Hiện thực hóa khát vọng xây dựng trung tâm khoa học trong kỷ nguyên số

Hiện nay, khoa học và công nghệ trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực quốc gia, tỉnh Gia Lai đang khẳng định khát vọng xây dựng mô hình đô thị khoa học đầu tiên tại Việt Nam. Chung quanh vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai đã có những chia sẻ.

Trung tâm đô thị khoa học Quy Hòa, phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai.
Trung tâm đô thị khoa học Quy Hòa, phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai.

Phóng viên: Trong quá trình thực hiện chiến lược phát triển khoa học và công nghệ địa phương, ông nhận thấy tỉnh Bình Định cũ hoặc Gia Lai mới đang thể hiện vai trò như thế nào trong bản đồ khoa học quốc gia?

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hà: Với tầm nhìn và quyết tâm cao, lãnh đạo tỉnh Bình Định cũ đã xác định đầu tư và phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí quan trọng, mang tầm chiến lược trước khi có Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.

Vì thế, khi Nghị quyết số 57 được ban hành, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh như tiếp thêm được động lực và sức mạnh để có thể tạo sự đột phá vươn lên mạnh mẽ, trở thành một trung tâm khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, nơi ứng dụng AI quan trọng của Việt Nam.

Trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh, Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) do Hội gặp gỡ Việt Nam sáng lập và điều hành đã thu hút đông đảo các nhà khoa học quốc tế trên nhiều lĩnh vực.

Từ năm 2013, Trung tâm ICISE đã đón khoảng 16.500 nhà khoa học nổi tiếng của hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới về tham dự các hội thảo, hội nghị tại đây. Đặc biệt trong số đó có 18 giáo sư đạt giải Nobel và hàng trăm nhà khoa học hàng đầu trên thế giới.

ts-ha.jpg
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai phát biểu tham luận tại một hội nghị tổ chức ở Trung tâm ICISE.

Tỉnh Bình Định trước đây phấn đấu phát triển nhanh, bền vững và xanh dựa trên các trụ cột tăng trưởng công nghiệp, dịch vụ du lịch, cảng biển-logistics; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và đặc biệt là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Hiện nay, các dự án lớn của FPT về trung tâm AI và sản xuất chip đang biến Quy Nhơn thành "thủ phủ AI" mới của khu vực miền trung-Tây nguyên.

Trên cơ sở nền tảng đó, với tỉnh Gia Lai mới định hướng trở thành một trung tâm khoa học và công nghệ đa dạng, tổng hợp, kết hợp thế mạnh của cả hai địa phương. Tỉnh định vị mình như một trung tâm khoa học và công nghệ tổng hợp, tiên phong, kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu cơ bản, công nghệ cao và ứng dụng nông nghiệp.

Đặc biệt, tỉnh sẽ trở thành "thủ phủ AI và công nghiệp bán dẫn" mới với các dự án lớn từ Tập đoàn FPT, tạo ra một hệ sinh thái nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo năng động.

Phóng viên: Việc hình thành đô thị khoa học tại Quy Nhơn có thể được xem là dấu mốc đặc biệt. Ông đánh giá tầm vóc dự án này như thế nào trong tương quan chiến lược quốc gia về phát triển tri thức?

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hà: Việc hình thành Đô thị khoa học tại Quy Nhơn là một dấu mốc mang tầm chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng, mà là mô hình đô thị khoa học đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á, gắn kết nghiên cứu khoa học-giáo dục-đổi mới sáng tạo-du lịch tri thức.

Dự án này tạo không gian hội tụ của các nhà khoa học hàng đầu thế giới, nơi diễn ra nhiều hội nghị quốc tế uy tín, góp phần nâng tầm vị thế khoa học Việt Nam trên bản đồ toàn cầu. Đồng thời, khu đô thị khoa học đóng vai trò cầu nối giữa nghiên cứu hàn lâm, nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng thực tiễn, thúc đẩy hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Qua đó với mục tiêu xây dựng Khu Đô thị Khoa học Quy Hòa là khu đô thị đa chức năng, giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế xã hội miền trung-Tây Nguyên và cả nước, với mục tiêu hướng đến là phát triển Quy Nhơn thành một thành phố khoa học hàng đầu của Việt Nam, nơi giao lưu của các nhà khoa học hàng đầu thế giới.

Từ đó thu hút các nguồn lực trong nước và nước ngoài, tạo động lực thúc đẩy phát triển khoa học và giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, dựa trên kinh tế tri thức vào năm 2045.

