AI và thách thức đối với các cuộc thi nhiếp ảnh

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang có sức ảnh hưởng mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực, trong đó, sáng tác nghệ thuật không là ngoại lệ. Nhiều cuộc thi sáng tác hội họa trên thế giới chấp nhận phần dự thi có sự hỗ trợ của AI. Còn trong nhiếp ảnh, sự can thiệp của các phần mềm chỉnh sửa ảnh từ lâu đã làm dấy lên nhiều tranh luận chưa có hồi kết về tiêu chuẩn sáng tác và mức độ vi phạm bản quyền. Nay, vấn đề nan giải này rất có thể lại tiếp tục với AI.
Ảnh chụp nguyên gốc...
Ảnh chụp nguyên gốc...
... và sau khi AI giúp "xóa" những phần không theo ý tác giả trong ảnh gốc. Ảnh: NGUYỄN KỲ NAM
... và sau khi AI giúp "xóa" những phần không theo ý tác giả trong ảnh gốc. Ảnh: NGUYỄN KỲ NAM

Không chấp nhận ảnh có AI can thiệp

Câu chuyện về AI trong sáng tạo ảnh không phải đến bây giờ mới "nóng" mà từ trước đó, các phần mềm chỉnh sửa ảnh như Photoshop, Luminar… đã ít nhiều sử dụng tới trí tuệ nhân tạo, tuy ở mức độ giản đơn và thô sơ. Càng về sau, các trang dữ liệu trực tuyến cung cấp công cụ AI để can thiệp vào sản phẩm hình ảnh, như nhiếp ảnh, video, thiết kế đồ họa ngày càng được nâng cấp do khắc phục được nhược điểm của các phần mềm đi trước. Từ đây, không mất nhiều thao tác và công sức, bất kỳ ai cũng đều có thể tạo ra các bức ảnh do trí tuệ nhân tạo hỗ trợ thực hiện.

Sử dụng nguồn ảnh khổng lồ do con người cung cấp, AI sẽ tạo nên bức ảnh dựa theo những câu lệnh đơn giản trong thời gian ngắn đáng kinh ngạc. Theo nghệ sĩ nhiếp ảnh Xuân Chính, Phó Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội, AI sẽ dựa trên ảnh gốc do người dùng cung cấp và tạo ra một bức ảnh mới dựa trên yêu cầu của người dùng. Để làm được điều này, người dùng phải biết tiếng Anh để tìm từ khóa đúng với ý của mình. Có thể nói, AI hỗ trợ sáng tạo được mọi thể loại trong nhiếp ảnh, từ hiện thực, ý tưởng cho tới các thể loại hòa trộn giữa nhiếp ảnh với các loại hình nghệ thuật khác. Kho dữ liệu càng phong phú càng giúp trí tuệ nhân tạo đưa ra nhiều sản phẩm độc đáo hơn.

Sự xuất hiện của AI một lần nữa đặt ra thách thức cho các cuộc thi ảnh trong nước, bên cạnh những phần mềm chỉnh sửa ảnh từng "làm mưa làm gió". Đặc biệt là thể loại ảnh ý tưởng, thể loại được phép chấp nhận sự can thiệp của kỹ xảo. Cũng có thể vì điều này mà mới đây, Ban tổ chức cuộc thi và triển lãm Ảnh nghệ thuật Việt Nam 2024 (Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) thông tin: Không chấp nhận ảnh dự thi mà có sử dụng AI.

Bà Trần Thị Thu Đông, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, cho rằng, ngay cả nhiều thành viên trong Ban giám khảo cũng chưa hiểu sâu về AI nên rất khó để thẩm định và kịp thời phát hiện các bức ảnh do AI tạo nên. Tuy nhiên, theo chia sẻ của nghệ sĩ nhiếp ảnh Xuân Chính, để phát hiện bức ảnh đó có sử dụng AI hay không, thật ra lại "dễ hơn mọi người tưởng". Con người tạo ra AI thì cũng sẽ tạo nên phần mềm phát hiện ảnh sử dụng AI. Bên cạnh đó, việc yêu cầu tác giả trình ảnh gốc với các thông số kỹ thuật được lưu giữ trên file ảnh cũng là một cách để kiểm tra, phát hiện các bức ảnh có sử dụng AI. Cụ thể, ảnh nhờ can thiệp của AI là những file ảnh nén, file hỗn hợp, không có thông số cơ bản như ảnh chụp nguyên gốc. AI hỗ trợ hiệu quả khi ứng dụng cho đồ họa quảng cáo, nhưng không thay thế được nghệ thuật nhiếp ảnh với những đặc trưng về tư duy hình ảnh, chứa đựng tính khoảnh khắc và cảm xúc của con người.

