Những đại sứ của hàng hóa, nông sản Việt
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là nhân tố quan trọng trong thương mại, giữ vai trò cầu nối giao thương giữa Việt Nam và thế giới. Ở nhiều nước, cộng đồng người Việt đã góp phần đưa hàng hóa Việt Nam thâm nhập thị trường, hình thành nên các mạng lưới phân phối hàng Việt Nam ở nước sở tại.
Tại Diễn đàn đối thoại với doanh nhân kiều bào về đầu tư - thương mại theo hình thức trực tuyến ngày 4/3 vừa qua, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Xúc tiến thương mại, Bộ Công thương cho biết: “Các doanh nghiệp kiều bào cũng như bà con kiều bào Việt Nam ở nhiều khu vực trên thế giới đã trở thành những đại sứ của hàng hóa, nông sản Việt Nam, quảng bá thương hiệu cũng như giới thiệu những sản vật của Việt Nam ra nước ngoài, truyền đi thông điệp rằng Việt Nam là một quốc gia có hàng hóa rất dồi dào, phong phú và có chất lượng tốt”.
Với sự hỗ trợ của hệ thống cơ quan đại diện và các doanh nghiệp, kiều bào Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Công thương đã đẩy mạnh tuyên truyền quảng bá giới thiệu thương hiệu quốc gia, thương hiệu ngành hàng do Bộ Công thương xét chọn bằng nhiều hình thức trực tuyến và đạt được kết quả khích lệ.
Trong báo cáo của tổ chức định giá thương hiệu hàng đầu thế giới Brand Finance có trụ sở tại Anh, năm 2020, Việt Nam là một trong các quốc gia có mức tăng trưởng giá trị Thương hiệu Quốc gia nhanh nhất thế giới (tăng 29% so năm 2019, lên 319 tỷ USD). Nhờ đó, giá trị Thương hiệu Quốc gia Việt Nam đã tăng chín bậc, lên vị trí thứ 33 trong Top 100 thương hiệu quốc gia giá trị nhất thế giới. Việt Nam cũng là quốc gia duy nhất trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được nâng hạng trong bảng xếp hạng quyền lực mềm toàn cầu, theo Báo cáo chỉ số quyền lực mềm toàn cầu 2021.
Đại sứ Việt Nam tại Thailand Phan Chí Thành khẳng định, xúc tiến thương mại, đầu tư thông qua kết nối doanh nghiệp kiều bào và các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam là một kênh rất hiệu quả, vừa nhằm thu hút nguồn FDI và xúc tiến thương mại, vừa tăng cường sự gắn bó lợi ích với quê hương đất nước một cách bền chặt.
Theo ông Vũ Văn Chung, Phó Cục trưởng Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc đầu tư của kiều bào về Việt Nam thời gian qua có nhiều thuận lợi nhưng cũng có những khó khăn nhất định. Về thuận lợi, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển và có tiềm lực về kinh tế, trí thức, công nghệ; được tiếp cận các nền tảng về khoa học - công nghệ phát triển. Thành công trong việc kiểm soát dịch Covid-19 của nước ta thời gian qua cũng góp phần tăng uy tín, sự an toàn về môi trường đầu tư, khuyến khích kiều bào ở các nước tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, hoặc là cầu nối để thúc đẩy việc giao lưu với các doanh nhân nước ngoài.
Tuy nhiên, ông Vũ Văn Chung cũng chỉ ra một số khó khăn, như nguồn lực còn hạn chế nên công tác tuyên truyền, vận động và kết nối người Việt Nam ở nước ngoài ở một số nước còn chưa tốt. Bên cạnh đó, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng như hiện nay, do các nguyên tắc đối xử quốc gia nên không có nhiều quy định cụ thể về các chính sách ưu đãi hay hỗ trợ bà con kiều bào khi đầu tư, kinh doanh ở Việt Nam, dù trên thực tế, kiều bào đã nhận được những hỗ trợ như kết nối với các địa phương, hỗ trợ từ người thân trong gia đình và một số các cơ chế, chính sách khác. Trong lĩnh vực thương mại, ông Vũ Bá Phú chỉ ra thực tế các đơn vị chủ trì còn chưa khai thác được hết lợi thế từ việc kết nối với cộng đồng doanh nghiệp kiều bào ở nước ngoài trong việc thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại.