Tuy nhiên, hiện nay, tính pháp lý và không gian phát triển đi kèm với các cơ chế chính sách vẫn là rào cản lớn để có thể biến Khu đô thị khoa học Quy Hòa trở thành hiện thực. Trong thời gian đến, tỉnh sẽ có những giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, mở rộng không gian và đề nghị Trung ương cho ý kiến về vấn đề này.

bio2025-9336.jpg
Hằng năm có rất nhiều hội thảo khoa học mang tầm cỡ quốc tế được tổ chức tại Trung tâm ICISE.

Phóng viên: Theo ông, những hành động cụ thể nào của tỉnh trong thời gian qua đã thể hiện rõ khát vọng xây dựng trung tâm khoa học dựa trên nền tri thức và đổi mới sáng tạo?

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hà: Theo tôi, tỉnh đã thể hiện rõ khát vọng xây dựng cơ đồ dựa trên nền tri thức và đổi mới sáng tạo thông qua nhiều hành động cụ thể, đáng chú ý nhất là đầu tư chiến lược vào Trung tâm ICISE và duy trì sự kiện khoa học quốc tế "Gặp gỡ Việt Nam".

Đây là hành động then chốt, Trung tâm ICISE đã biến Quy Nhơn thành điểm hẹn của các nhà khoa học hàng đầu thế giới, bao gồm nhiều người đạt giải Nobel, giúp tỉnh kết nối sâu rộng với cộng đồng khoa học toàn cầu và khẳng định vị thế trong nghiên cứu khoa học cơ bản.

Để hiện thực hóa vấn đề này, tỉnh đã giao cho Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung tâm ICISE triển khai các đề tài nghiên cứu cơ bản trong các lĩnh vực ưu tiên (Vật lý Neutrino, Vật lý lượng tử, Vật lý thiên văn và Vật lý sinh học).

Đồng thời, Sở đang phối hợp với ICISE lập Đề án nâng tầm Viện nghiên cứu Khoa học và Giáo dục liên ngành (IFIRSE) thuộc Trung tâm ICISE trở thành Viện nghiên cứu tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Bên cạnh đó, tỉnh cũng phối hợp chặt chẽ với trung tâm trong việc đón tiếp các nhà khoa học quốc tế và tổ chức thành công các hội nghị quốc tế trên nhiều lĩnh vực tại ICISE trong thời gian qua.

bio2025-9393.jpg
Thời gian qua, đã có hàng nghìn nhà khoa học hàng đầu đến Trung tâm ICISE.

Phóng viên: Địa phương đã đạt được những dấu hiệu thành công nào cho thấy chúng ta không chỉ làm khoa học để theo kịp, mà còn để dẫn dắt và định hình một phần tương lai Việt Nam?

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hà: Với vai trò là lãnh đạo ngành khoa học và công nghệ địa phương, tôi có thể khẳng định rằng tỉnh Gia Lai mới đang từng bước khẳng định vị thế không chỉ trong việc ứng dụng khoa học để theo kịp xu thế, mà còn đóng vai trò dẫn dắt và định hình tương lai tri thức của đất nước.

Việc hình thành Khu đô thị khoa học tại Quy Hòa với hạt nhân là Trung tâm ICISE, Trung tâm khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo là dấu ấn mang tầm quốc gia. Đây là mô hình đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam quy hoạch phát triển theo hướng gắn khoa học-giáo dục-đổi mới sáng tạo.

Chúng tôi đã thu hút được nhiều nhà khoa học quốc tế, tiến tới hình thành các trung tâm AI, trung tâm dữ liệu lớn, hợp tác sâu rộng với các tập đoàn như FPT, CMC, TMA… Điều đó minh chứng cho quyết tâm đưa tỉnh trở thành điểm đến trí tuệ của khu vực và quốc gia.

Bên cạnh đó, chúng tôi xác định ứng dụng khoa học và bảo tồn tri thức dân tộc là nền tảng phát triển. Các sản phẩm nông nghiệp bản địa như mai vàng Bình Định, cá ngừ đại dương Bình Định, chanh dây Gia Lai, bò Krongpa, tiêu Đức Cơ, yến sào… đã được khoa học hóa, bảo hộ sở hữu trí tuệ, từng bước hình thành chuỗi giá trị gắn với đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, các hoạt động STEM, Techfest vùng, kết nối hệ sinh thái đổi mới quốc gia cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ.

Những thành quả này cho thấy, chúng tôi không đi sau mà đang chủ động kiến tạo tương lai, đưa khoa học trở thành sức mạnh cạnh tranh mới, đóng góp vào hành trình Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!

