Anh gặp khó trong đối phó "bão lạm phát"

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) vừa cho biết sẽ điều chỉnh tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản trong ít ngày tới sau khi đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào giữa tháng 6 vừa qua. Động thái này cho thấy, nước Anh đã sẵn sàng hành động mạnh mẽ hơn để "dập tắt" tỷ lệ lạm phát cao, tuy nhiên BoE sẽ khó ngăn nổi những tổn hại mà lạm phát gây ra cho nền kinh tế trong dài hạn.
Người dân mua sắm trong một siêu thị tại London, Anh, ngày 24/12/2021. (Ảnh: Reuters)
Người dân mua sắm trong một siêu thị tại London, Anh, ngày 24/12/2021. (Ảnh: Reuters)

Các nỗ lực nói trên của BoE được đưa ra trong bối cảnh "bão lạm phát" đang tràn qua "xứ sở sương mù" và gây ra nhiều hệ lụy kinh tế đáng lo ngại.

Theo số liệu chính thức của Văn phòng Thống kê quốc gia Anh (ONS) công bố mới đây, lạm phát hằng năm của Anh đã lên mức cao nhất trong 40 năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lương của người lao động và tạo thêm sức ép buộc BoE phải nâng lãi suất. Lạm phát tại Anh đã tăng từ mức 9% trong tháng 4 lên 9,1% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ năm 1982 và BoE dự báo lạm phát sẽ lên mức hơn 11% vào cuối năm nay.

Nhà kinh tế trưởng ONS Grant Fitzner cho biết, nguyên nhân khiến lạm phát ở Anh tăng lên là do giá thực phẩm leo thang trong khi giá xăng đạt mức kỷ lục. Mức lạm phát cao nhất trong nhiều thập kỷ đang kéo theo cuộc khủng hoảng về giá sinh hoạt và gây ra nhiều hệ lụy với nước Anh.

Theo đó, người tiêu dùng đang cảm thấy mức sống của họ bị siết chặt theo hướng tồi tệ nhất trong ít nhất hai thập kỷ qua và kêu gọi chính phủ viện trợ. Những tuần gần đây, các công nhân đường sắt Anh đã tiến hành cuộc đình công lớn nhất của ngành trong hơn 30 năm khi giá cả leo thang ảnh hưởng đến đồng lương của họ. Trong khi đó, mới đây các luật sư tại vùng England và xứ Wales đã ủng hộ đình công, trong khi các giáo viên, nhân viên của cơ quan Dịch vụ y tế quốc gia và bưu điện cũng có động thái tương tự.

Lạm phát cũng đã đẩy tăng trưởng kinh tế Anh lâm cảnh sa sút kể từ tháng 3 năm nay. Theo các số liệu chính thức của ONS, tổng sản phẩm quốc nội của nước Anh đã giảm 0,3% trong tháng 4, sau khi giảm 0,1% trong tháng 3; sản lượng dịch vụ, sản xuất và xây dựng đều giảm. Những dữ liệu nêu trên đã làm dấy lên lo ngại rằng kinh tế Anh có thể rơi vào ngưỡng suy thoái. Trong khi đó, ONS lưu ý rằng các ngành tiếp tục ghi nhận ảnh hưởng tiêu cực của tình trạng lạm phát và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tình hình lạm phát leo thang như trên đã buộc BoE phải tăng lãi suất chủ chốt 5 lần, kể từ tháng 12/2021.

Theo thông báo mới nhất, BoE sẽ đẩy nhanh hành động chống lạm phát trong tuần tới khi ngân hàng này cùng với khoảng 70 thể chế tài chính khác trên toàn cầu điều chỉnh tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản.

Giới phân tích cho rằng, động thái này sẽ đánh dấu mức tăng lãi suất lớn nhất của Vương quốc Anh trong 27 năm qua, đồng thời góp phần tạo ra "bước ngoặt lịch sử" đưa nền kinh tế "xứ sở sương mù" bước ra khỏi kỷ nguyên tiền rẻ.

Mặc dù vậy, Thống đốc BoE Andrew Bailey phát biểu với báo giới rằng, đợt tăng lãi suất này sẽ không phải là cuối cùng. Ông khẳng định các nhà hoạch định chính sách sẵn sàng hành động mạnh mẽ hơn nếu cần để kiềm chế lạm phát. Cũng theo các nhà phân tích, BoE là một trong những ngân hàng trung ương đầu tiên của một nền kinh tế lớn quyết định tăng lãi suất sau thời gian đại dịch Covid-19 hoành hành. Tuy nhiên, ngân hàng này cũng còn một chặng đường rất dài để theo kịp Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), với mức tăng lãi suất thêm 75 điểm cơ bản trong hai lần liên tiếp. Lãi suất của BoE hiện là 1,25%, nhưng của FED là 2,5%.

Thời gian qua, BoE luôn nhấn mạnh quyết tâm chống lạm phát bằng "công cụ lãi suất". Trong tuyên bố hồi tháng 6, cơ quan này khẳng định: "Quy mô, tốc độ và thời gian của bất kỳ đợt tăng lãi suất nào khác sẽ phản ánh đánh giá của Ủy ban Chính sách tiền tệ về nền kinh tế Anh. Ủy ban sẽ đặc biệt cảnh giác trước những dấu hiệu của áp lực lạm phát dai dẳng hơn và nếu cần thiết sẽ hành động mạnh mẽ để đáp lại".

Hầu hết thành viên Ủy ban Chính sách tiền tệ của BoE tin rằng việc thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa vẫn có thể phù hợp trong những tháng tới. Tuy nhiên, một số nhà phê bình đã chỉ trích rằng, BoE đã hành động quá chậm để ngăn chặn lạm phát gia tăng, gây tổn hại cho nền kinh tế trong dài hạn.

Một vấn đề nữa đặt ra với nước Anh là động thái tăng lãi suất tới đây của BoE sẽ gây thêm áp lực cho các ứng viên Thủ tướng của nước Anh. Bộ trưởng Ngoại giao Anh Liz Truss đã cam kết sẽ cắt giảm thuế nếu bà giành chiến thắng trong cuộc đua vào vị trí lãnh đạo đảng Bảo thủ cầm quyền. Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Tài chính Anh Rishi Sunak, cũng là đối thủ của bà Liz Truss, lại cảnh báo rằng điều này sẽ thúc đẩy lạm phát, buộc lãi suất phải tăng cao hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.