Bản sắc Việt trong kỷ nguyên số: Khi công nghệ trở thành cầu nối văn hóa

Văn hóa, bản sắc Việt hiện nay đang đứng trước cơ hội lớn để lan tỏa, cạnh tranh và chinh phục công chúng toàn cầu. Với tinh thần ấy, hợp tác giữa Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và TikTok Việt Nam đã góp phần mở ra hướng đi mới, khẳng định sức mạnh của công nghệ số và nền tảng truyền thông hiện đại.

Sự kiện "TikTok Food Fest 2025 - Đa tầng mỹ vị" diễn ra với quy mô lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Sự kiện "TikTok Food Fest 2025 - Đa tầng mỹ vị" diễn ra với quy mô lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tại chuỗi sự kiện hợp tác này, Cục trưởng Bản quyền tác giả Trần Hoàng đã nhấn mạnh: Các nền tảng số nói chung và TikTok nói riêng đang đóng vai trò như nhịp cầu giúp những giá trị truyền thống hòa quyện với tinh thần sáng tạo đương đại, từng bước đưa văn hóa thành sợi dây kết nối con người, ký ức và bản sắc dân tộc và vươn ra thế giới.

Thông điệp đó phản ánh đúng xu thế công nghiệp văn hóa toàn cầu. Hàn Quốc đã biến K-pop và điện ảnh thành ngành mũi nhọn; Nhật Bản đưa manga và anime trở thành biểu tượng toàn cầu; Thái Lan khẳng định thương hiệu ẩm thực trên bản đồ quốc tế. Việt Nam, với nguồn "tài nguyên mềm" phong phú từ di sản, ẩm thực, nghệ thuật dân gian đến âm nhạc... hoàn toàn có thể làm điều tương tự nếu tổ chức hệ sinh thái sáng tạo một cách đồng bộ.

z7028684875320-68537b17621c7ee0b9e8717d5c4137f3-6874.jpg
Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Trần Hoàng phát biểu tại sự kiện.

Tinh thần này được cụ thể hóa qua sự kiện "TikTok Food Fest 2025 - Đa tầng mỹ vị", vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh. Chỉ trong 2 ngày 19-20/9, hàng chục nghìn lượt khách đã hòa mình vào một lễ hội ẩm thực, nơi truyền thống và hiện đại cùng hiện diện, nơi các thương hiệu lớn song hành với nghệ nhân dân gian, đầu bếp trẻ và hàng trăm nhà sáng tạo nội dung.

Điểm nhấn của sự kiện chính là sự kết hợp giữa trình diễn trực tiếp và lan tỏa trực tuyến: Đầu bếp sao Michelin Võ Thành Vương cùng hơn 100 nhà sáng tạo TikTok đã trực tiếp giao lưu, trình diễn, tạo nên không gian văn hóa vừa sôi động vừa đậm đà bản sắc.

Trong đó, bức tranh sơn mài "Vị Việt" chủ đề về ẩm thực 3 miền với diện tích 50m², tái hiện 106 món ăn đặc trưng, do 50 nghệ nhân và sinh viên thực hiện cùng sự tham gia của 2.000 khán giả đã trở thành biểu tượng kết nối cộng đồng, đồng thời khẳng định giá trị của mỹ thuật truyền thống trong cách tiếp cận mới.

20250919-154747-398.jpg
Ký kết Biên bản ghi nhớ giữa Cục Bản quyền tác giả và TikTok đánh dấu bước tiến quan trọng trong bảo vệ quyền lợi cho nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo.

Bên cạnh sự kiện trực tiếp, chiến dịch hashtag #FoodFestOnTikTok đã thể hiện được sức mạnh lan tỏa của mô hình kết hợp trực tuyến và trực tiếp. Trước khi lễ hội khai mạc, chiến dịch đã đạt 416 triệu lượt xem với hơn 4.200 video, trong đó có 186 nhà sáng tạo tham gia thử thách 21 ngày liên tục.