Có thể bạn quan tâm

Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 12/10/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Huế về xây dựng và phát triển đô thị Chân Mây-Lăng Cô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định phát triển cảng biển, công nghiệp, logistics, du lịch gắn với mở rộng không gian đô thị và tăng cường liên kết vùng. (Ảnh: Cảng Chân Mây cung cấp)

Xây dựng Chân Mây-Lăng Cô trở thành cực tăng trưởng phía nam của Huế

Ban Thường vụ Thành ủy Huế đặt mục tiêu xây dựng Chân Mây-Lăng Cô trở thành cực tăng trưởng phía nam, đạt tiêu chuẩn đô thị loại III, tiến tới thành lập phường trước năm 2030. Khu vực này hướng tới tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân hơn 12%/năm, thu nhập bình quân đạt 120-150 triệu đồng/người/năm vào năm 2030.

Tập huấn về chuyển đổi số cho cán bộ, đoàn viên xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: HG)

Quảng Trị thí điểm hỗ trợ nhân lực chuyển đổi số cho cấp xã

Tại buổi làm việc trực tiếp kết hợp trực tuyến với các ngành, địa phương, doanh nghiệp về nâng cao chất lượng nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới đây, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu nhanh chóng triển khai thí điểm mô hình hỗ trợ nhân lực chuyển đổi số cho cấp xã. 

Lực lượng chức năng tổ chức tiêu hủy toàn bộ tang vật. (Ảnh: Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị)

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị phối hợp Công an tỉnh Savannakhet thu giữ 30 tấn pháo các loại

Ngày 21/10, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị cho biết, thực hiện kế hoạch chuyên án về đấu tranh với đường dây tập kết, mua bán, vận chuyển pháo nổ từ Lào vào Việt Nam, Bộ đội Biên phòng tỉnh và Công an tỉnh Savannakhet (Lào) đã phối hợp bắt giữ 3 đối tượng người Lào có liên quan.

Một góc Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn ở tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: NGÔ TUẤN-MAI LUẬN-ĐÌNH PHƯỢNG)

Phát triển công nghiệp vùng ven biển Bắc Trung Bộ

Phát huy tiềm năng thế mạnh của vị trí địa lý, hệ thống cảng biển nước sâu, mạng lưới giao thông kết nối liên vùng và quốc tế, các tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ đã mời gọi, thu hút thành công nhiều dự án công nghiệp trọng điểm, đóng vai trò động lực thúc đẩy kinh tế vùng và cả nước.

Sản phẩm của Câu lạc bộ phụ nữ khuyết tật phường Thanh Thủy đã gây chú ý đối với khách dự lễ. (Ảnh: Q.T)

Những phụ nữ không đầu hàng số phận

Tại cầu ngói Thanh Toàn, thành phố Huế, những phụ nữ khuyết tật lần đầu sải bước trong tà áo dài, giới thiệu những chiếc túi, phụ kiện thời trang do chính tay mình làm ra. Bước đi trên sàn diễn còn đôi chút ngượng nghịu, nhưng phía sau là hành trình học nghề, lao động và tìm cách tự chủ cuộc sống.

Ca Huế diễn trên sông Hương. (Ảnh: QUANG TÁM)

Huế đẩy mạnh quảng bá văn hóa ra quốc tế

Huế đặt mục tiêu hoàn thành hồ sơ khoa học di sản Ca Huế trình cấp có thẩm quyền để đệ trình UNESCO xem xét ghi danh. Đồng thời hoàn thành hồ sơ tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO theo lộ trình được phê duyệt trong giai đoạn 2026-2030.

Hai học sinh Hồ Đức Việt và Hồ Ngọc Huyền Nhi cùng cô giáo hướng dẫn (Ảnh TƯ LIỆU)

Từ ý tưởng đến không gian di sản số

Gần 200 mô hình 3D về di tích, hiện vật và hoa văn kiến trúc đã được hai học sinh Hồ Đức Việt và Hồ Ngọc Huyền Nhi xây dựng bằng phần mềm Polycam. Từ niềm yêu thích bộ môn Tin học và lịch sử địa phương, các em mong muốn đưa di sản Huế đến với học sinh thông qua không gian trưng bày trên môi trường số.

Tàu KN-701-NA được đưa lên để sửa chữa.

Tàu kiểm ngư xuống cấp, khó đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

Trong bối cảnh yêu cầu quản lý nghề cá, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày càng cao thì việc đầu tư, nâng cấp đồng bộ phương tiện kiểm ngư ngày càng cấp thiết để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện nay.

Học sinh xã biên giới Hướng Phùng lần đầu tiên được trải nghiệm thiết bị thực tế ảo trong khuôn khổ ngày hội “Bình dân học vụ số”.

Tuổi trẻ Quảng Trị sáng tạo trong chuyển đổi số

Thời gian qua, tuổi trẻ Quảng Trị tiếp tục khẳng định vai trò xung kích bằng những việc làm thiết thực trong phát triển kinh tế-xã hội, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất và nhất là đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nhiều công trình, dự án tại Quảng Trị đang bước vào giai đoạn tăng tốc đòi hỏi nguồn vật liệu cần được cung ứng kịp thời.

