Anh gặp khó trong đối phó "bão lạm phát"

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) vừa cho biết sẽ điều chỉnh tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản trong ít ngày tới sau khi đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào giữa tháng 6 vừa qua. Động thái này cho thấy, nước Anh đã sẵn sàng hành động mạnh mẽ hơn để "dập tắt" tỷ lệ lạm phát cao, tuy nhiên BoE sẽ khó ngăn nổi những tổn hại mà lạm phát gây ra cho nền kinh tế trong dài hạn.
Người dân mua sắm trong một siêu thị tại London, Anh, ngày 24/12/2021. (Ảnh: Reuters)
Người dân mua sắm trong một siêu thị tại London, Anh, ngày 24/12/2021. (Ảnh: Reuters)

Các nỗ lực nói trên của BoE được đưa ra trong bối cảnh "bão lạm phát" đang tràn qua "xứ sở sương mù" và gây ra nhiều hệ lụy kinh tế đáng lo ngại.

Theo số liệu chính thức của Văn phòng Thống kê quốc gia Anh (ONS) công bố mới đây, lạm phát hằng năm của Anh đã lên mức cao nhất trong 40 năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lương của người lao động và tạo thêm sức ép buộc BoE phải nâng lãi suất. Lạm phát tại Anh đã tăng từ mức 9% trong tháng 4 lên 9,1% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ năm 1982 và BoE dự báo lạm phát sẽ lên mức hơn 11% vào cuối năm nay.

Nhà kinh tế trưởng ONS Grant Fitzner cho biết, nguyên nhân khiến lạm phát ở Anh tăng lên là do giá thực phẩm leo thang trong khi giá xăng đạt mức kỷ lục. Mức lạm phát cao nhất trong nhiều thập kỷ đang kéo theo cuộc khủng hoảng về giá sinh hoạt và gây ra nhiều hệ lụy với nước Anh.

Theo đó, người tiêu dùng đang cảm thấy mức sống của họ bị siết chặt theo hướng tồi tệ nhất trong ít nhất hai thập kỷ qua và kêu gọi chính phủ viện trợ. Những tuần gần đây, các công nhân đường sắt Anh đã tiến hành cuộc đình công lớn nhất của ngành trong hơn 30 năm khi giá cả leo thang ảnh hưởng đến đồng lương của họ. Trong khi đó, mới đây các luật sư tại vùng England và xứ Wales đã ủng hộ đình công, trong khi các giáo viên, nhân viên của cơ quan Dịch vụ y tế quốc gia và bưu điện cũng có động thái tương tự.

Lạm phát cũng đã đẩy tăng trưởng kinh tế Anh lâm cảnh sa sút kể từ tháng 3 năm nay. Theo các số liệu chính thức của ONS, tổng sản phẩm quốc nội của nước Anh đã giảm 0,3% trong tháng 4, sau khi giảm 0,1% trong tháng 3; sản lượng dịch vụ, sản xuất và xây dựng đều giảm. Những dữ liệu nêu trên đã làm dấy lên lo ngại rằng kinh tế Anh có thể rơi vào ngưỡng suy thoái. Trong khi đó, ONS lưu ý rằng các ngành tiếp tục ghi nhận ảnh hưởng tiêu cực của tình trạng lạm phát và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tình hình lạm phát leo thang như trên đã buộc BoE phải tăng lãi suất chủ chốt 5 lần, kể từ tháng 12/2021.

Theo thông báo mới nhất, BoE sẽ đẩy nhanh hành động chống lạm phát trong tuần tới khi ngân hàng này cùng với khoảng 70 thể chế tài chính khác trên toàn cầu điều chỉnh tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản.

Giới phân tích cho rằng, động thái này sẽ đánh dấu mức tăng lãi suất lớn nhất của Vương quốc Anh trong 27 năm qua, đồng thời góp phần tạo ra "bước ngoặt lịch sử" đưa nền kinh tế "xứ sở sương mù" bước ra khỏi kỷ nguyên tiền rẻ.

Mặc dù vậy, Thống đốc BoE Andrew Bailey phát biểu với báo giới rằng, đợt tăng lãi suất này sẽ không phải là cuối cùng. Ông khẳng định các nhà hoạch định chính sách sẵn sàng hành động mạnh mẽ hơn nếu cần để kiềm chế lạm phát. Cũng theo các nhà phân tích, BoE là một trong những ngân hàng trung ương đầu tiên của một nền kinh tế lớn quyết định tăng lãi suất sau thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành. Tuy nhiên, ngân hàng này cũng còn một chặng đường rất dài để theo kịp Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), với mức tăng lãi suất thêm 75 điểm cơ bản trong hai lần liên tiếp. Lãi suất của BoE hiện là 1,25%, nhưng của FED là 2,5%.

Thời gian qua, BoE luôn nhấn mạnh quyết tâm chống lạm phát bằng "công cụ lãi suất". Trong tuyên bố hồi tháng 6, cơ quan này khẳng định: "Quy mô, tốc độ và thời gian của bất kỳ đợt tăng lãi suất nào khác sẽ phản ánh đánh giá của Ủy ban Chính sách tiền tệ về nền kinh tế Anh. Ủy ban sẽ đặc biệt cảnh giác trước những dấu hiệu của áp lực lạm phát dai dẳng hơn và nếu cần thiết sẽ hành động mạnh mẽ để đáp lại".

Hầu hết thành viên Ủy ban Chính sách tiền tệ của BoE tin rằng việc thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa vẫn có thể phù hợp trong những tháng tới. Tuy nhiên, một số nhà phê bình đã chỉ trích rằng, BoE đã hành động quá chậm để ngăn chặn lạm phát gia tăng, gây tổn hại cho nền kinh tế trong dài hạn.

Một vấn đề nữa đặt ra với nước Anh là động thái tăng lãi suất tới đây của BoE sẽ gây thêm áp lực cho các ứng viên Thủ tướng của nước Anh. Bộ trưởng Ngoại giao Anh Liz Truss đã cam kết sẽ cắt giảm thuế nếu bà giành chiến thắng trong cuộc đua vào vị trí lãnh đạo đảng Bảo thủ cầm quyền. Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Tài chính Anh Rishi Sunak, cũng là đối thủ của bà Liz Truss, lại cảnh báo rằng điều này sẽ thúc đẩy lạm phát, buộc lãi suất phải tăng cao hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.