Bình luận quốc tế

Áp lực giảm khí thải của ngành hàng không

Trước thềm Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) do Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) tổ chức, các quan chức ngành hàng không toàn cầu vừa họp tại Dubai để thống nhất mục tiêu tạm thời về cắt giảm lượng khí thải carbon trong ngành hàng không.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Chịu áp lực giảm khí thải khi hoạt động đi lại phục hồi, song cuộc chuyển đổi xanh của ngành hàng không còn đối mặt nhiều khó khăn.

Hội nghị Hàng không và Nhiên liệu thay thế (CAAF) do Liên hợp quốc chủ trì thảo luận về mục tiêu cắt giảm lượng khí thải trong ngành hàng không từ 5% đến 8% vào năm 2030, thông qua việc sử dụng nhiên liệu ít gây ô nhiễm hơn.

Tại cuộc họp năm ngoái của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), các quốc gia tham dự đã đạt thỏa thuận lịch sử về mục tiêu trung hòa khí thải carbon của các chuyến bay quốc tế, với mức phát thải ròng bằng 0 trong ngành hàng không vào năm 2050. Lượng khí CO2 phát thải từ ngành hàng không chiếm từ 2,5% đến 3% tổng lượng phát thải toàn cầu.

Tuy nhiên, ngành hàng không được coi là một trong những lĩnh vực khó khử carbon nhất. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không quốc tế (IATA), gồm 300 hãng hàng không và chiếm khoảng 80% lưu lượng toàn cầu, để đạt được mục tiêu nêu trên đòi hỏi có sự chung tay hỗ trợ từ các chính phủ, nhà sản xuất máy bay và cơ quan quản lý.

Một số nước châu Âu và các quốc gia khác đang thúc đẩy mục tiêu tạm thời về nhiên liệu thay thế được gọi là nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), được sản xuất từ các nguyên liệu như dầu ăn đã qua sử dụng. Nếu sử dụng SAF, lượng phát thải carbon sẽ giảm 80% so với sử dụng xăng nhiên liệu. Các nước khuyến khích tăng cường sản xuất SAF.

Theo ông Jo Dardenne, Giám đốc hàng không của Tập đoàn Transport & Environment, nhằm đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0, ngành hàng không quốc tế ước tính cần từ 1.450 tỷ đến 3.200 tỷ USD để tài trợ cho việc phát triển SAF. Ông Dardenne cũng cho rằng, việc tạo điều kiện cho các nước đang phát triển tiếp cận nguồn tài chính dễ dàng hơn là cần thiết để thúc đẩy sản xuất SAF bên ngoài Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường quan ngại rằng, các cuộc thảo luận ở Dubai lần này không đủ để thúc đẩy việc sử dụng SAF, vốn còn thiếu và tốn kém.

Tổ chức Nghiên cứu Công nghiệp và Khoa học Khối thịnh vượng chung (CSIRO) của Australia gần đây công bố “Lộ trình nhiên liệu hàng không bền vững” hướng đến phát triển một ngành công nghiệp nhiên liệu hàng không thân thiện với môi trường sử dụng nguồn nguyên liệu sẵn có ở nước này. Khí hậu, kinh nghiệm canh tác và chuỗi cung ứng hiện tại mang đến cho Australia cơ hội quan trọng trong phát triển nhiều loại nguyên liệu hữu cơ đầu vào.

Hãng sản xuất máy bay Boeing cho biết sẽ phối hợp tiến hành một nghiên cứu chung để xem xét mở rộng quy mô sản xuất SAF tại Đông Nam Á.

Trong khi đó, Canada hỗ trợ khoảng 265 triệu USD cho ngành hàng không hướng tới loại bỏ hoàn toàn khí thải carbon. Tổng thống Emmanuel Macron cũng cho biết, Pháp sẽ đầu tư hàng trăm triệu euro để phát triển máy bay, động cơ và nhiên liệu hàng không phát thải thấp trong những năm tới.

Chính phủ Đan Mạch đã đề xuất áp thuế trung bình 100 crown (14,35 USD) đối với hành khách đi du lịch bằng đường hàng không nhằm tài trợ cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành hàng không, hướng tới mục tiêu tất cả các chuyến bay nội địa sử dụng 100% nhiên liệu bền vững vào năm 2030.

Công cuộc chuyển đổi năng lượng xanh của ngành hàng không gặp nhiều trở ngại khi các hãng hàng không ước tính cần đầu tư khoảng 1.550 tỷ USD giai đoạn 2021-2050 để ngành này đạt được mục tiêu về khí hậu. Trong khi đó, kế hoạch áp thuế nhiên liệu hàng không của Liên minh châu Âu (EU) vấp phải trở ngại, khi 27 quốc gia thành viên khối chưa thể đồng thuận về các mức giá đối với nhiên liệu xanh và các nhiên liệu hóa thạch.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.