Tín hiệu khả quan bước đầu cho thấy, nếu triển khai đúng hướng, các sự kiện văn hóa hoàn toàn có thể đạt hàng trăm triệu lượt lan tỏa, thu hút hàng trăm nghìn sản phẩm sáng tạo và quan trọng hơn cả là hình thành một cộng đồng sáng tạo bền vững. Sự tương tác ấy cũng ghi nhận dạng thức video ngắn đang là con đường nhanh nhất để đưa một sản phẩm văn hóa chạm tới hàng triệu công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Chiến dịch #BanSacViet, do Cục Bản quyền tác giả chủ trì phối hợp cùng TikTok Việt Nam, chính là bước tiếp nối dài hạn từ những thành công trên. Được xây dựng trên nền tảng tư duy mới, lấy công nghệ số làm công cụ, lấy sáng tạo nội dung làm động lực, lấy cộng đồng làm hạt nhân, chiến dịch hướng đến quảng bá, lan tỏa 12 ngành công nghiệp văn hóa của Việt Nam, từ điện ảnh, âm nhạc, thời trang, mỹ thuật, đến du lịch, thủ công mỹ nghệ.

z7028761298960-62aeaa3de83783454d9075defff3d8fe-7736.jpg
Giá trị của ẩm thực Việt Nam được lan tỏa qua công nghệ số.

Thông điệp "Bản sắc Việt - tỏa sáng toàn cầu" thể hiện khát vọng đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới bằng hình thức gần gũi, hiện đại, dễ lan tỏa nhất. Đây không chỉ là một chiến dịch truyền thông, mà còn là định hướng dài hạn cho chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Trong khuôn khổ sự kiện, Biên bản ghi nhớ giữa Cục Bản quyền tác giả và TikTok đã được ký kết, đánh dấu bước tiến quan trọng trong bảo vệ quyền lợi cho nghệ sĩ, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo. Bản quyền vừa là câu chuyện pháp lý, đồng thời là nền tảng cho một thị trường văn hóa minh bạch, công bằng.

Như Cục trưởng Trần Hoàng khẳng định, thỏa thuận này sẽ tạo tiền đề thực chất để đưa công nghiệp văn hóa Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng quốc tế, bằng sức mạnh của công nghệ và sáng tạo nội dung. Khi quyền lợi sáng tạo được bảo vệ, nghệ sĩ và doanh nghiệp mới có động lực đầu tư lâu dài, cống hiến những sản phẩm chất lượng, qua đó nâng cao vị thế của văn hóa Việt Nam trên không gian số.

556038601-25107435355507712-3406665088219452983-n-3720.jpg
Sự kiện đánh dấu bước phối hợp giữa nhiều đơn vị để cùng lan tỏa bản sắc Việt ra thế giới.

Từ sự kiện và chiến dịch này, có thể rút ra nhiều kinh nghiệm và giải pháp để giữ gìn, phát huy bản sắc Việt trong kỷ nguyên số. Trước hết, cần duy trì và mở rộng các chiến dịch truyền thông liên ngành, kết hợp giữa quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng sáng tạo. Chính sự phối hợp này tạo nên hệ sinh thái hoàn chỉnh: Chính sách-công nghệ-sáng tạo-cộng đồng.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo và nâng cao năng lực sáng tạo số cho nghệ sĩ, doanh nghiệp văn hóa. Những chương trình như vậy có thể trở thành không gian để nghệ sĩ học cách tiếp cận công chúng trẻ qua video ngắn, nơi doanh nghiệp học cách kể câu chuyện thương hiệu bằng công nghệ mới.

Đồng bộ hóa chính sách và truyền thông cũng là việc cần làm ngay. Các clip ngắn cập nhật chính sách, xu hướng quốc tế sẽ giúp cộng đồng sáng tạo nắm bắt kịp thời, tránh bị bỏ lại phía sau.

Và cuối cùng, cần coi cộng đồng sáng tạo nội dung là lực lượng tiên phong, những "đại sứ văn hóa số" góp phần đưa hình ảnh Việt Nam lan tỏa ra toàn cầu.

