về hậu quả tâm lý, xã hội lâu dài của chiến tranh.

Ít nhất là kể từ Thế chiến thứ nhất, người ta đã biết rằng những người lính thường phải chịu đựng những “trải nghiệm bạo lực” rất lâu sau khi chiến tranh kết thúc. Những người bị ảnh hưởng, ở Đức được gọi là “cơn rung chuyển chiến tranh” khi phải chịu đựng những triệu chứng ớn lạnh và hoảng loạn. Thậm chí họ bị coi là những kẻ giả bệnh.

Điều này chỉ thay đổi kể từ khi chiến tranh Việt Nam nổ ra. Năm 1972, bác sĩ tâm thần Chaim F. Shatan, người từng làm việc với các cựu chiến binh Việt Nam, đã đăng một bài viết “Hội chứng hậu Việt Nam” trên tờ New York Times.

Shatan đã mô tả những cựu chiến binh bị giày vò bởi tội lỗi, chiến tranh đã tàn phá họ ra sao và họ phải chịu đựng sự xa lánh sâu sắc với đồng loại thế nào. Một cựu chiến binh chiến tranh sau này đã nói: “Tôi hy vọng mình có thể học cách yêu thương theo cách mà tôi đã học để ghét”.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.