Thời gian qua, không ít sinh viên đã trở thành nạn nhân của chiêu trò “làm nhiệm vụ online”, “kiếm tiền dễ dàng qua ứng dụng”. Ban đầu, đối tượng cho thực hiện vài thao tác nhỏ để sinh viên nhận được khoản tiền ít ỏi nhằm tạo lòng tin. Nhưng khi chuyển số tiền lớn để “nâng cấp tài khoản” thì toàn bộ số tiền biến mất, có trường hợp thiệt hại lên đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng.
Bên cạnh đó, nhiều sinh viên còn rơi vào “bẫy tình cảm” khi bị kẻ xấu tiếp cận, giả vờ quan tâm, rồi khai thác thông tin cá nhân nhằm uy hiếp, tống tiền. Sinh viên Khổng Phương Thúy (năm thứ 2, Đại học Bách khoa Hà Nội) chia sẻ: “Em đã đặt cọc tiền mua hàng qua mạng, nhưng sau khi chuyển khoản, phía bán lập tức khóa tài khoản giao dịch”. Trường hợp của Phương Thúy không phải cá biệt mà còn là trải nghiệm đáng tiếc của nhiều sinh viên khác.
Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Trung tâm huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho biết: Thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng vô cùng đa dạng và ngày càng tinh vi, đánh vào lòng tham và sự sợ hãi, nhu cầu làm thêm hoặc tâm lý non nớt về tình cảm.
Do đó, sinh viên cần tỉnh táo, rèn luyện kỹ năng kiểm chứng thông tin, không hoảng loạn trước những lời đe dọa, không để lòng tham chi phối, đồng thời biết đặt niềm tin đúng chỗ, biết tiếp nhận một cách tỉnh táo, có quy tắc tiếp nhận và luôn nhớ rằng mình không đơn độc. Đã có cơ quan chức năng, nhà trường đồng hành và hỗ trợ, là “lá chắn” quan trọng giúp các em phòng ngừa, không để trở thành nạn nhân của các thủ đoạn lừa đảo.
Thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng vô cùng đa dạng và ngày càng tinh vi, đánh vào lòng tham và sự sợ hãi, nhu cầu làm thêm hoặc tâm lý non nớt về tình cảm.
Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Trung tâm huấn luyện,
Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an
Từ góc độ nhà trường, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thanh Huyền, Trưởng ban Công tác sinh viên, Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ: “Dù nhà trường thường xuyên cảnh báo trên website, email, fanpage và mời cơ quan công an đến trao đổi, trang bị kiến thức phòng ngừa rủi ro cho sinh viên, vẫn có nhiều em mất cảnh giác. Nhiều em mới nhập học đã bị kẻ xấu lợi dụng, hù dọa, chiếm đoạt tiền bạc.
Do đó, sinh viên cần rèn luyện bản lĩnh, giữ bình tĩnh, không sợ hãi trước những lời đe dọa vô căn cứ và liên hệ ngay với nhà trường hoặc cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời. Ban Công tác sinh viên luôn cam kết hỗ trợ sinh viên 24/7”.
Cùng với Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường đại học Mở Hà Nội cũng triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao kỹ năng số và ý thức tự bảo vệ cho sinh viên. Trưởng phòng Công tác sinh viên nhà trường, Thạc sĩ Lương Tuấn Long cho biết: Nhà trường luôn xác định giáo dục kỹ năng số và bảo đảm an toàn thông tin là nội dung quan trọng trong công tác hỗ trợ sinh viên.
Thông qua các buổi sinh hoạt công dân đầu khóa, chuyên đề tuyên truyền phối hợp cùng Công an thành phố Hà Nội, các hội thảo kỹ năng mềm và hoạt động của Đoàn Thanh niên-Hội Sinh viên, sinh viên được trang bị kiến thức nhận diện chiêu trò lừa đảo, phương pháp bảo mật thông tin cá nhân, kỹ năng phản ứng trước các tình huống bất thường.
Khi nhận được phản ánh của sinh viên, nhà trường sẽ kịp thời tiếp cận, nắm bắt tình hình, tư vấn, ổn định tâm lý cho sinh viên; đồng thời, phối hợp gia đình và các cơ quan chức năng để có biện pháp can thiệp, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các em. Phòng Công tác sinh viên là đầu mối trực tiếp tiếp nhận mọi thông tin qua email, điện thoại và tại văn phòng. “Chúng tôi cam kết luôn lắng nghe, đồng hành và xử lý nhanh chóng, không để sinh viên rơi vào tình trạng đơn độc khi đối mặt với rủi ro trên không gian mạng”, Thạc sĩ Lương Tuấn Long nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, để bảo vệ sinh viên, cần có sự đồng hành của nhà trường, gia đình và tổ chức đoàn-hội. Phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng, mà trước hết là ý thức tự bảo vệ của mỗi sinh viên.