Hành trình giữ gìn và phát huy bản sắc Việt trên không gian mạng vẫn còn nhiều thách thức. Song, với sự đồng hành của cơ quan quản lý, sự sáng tạo của nghệ sĩ, sự vào cuộc của doanh nghiệp công nghệ và sự hưởng ứng của cộng đồng, con đường ấy hoàn toàn khả thi. Quan trọng hơn, hành trình quảng bá văn hóa cũng mở ra cơ hội để mỗi người Việt, dù ở trong nước hay xa xứ, càng thêm gắn bó, tự hào với bản sắc dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới". (Ảnh: PHẠM NGUYỄN)

Điện ảnh Việt và khát vọng bứt phá thành ngành công nghiệp văn hóa

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), diễn ra tại Đà Nẵng từ ngày 28/6 đến 4/7, Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới" đã quy tụ đông đảo người làm nghề và nhà quản lý, để cùng nhìn lại chặng đường 40 năm phát triển, từ đó gợi mở hướng đi cho một giai đoạn mới.

Hòa nhạc đặc biệt mang tên “The Symphony of Time” - kỷ niệm 3 năm khánh thành Nhà hát Hồ Gươm (9/7/2023-9/7/2026). (Nguồn: Nhà hát Hồ Gươm)

Diva opera hàng đầu thế giới Diana Damrau đến Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 3 năm khánh thành Nhà hát Hồ Gươm (9/7/2023-9/7/2026), chương trình hòa nhạc đặc biệt “The Symphony of Time” sẽ mang đến cho khán giả Việt Nam cơ hội hiếm có được thưởng thức giọng ca đỉnh cao của diva opera Diana Damrau cùng nhiều nghệ sĩ danh tiếng quốc tế và các nghệ sĩ Việt Nam trên sân khấu của nhà hát.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Huế Hoàng Hải Minh đã tiếp Đoàn đại biểu thành phố Cergy (Cộng hòa Pháp) do bà Malika Yebdri làm Trưởng đoàn.

Thành phố Huế và Cergy (Cộng hòa Pháp): Tiếp nối hành trình hợp tác hữu nghị vì phát triển bền vững

Chuyến thăm, làm việc của Đoàn đại biểu thành phố Cergy (Cộng hòa Pháp) tại Huế tiếp tục khẳng định quyết tâm của hai địa phương trong việc vun đắp quan hệ hữu nghị, mở rộng hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực văn hóa, giáo dục, du lịch, phát triển đô thị bền vững, góp phần tăng cường kết nối giữa địa phương Việt Nam và Pháp.

Trích từ một tác phẩm về cọ trong triển lãm "Sắc quê 12 - Cọ trung du" của họa sĩ Quỳnh Thơm.

Vẻ đẹp mộc mạc, nên thơ trong triển lãm "Sắc quê 12 - Cọ trung du"

"Sắc quê 12 - Cọ trung du" của họa sĩ Quỳnh Thơm đang trưng bày tại  Nhà Triển lãm Mỹ thuật 16 Ngô Quyền (Hà Nội) giới thiệu tới công chúng 36 tác phẩm đặc sắc về hình tượng cây cọ. Đây là biểu tượng của vùng trung du với vẻ đẹp thiên nhiên, con người, bản sắc hòa quyện trong những gam màu mộc mạc, nên thơ.

Hội thảo thu hút đông đảo các nhà làm phim trong và ngoài nước.

Công nghiệp điện ảnh Mỹ - Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam

Sự phát triển của điện ảnh Mỹ luôn là hình mẫu để học tập của nhiều nền điện ảnh trên thế giới, trong đó có điện ảnh Việt Nam. Hội thảo “Công nghiệp điện ảnh Mỹ - Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam” là dịp để các nhà làm phim Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ nền điện ảnh hùng mạnh nhất thế giới này.

Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Phương Thảo (bên phải) trò chuyện về cách cha mẹ đồng hành cùng con cái.

Giúp con trẻ “cai” game và mạng xã hội

Chia sẻ cùng các phụ huynh về cách giúp con mình rời xa game, mạng xã hội, Thạc sĩ, Bác sĩ Bùi Phương Thảo, Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương cho rằng, điều quan trọng là gần gũi con cái, đồng hành và cùng con trực tiếp trải nghiệm thế giới thực bằng kinh nghiệm của mình, đặc biệt là đọc sách.