Dư luận lên án, yêu cầu cần kiên quyết đẩy lùi lối ứng xử lệch chuẩn của những đối tượng này, bằng những giải pháp mạnh tay như cấm sóng, dừng hợp tác…
Chấn chỉnh không thể chỉ bằng lời nói
Động thái "gọi tên" một số nghệ sĩ "lệch chuẩn" đầy kiên quyết của Thành phố Hồ Chí Minh vừa qua có thể xem là bước tiên phong mạnh mẽ và cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh đời sống nghệ thuật của thành phố đang diễn ra sôi động.
Công văn ban hành ngày 24/10 mà Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy thành phố gửi đến một số Sở, Hội và cơ quan báo chí liên quan đề nghị các đơn vị chức năng định hướng, chấn chỉnh hoạt động âm nhạc có biểu hiện lệch chuẩn văn hóa. Nhiều biểu hiện đáng lo ngại xuất hiện trong đời sống âm nhạc, đặc biệt trong giới ca sĩ, rapper trẻ, tác giả của hàng loạt ca khúc lan tỏa trên các nền tảng trực tuyến có ngôn từ phản cảm, dung tục, thiếu chuẩn mực, sai lệch giá trị thẩm mỹ, đi ngược thuần phong mỹ tục. Trong số đó, có người đã bị nhắc đích danh trong Công văn, như Jack (Trịnh Trần Phương Tuấn), Gducky, Hoàng Tôn, Andree, Tinle, Bray, Đạt G, Bình Gold…
Không chỉ nhắc nhở, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy đề nghị Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cân nhắc không mời các nghệ sĩ có sáng tác, hành vi, lời nói, biểu diễn trái với thuần phong mỹ tục, lệch chuẩn văn hóa, cổ xúy lối sống buông thả, tệ nạn xã hội... tham gia các chương trình, lễ hội, sự kiện của thành phố. Đồng thời, đề nghị Sở tăng cường quản lý, kiểm tra nội dung các hoạt động biểu diễn, sáng tác, phát hành sản phẩm âm nhạc trên truyền thông xã hội, đặc biệt là thể loại rap.
Sự tiên phong của Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, quyết tâm chấn chỉnh, đưa không gian văn hóa trên mạng đi vào nền nếp, không dừng ở lời nói. Trong thời gian qua, vô số những hành vi, phát ngôn lệch chuẩn trên môi trường mạng đang tạo nên nguy cơ, ảnh hưởng tiêu cực đến sự hình thành, phát triển nhân cách, đạo đức và lối sống của giới trẻ. Đáng tiếc, một phần không nhỏ lại đến từ các nhân vật nổi tiếng, nghệ sĩ, KOL, KOC…
Vấn đề đáng lo ngại này cũng được đề cập kỹ lưỡng tại Hội thảo góp ý kiến dự thảo Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức tuần qua tại Hà Nội.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, một trong những tác động tiêu cực tới xã hội đáng kể nhất thời gian qua là thực trạng một số nghệ sĩ, người nổi tiếng, KOL bất chấp quy định pháp luật, đạo đức và trách nhiệm xã hội để lên mạng phát ngôn tùy tiện, quảng cáo sản phẩm sai sự thật, lừa dối khách hàng để trục lợi.
Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chỉ trong một năm qua, thành phố đã phải xử lý khoảng 30 vụ việc vi phạm liên quan đến ứng xử, biểu diễn, quảng cáo phản cảm hoặc phát tán thông tin sai lệch trên không gian mạng. Vì vậy, việc có một bộ quy tắc điều chỉnh hành vi của người tham gia không gian mạng là hết sức cần thiết.
Cụ thể hóa tiêu chí ứng xử văn hóa, văn minh
Câu chuyện một số nghệ sĩ, người nổi tiếng với những cú "trượt ngã" đạo đức, thậm chí vướng vòng lao lý liên tiếp xảy ra trong thời gian qua thực sự là những bài học đắt giá. Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, NSND Nguyễn Xuân Bắc ủng hộ việc cần sớm ban hành Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng. Ông lưu ý, việc tuyên truyền, phổ biến rộng rãi Bộ quy tắc cũng cần được đẩy mạnh để phát huy hiệu quả. Không gian mạng chỉ thực sự lành mạnh khi mỗi người ý thức được trách nhiệm của mình trong mỗi phát ngôn và hành vi, trong đó, rất quan trọng là vai trò của các đối tượng nghệ sĩ, KOL, KOC.
Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cho biết, nền tảng này hiện đang vận hành song song hai bộ quy chuẩn. Bộ tiêu chuẩn cộng đồng áp dụng cho tất cả người dùng, nếu vi phạm, tài khoản có thể bị cảnh báo, gỡ hoặc khóa nội dung. Bên cạnh đó là bộ quy tắc riêng dành cho nhà sáng tạo nội dung, nhóm người có ảnh hưởng lớn và khả năng định hướng dư luận (KOL, KOC). Theo đó, những người này phải tuân thủ nghiêm ngặt hơn, nhưng đổi lại, họ được hưởng quyền lợi và cơ hội phát triển, như được mời tham gia các chiến dịch cộng đồng, chương trình truyền thông quốc gia, hay hợp tác thương mại ưu tiên.
Đại diện một số nền tảng xuyên biên giới nhấn mạnh, cần thu hút và tạo nên những cộng đồng người nổi tiếng, KOL chuẩn mực, lan tỏa những hành vi tích cực, ứng xử văn hóa đúng đắn. Ngược lại, cần kiên quyết ngăn chặn những hành vi lệch chuẩn. Ông Phạm Anh Thi, đại diện Tập đoàn YeaH1 kiến nghị, nên đưa người có sức ảnh hưởng, có khả năng định hình và dẫn dắt dư luận ở quy mô lớn vào thành nhóm đối tượng riêng cùng những hướng dẫn cụ thể. "Thay vì nêu các khái niệm như "trái với thuần phong mỹ tục", chúng tôi đề xuất cụ thể hóa các hành vi "nên" và "không nên". Điều này sẽ giúp các nhà sáng tạo nội dung dễ hiểu và tự giác tuân thủ, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực", ông Thi chia sẻ ■
Dự thảo lần hai của Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên không gian mạng gồm ba chương, 11 điều, định hướng hành vi ứng xử văn minh, xây dựng không gian mạng lành mạnh và nâng cao trách nhiệm của các cá nhân, người có ảnh hưởng trên không gian mạng (KOL, KOC) và các doanh nghiệp.