Khơi thông nguồn cung vật liệu cho các công trình

Nguồn vật liệu xây dựng tại Quảng Trị được đánh giá cơ bản đáp ứng nhu cầu các công trình, dự án trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, công suất khai thác, giá cả và khả năng cung ứng đến công trường vẫn còn những hạn chế, ảnh hưởng tiến độ thi công.

Nhân viên y tế phun hóa chất diệt muỗi, phòng chống bệnh sốt xuất huyết ở Thanh Hóa.

Thanh Hóa quyết liệt dập dịch sốt xuất huyết

Sau các đợt mưa, lũ kéo dài, hàng nghìn hộ gia đình ở Thanh Hóa bị ngập nước, phát sinh các ổ dịch sốt xuất huyết. Cùng với thực thi quyết liệt các biện pháp khoanh vùng, dập dịch, cơ quan chuyên môn đề nghị chính quyền cơ sở duy trì, tổ chức hiệu quả công tác vệ sinh môi trường.

Lãnh đạo, chỉ huy hai đơn vị trao quà cho Hội Phụ nữ Lữ đoàn Công binh 83 Hải quân. (Ảnh: CÔNG TUẤN)

Phụ nữ Trung đoàn Tên lửa 282 và Lữ đoàn Công binh 83 Hải quân thắt chặt tình đoàn kết

Ngày 19/10, tại thành phố Đà Nẵng, Hội Phụ nữ Trung đoàn Tên lửa 282 (Sư đoàn Phòng không 375, Quân chủng Phòng không-Không quân) phối hợp Hội Phụ nữ Lữ đoàn Công binh 83 Hải quân (Quân chủng Hải quân) tổ chức buổi gặp mặt kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và 16 năm Ngày Phụ nữ Việt Nam.

Lễ ký kết hợp tác giữa Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị với ACV và Tập đoàn T&T về xúc tiến thị trường, phát triển vận tải hàng không. (Ảnh: HG)

Quảng Trị hợp tác phát triển vận tải hàng không

Chiều 19/10, tại phường Đồng Hới, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị tổ chức hội nghị về quản lý, khai thác các cảng hàng không và hợp tác phát triển vận tải hàng không trên địa bàn. Đây là bước "chạy đà" để sớm đưa Cảng hàng không Quảng Trị chính thức đi vào hoạt động trong tháng 3/2027. 

Điểm cuối của tuyến đường bộ ven biển từ Nghi Sơn, Thanh Hóa đến Cửa Lò, Nghệ An giao với cầu Cửa Hội bắc qua sông Lam và đường ven biển Hà Tĩnh.

Bài 5: Mô hình sáng tạo, linh hoạt các giải pháp

Để đạt được những kết quả quan trọng, tích cực trong công tác phát triển Đảng, nhất là trong doanh nghiệp và vùng đặc thù, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An và các cấp ủy đã quan tâm triển khai đồng bộ các giải pháp, cụ thể hóa bằng các kế hoạch, đề án được kịp thời ban hành.

Cán bộ, công chức phường Thành Vinh thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Nghệ An lấy kết quả công việc làm thước đo cán bộ

Sau hai tháng thí điểm hệ thống tiêu chí và phần mềm đánh giá hiệu quả công việc (KPI), tỉnh Nghệ An bước đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực về tinh thần trách nhiệm, tính chủ động và cách thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ. 

Các đại biểu chia sẻ tại chương trình. (Ảnh: BÙI DUYÊN)

Thúc đẩy các sáng kiến đổi mới trong lĩnh vực thực phẩm

Hưởng ứng Ngày Lương thực thế giới, chiều 16/10, Mạng lưới Ngân hàng thực phẩm Việt Nam phối hợp Trường đại học Nông Lâm (Đại học Huế), Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội liên hiệp Thanh niên Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam tổ chức chương trình Đối thoại đổi mới sáng tạo lĩnh vực thực phẩm.

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng ban Chỉ đạo 57 tỉnh Quảng Trị Vương Quốc Tuấn kết luận phiên họp chuyên đề về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đánh giá kết quả công tác quý III/2026 ngày 13/10. (Ảnh: HG)

Quảng Trị phê bình 43 xã, phường về đầu tư công lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phân công và tổ chức thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở một số cơ quan, địa phương chưa quyết liệt, chưa gắn trách nhiệm cá nhân với sản phẩm, tiến độ và kết quả cho nên lãnh đạo 43 xã, phường tại tỉnh Quảng Trị bị nghiêm khắc phê bình.