Sử dụng công nghệ đúng mục đích

Bên cạnh những rắc rối do trí tuệ nhân tạo tạo nên cho các cuộc thi ảnh, một điều không thể phủ nhận là AI giúp ích cho các nghệ sĩ nhiếp ảnh trong quá trình sáng tạo, nếu được đặt đúng vị trí và đúng mục đích.

Trí tuệ nhân tạo nên được dùng như một công cụ gợi ý, mở ra các cách khai thác đề tài hơn là nắm vai "chủ đạo" trong sáng tạo. Dù AI có bộ óc thông minh đến đâu nhưng suy cho cùng, vẫn chỉ là một phương tiện hoạt động theo yêu cầu của con người. Nó không có cảm xúc và trái tim để biết rung động trước cái đẹp để từ đó đưa đến các khoảnh khắc có một không hai trong nhiếp ảnh; mà bản chất của nhiếp ảnh lại là khoảnh khắc.

Góp phần giúp nghệ sĩ nhiếp ảnh hiểu rõ hơn về AI, trong thời gian tới, các hội nghề nghiệp, như Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội, sẽ tổ chức nhiều buổi tập huấn, tọa đàm nhằm phổ biến kiến thức về ảnh từ trí tuệ nhân tạo. Có hiểu về AI, các nghệ sĩ mới sử dụng công nghệ đúng mục đích. Ai biết nắm lấy công nghệ sẽ đón đầu nhiều xu hướng trong nghệ thuật.

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông khẳng định, trong đời sống hiện đại, máy móc sẽ thay thế con người ở nhiều công đoạn. Mục đích là để cuộc sống của con người tiện lợi và tốt đẹp hơn. Máy móc có thể giúp nghệ sĩ sáng tạo nhanh hơn, chất lượng hơn nhưng không thể thay thế bộ óc và trái tim của một nghệ sĩ. AI can dự ngày càng nhiều hơn trong đời sống sáng tác văn học nghệ thuật nhưng nghệ sĩ thông minh là "người thông minh hơn AI", tức là biến AI trở thành phương tiện phục vụ cho mục đích sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

Mùa sáng tạo mới

Mùa sáng tạo mới

Vở múa Khổng tước, gắn liền với tên tuổi Dương Lệ Bình, người được mệnh danh “chim công làng múa” Trung Quốc, lần đầu ra mắt tại Việt Nam, với bốn suất diễn (Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội), từ ngày 6-8/3.

Cảnh trong phim Hoàng tử quỷ.

Khi thị hiếu khán giả đảo chiều

Điện ảnh trong nước đã và đang không chỉ ghi dấu ấn đặc biệt ngoạn mục về doanh thu, việc chiếm thị phần tại rạp chiếu mà còn… chứng kiến dấu hiệu thoái trào của một số “thương hiệu”, dòng phim dù chỉ một năm trước đó, vẫn còn hái ra tiền. Phải chăng, thị hiếu khán giả đang biến động?

Nguồn ảnh: Báo Nhân Dân điện tử

Linh vật và câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Thành phố Đà Nẵng có lẽ là địa phương đầu tiên trong cả nước chính thức thực hiện việc bố trí các linh vật chào năm mới tại một số địa điểm cố định, sau khi kết thúc trưng bày tại các hoạt động chào Xuân Bính Ngọ.

Biển đảo quê hương là một chủ đề được đề cập trong Ngày thơ Việt Nam năm 2025. Ảnh Tú Nhi

Thơ ca “trước biển lớn”

Được tổ chức tại Quảng Ninh vào ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 chọn chủ đề "Trước biển lớn", tôn vinh những vần thơ về biển đảo - “hồ sơ bảo vệ lãnh hải” của đất nước.

Nghệ sĩ ưu tú, đạo diễn Hoàng Duẩn.

Thể loại kịch nào cũng có thể chinh phục được khán giả

Tết luôn là mùa hoạt động sôi nổi nhất của sân khấu kịch Thành phố Hồ Chí Minh. Năm nay, lần đầu sau nhiều năm, trong danh mục kịch Tết, có lịch diễn một vở kịch lịch sử: Vở Đức thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử. 