Với kiều bào Thailand, Đại sứ Phan Chí Thành cho biết, cộng đồng doanh nhân người Thái gốc Việt rất quan tâm thị trường Việt Nam, mong muốn mở rộng hợp tác, kinh doanh với các doanh nghiệp, địa phương trong nước. Có điều, dù các doanh nghiệp kiều bào có nhu cầu làm ăn với Việt Nam và các doanh nghiệp trong nước cũng có nhu cầu hợp tác với doanh nghiệp kiều bào, nhưng sự kết nối giữa hai bên vẫn chưa thật sự hiệu quả.
“Nhiều doanh nghiệp kiều bào vẫn hỏi đại sứ quán các thông tin về thủ tục đầu tư, kinh doanh xuất nhập khẩu, danh sách các đối tác trong nước”, Đại sứ Phan Chí Thành lấy dẫn chứng để nhấn mạnh về sự cần thiết phải thúc đẩy kết nối nhằm hiện thực hóa các tiềm năng hợp tác kinh tế giữa doanh nghiệp kiều bào và các doanh nghiệp, địa phương trong nước.
Xây dựng môi trường đầu tư thân thiện hơn
Từ thực tế trên, vừa qua, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã phối hợp Đại sứ quán Việt Nam tại Thailand, Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công thương) và Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) lần đầu tổ chức Diễn đàn đối thoại với doanh nhân kiều bào về đầu tư và thương mại, nhằm giúp các doanh nghiệp kiều bào nắm được những chính sách xúc tiến đầu tư, thương mại của Việt Nam. Đại diện hai tỉnh Bắc Giang và Kiên Giang cũng đã thông tin tới các doanh nghiệp kiều bào về việc hợp tác giữa kiều bào và địa phương nhằm tăng cường xuất khẩu hàng Việt Nam ra nước ngoài, cũng như những cơ hội đầu tư tại các địa phương này.
Tại diễn đàn, đại diện các doanh nghiệp cũng đã nêu một số vướng mắc mà họ gặp phải khi đầu tư vào trong nước, như vấn đề chi phí logistic còn cao, những khó khăn trong việc giải quyết thủ tục hành chính, quan hệ với các cơ quan chức năng, khó khăn trong việc triển khai các dự án điện gió…, đồng thời đưa ra những kiến nghị giải quyết.
Cùng với đó, các doanh nhân kiều bào từ thực tế sản xuất, kinh doanh cũng góp ý về quy hoạch các sản phẩm nông sản; nâng cao du lịch sinh thái; đẩy mạnh khâu chế biến, chế tạo để giảm thiệt hại do ứ đọng nông sản, hướng tới mục tiêu các địa phương Việt Nam thu hút thêm được nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiềm tàng từ các doanh nghiệp kiều bào và hàng hóa Việt Nam có thể xuất được nhiều hơn sang các nước, góp phần thúc đẩy lĩnh vực xuất khẩu của Việt Nam. Diễn đàn còn là cầu nối để các doanh nghiệp và địa phương kết nối với nhau.
Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đề nghị bà con ta ở nước ngoài luôn dõi theo từng bước phát triển của Tổ quốc, cân nhắc những cơ hội đầu tư, tiếp tục phát huy tri thức, huy động nguồn lực bên ngoài cho sự phát triển của đất nước; giới thiệu, kết nối các nhà đầu tư nước ngoài với địa phương và doanh nghiệp Việt Nam để cùng hợp tác phát triển, góp sức xây dựng quê hương; góp phần vào Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội của Chính phủ.
