Phóng viên (PV): Hoàng có thể giải thích rõ hơn về từ “mở rộng” trong chương trình Nghiên cứu Kinh tế học mở rộng (Broaden Economics) mới thành lập?
Nguyễn Việt Hoàng (N.V.H): Từ “mở rộng” ở đây được hiểu theo ba nghĩa. Thứ nhất là mở rộng kiến thức. Chúng tôi mong muốn phổ biến kiến thức kinh tế học cho những người trẻ, bất kể họ có phải là SV ngành kinh tế hay không.
Thứ hai, tôi kỳ vọng tạo ra sân chơi học thuật cho các bạn trẻ, nơi các bạn được tìm hiểu, được trao đổi, thảo luận về những quan điểm, những góc nhìn khác nhau về kinh tế học. Chúng tôi khuyến khích tranh luận trí tuệ để kích thích phong trào tự học, tự đọc và quan trọng nhất là nâng cao tư duy phản biện cho những người trẻ.
“Mở rộng” còn có nghĩa là mang đến cơ hội gặp gỡ giữa SV, nhà nghiên cứu và những người tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách.
PV: Các sinh viên đã đón nhận chương trình này thế nào?
N.V.H: Chúng tôi tổ chức những buổi trao đổi, nói chuyện, thảo luận về tư tưởng kinh tế, các nhà kinh tế, các lý thuyết kinh tế trên thế giới. Mới đây nhất là Hội nghị Kinh tế học mở rộng được tổ chức vào ngày 23-9, đã thu hút hơn 200 người tham gia là các nhà lãnh đạo, các nhà hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu cao cấp trong nước, nhà nghiên cứu trẻ và nhiều SV tham dự. Đây là động lực để chúng tôi triển khai tiếp các ý tưởng của mình.
PV: Trở lại câu chuyện năm 2009, các bạn đã làm thế nào để thuyết phục thành công các trường ĐH thay đổi phương pháp giảng dạy môn kinh tế?
N.V.H: Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 2008-2009 khiến cho các lý thuyết kinh tế được xem xét lại. Cho rằng những kiến thức kinh tế được giảng dạy có những lỗ hổng, xa rời thực tiễn, một nhóm SV đã tập hợp lại, dưới tên gọi Rethinking Economics. Nhóm thu hút nhiều SV ở nhiều trường ĐH khắp thế giới tham gia, tổ chức các hội thảo thường niên, trao đổi các vấn đề kinh tế học. Trong năm 2014, nhiều giáo sư, tiến sĩ kinh tế và nhà hoạch định chính sách hàng đầu của Anh, như Giáo sư Ha Joon Chang (ĐH Cambridge), Giáo sư - Thượng nghị sĩ Lord Robert Skidelsky... đã để mắt tới những đề xuất này.
PV: Bạn thấy có sự khác biệt nào trong việc giảng dạy kinh tế học giữa thế giới và Việt Nam?
N.V.H: SV ngành kinh tế học Việt Nam thiếu môi trường để thực tập, thực hành đúng nghĩa. Bên cạnh đó, SV còn chưa chủ động tự học và tự nghiên cứu khoa học mà phần lớn vẫn phụ thuộc vào bài giảng của thầy, cô. Nhiều trường ĐH nước ngoài chú trọng tạo sự hứng khởi cho SV, khuyến khích tinh thần tư duy phản biện, khuyến khích họ tham gia trao đổi, thảo luận nghiên cứu về các vấn đề kinh tế - xã hội, giao lưu với các chuyên gia.
PV: Theo bạn, làm thế nào để SV quan tâm hơn đến kinh tế học?
N.V.H: Các trường ĐH có nhiều cách khác nhau để thu hút SV quan tâm đến kinh tế. Năm 2010, tôi có cơ hội tham dự cuộc thi hùng biện dành cho SV ngành kinh tế do Ngân hàng Trung ương Anh phối hợp với tạp chí Time tổ chức, bàn về các vấn đề kinh tế vĩ mô của nước Anh. Những hoạt động đó hết sức thiết thực cho những người trẻ, làm họ quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề chính trị, xã hội quan trọng của đất nước. Thiết nghĩ các trường ĐH nên tạo điều kiện cho các bạn trẻ tham gia những sân chơi học thuật bổ ích như vậy.
PV: Cảm ơn Việt Hoàng về cuộc trò chuyện này!