Thanh âm rộn rã

Thanh âm rộn rã

Ngựa du Xuân ba miền là nhan đề chương trình biểu diễn mới nhất của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, diễn ra trong buổi chiều ngày 28/2 và sáng ngày 1/3, tại Rạp biểu diễn chính của Liên đoàn, mang tới khán giả một không khí hội Xuân truyền thống rực rỡ sắc màu.

Bộ quà tặng xinh xắn mà Sở Du lịch Hải Phòng chuẩn bị để tặng cho du khách trong một “food tour”. (Nguồn TTXVN)

Những ý niệm mới về du lịch văn hóa

Du lịch văn hóa đôi khi bắt đầu từ điều tưởng như rất nhỏ - những món ăn ngon và đậm dư vị địa phương, và rồi tạo nên mô hình du lịch chia sẻ lợi ích, lấy trải nghiệm làm trung tâm và lấy người dân làm chủ thể.

Toàn cảnh vịnh Tam Á, nhìn từ Công viên Lộc Hồi Đầu. (Nguồn ảnh Fly China)

Chỉ từ những gợi ý thú vị...

Hải Nam, Trung Quốc, mang lại cho những địa phương nghèo di sản một kinh nghiệm vô giá, rằng, sản phẩm du lịch văn hóa có thể khởi đầu từ bất cứ một gợi ý thú vị nào, chỉ cần khéo léo sáng tạo, thổi hồn vào câu chuyện và định vị một khẩu ngữ/slogan hấp dẫn.

Anh Jack Warren và chị Annie Tao, du khách đến từ Mỹ, chụp ảnh lưu niệm bên Lăng Bác, tháng 1/2026. (Ảnh NVCC)

Không chỉ là hành trình “đi để biết”

Dưới góc nhìn của nhiều du khách quốc tế, sức hút của du lịch Hà Nội không chỉ nằm ở vẻ đẹp cảnh quan mà còn là những trải nghiệm đậm bản sắc văn hóa, nơi ẩm thực, không gian phố xá và đời sống cộng đồng cùng tồn tại, hòa quyện trong dòng chảy thường nhật giàu cung bậc, nhịp điệu.

Lê Quỳnh Như, Giám đốc vận hành DeeDee Animation Studio

Kỳ vọng đóng góp vào sự phát triển của hoạt hình Việt Nam

Là đồng sáng lập kiêm Giám đốc vận hành DeeDee Animation Studio, một trong những xưởng phim hoạt hình độc lập năng động nhất hiện nay, Lê Quỳnh Như trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần trong tâm thế vừa tỉnh táo của một nhà sản xuất, vừa đầy say mê của người làm sáng tạo.

Một cảnh trong MV. (Nguồn Fanpage Secret Garden).

“Khu vườn bí mật” Ninh Bình diệu kỳ

MV thứ ba trong dự án âm nhạc quốc tế Good Morning Vietnam do Báo Nhân Dân phối hợp IB Group Việt Nam thực hiện, đã được phát hành chính thức trên nhiều kênh truyền hình, nền tảng trực tuyến và hệ thống truyền thông của một số hãng du lịch lữ hành.

Biết cách chấp nhận được - mất để luôn nỗ lực trong nghề

Biết cách chấp nhận được - mất để luôn nỗ lực trong nghề

Sau Mưa đỏ, bộ phim của năm 2025, đầu năm nay, diễn viên Hứa Vĩ Văn sẽ gặp lại khán giả qua phim truyền hình Tận hiến, tái hiện chân dung của chiến sĩ tình báo mang bí danh P1, hướng đến kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tình báo Công an nhân dân. 

Tranh sơn mài Ngựa của hoạ sĩ Ngọc Thọ, vẽ trong thời gian 1978-1983. (Nguồn Bảo tàng MTVN)

Đón xuân

Từ ngày 30/1 đến ngày 1/3, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu tới công chúng triển lãm chuyên đề Ngựa trong nghệ thuật tạo hình, bao gồm 60 tác phẩm được tuyển chọn từ các sưu tập Mỹ thuật dân gian, Mỹ thuật ứng dụng, Mỹ thuật hiện đại và đương đại của Bảo tàng.

Một góc Hồ Tây. (Ảnh: Lê Việt Khánh)

Hãy chọn bài toán khó

Thoạt nghe qua sẽ thấy có vẻ bất hợp lý, bởi lẽ thường, phương án dễ hơn bao giờ cũng sẽ là lựa chọn đúng.

Mong muốn trở lại làm việc nhiều hơn ở quê hương

Mong muốn trở lại làm việc nhiều hơn ở quê hương

Sau khi tốt nghiệp với t ấm bằng xuất sắc tại Harvard Graduate School of Design (Harvard GSD), ngôi trường đào tạo bậc cao học về kiến trúc hàng đầu thế giới, năm 2019, Khoa Vũ có nhiều cơ hội công việc tại Mỹ. Trong đó, có việc anh trở thành giảng viên thỉnh giảng tại chính ngôi trường này.

Tác phẩm tham gia triển lãm của họa sĩ Lê Anh Vân.

Ước vọng bên thềm xuân

18 họa sĩ tên tuổi trong cả nước góp tâm tình và hy vọng năm mới thông qua những bức tranh chung chủ đề con giáp của năm Bính Ngọ 2026. Hầu hết các tác phẩm vừa mới được hoàn thành trong những ngày đầu năm để tham gia triển lãm Ngựa xuân, do Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân, thực hiện.

Đồng chí Lê Quốc Minh cùng các đại biểu và ca sĩ tuổi học trò tại Lễ công bố chương trình Hòa nhạc. (Ảnh Thành Đạt)

Ánh sáng rực rỡ

Đây là chủ đề của chương trình “Hòa nhạc ánh sáng - Chào năm mới 2026”, do Báo Nhân Dân phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức, diễn ra từ 20 giờ, ngày 31/1 tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội.

Các sự kiện nghệ thuật lớn đã góp phần khơi dậy, lan tỏa tình yêu Tổ quốc. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo cho phát triển

Hơn bao giờ hết, văn hóa – đặt trong chiến lược phát triển quốc gia – được nhận diện đúng tầm mức vị thế, và từng bước trở thành thước đo giá trị cho sự phát triển phồn vinh của đất nước!

Nguồn ảnh: Long Biên Art Fair

Niềm hứng khởi

125 tác giả trên khắp cả nước, phần lớn trong số đó đều rất trẻ, gửi gần 300 tác phẩm hội họa, điêu khắc tới tham gia Hội chợ nghệ thuật Long Biên/ Long Biên Art Fair lần thứ 5.

Chi tiết tác phẩm vật lý của Lê Tuấn Ry ở Hà Nội.

Một biểu hiện thú vị của đời sống nghệ thuật

Công nghệ là phương tiện hỗ trợ nghệ sĩ hoàn thành tác phẩm nghệ thuật theo ý muốn. Giờ đây, hơn thế, công nghệ còn được nghệ sĩ xem như một thành tố, cấu phần không thể thay thế trong toàn bộ trình hiện của tác phẩm. 

Học sinh Hope School sôi nổi tham gia "Chấm - Chạm" và giao lưu cùng họa sĩ Trương Vũ Trung. (Ảnh HUỲNH NGỌC)

Mỗi “chấm” sáng tạo “chạm” vào cộng đồng để tạo nên những vòng tròn yêu thương

Chỉ trong hai ngày 17 và 18/1, chương trình nghệ thuật “Chấm - Chạm” đã đến với học sinh Trường Hy Vọng tại Đà Nẵng nhằm lan tỏa thông điệp “Yêu thương trao yêu thương”. Nhân sự kiện, Nhân Dân cuối tuần đã phỏng vấn ông Phạm Anh Đới, Founder of Riz, một trong số đối tác tổ chức, về hành trình kết nối ý nghĩa này.

CHẠM MÀU – CHẠM YÊU THƯƠNG

CHẠM MÀU – CHẠM YÊU THƯƠNG

Trong hai ngày từ ngày 17/01-18/01, tại Đà Nẵng, Trường HOPE School phối hợp cùng Ban Tổ Chức chương trình “Chấm • Chạm” triển khai chương trình nghệ thuật cộng đồng “Chạm Màu - Chạm Yêu Thương” thu hút sự tham gia của 200 học sinh và 20 thầy cô giáo, cán bộ trường, cùng 30 cá nhân và tổ chức đồng hành.

Việc thành thạo các kỹ năng sử dụng công nghệ số giúp chị Hà Thị Thảo điều hành Hợp tác xã dệt bông tốt hơn.

Khai thác và làm giàu từ tiềm năng văn hóa

Nhiều người trẻ vùng cao Tây Bắc đang tích cực tham gia khôi phục nghề truyền thống phù hợp với bối cảnh xã hội mới, học hỏi, tiếp thu kiến thức mới trong quản trị và phát triển doanh nghiệp để phát huy tiềm năng văn hóa sẵn có tại địa phương.