Trong khi đó, số liệu từ báo cáo tài chính quý II-2018 của các NH cho thấy, phần lớn các NH đã dùng gần hết chỉ tiêu tăng trưởng trong hoạt động cho vay khách hàng. Cụ thể, Vietcombank, MBBank, ACB, SCB, NCB, VietBank, VietABank, KienLongBank… có mức tăng trưởng cho vay khách hàng từ 10% trở lên và TPBank, HDBank, LienVietPostBank là ba NH dẫn đầu với TTTD tương ứng 16,3%; 15,2% và 13,8%.
Theo NHNN, tổng dư nợ cho vay khách hàng đến cuối tháng 6-2018 đạt 6,67 triệu tỷ đồng, tăng 8,5% so năm 2017 và tăng 29% so năm 2016. Các số liệu này cho thấy, phần lớn các NH đã “tiêu” gần hết room TTTD được giao từ đầu năm, trong khi chỉ tiêu TTTD toàn ngành là 8,5% cho bốn tháng cuối năm để cán đích. Nếu chỉ làm “kỹ thuật số liệu” để đạt chỉ tiêu thì không khó, nhưng để TTTD thật sự, nhiều khả năng hệ thống NH sẽ khó đạt được mục tiêu đề ra”, Tổng giám đốc một NHCP nhận định.
Cụ thể, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 30-8, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết, đến thời điểm ngày 30-8, TTTD đạt 8,5%, tương ứng được một nửa so chỉ tiêu TTTD của năm nay là 17%. Sáu tháng đầu năm 2018, tín dụng vào những lĩnh vực rủi ro được kiểm soát chặt chẽ, cụ thể: Tín dụng cho bất động sản (BĐS) chỉ tăng 3,65% so cuối năm 2017 và thấp hơn nhiều so con số 9,78% cùng kỳ năm 2017; tín dụng cho BT, BOT tăng 2,15%; đặc biệt, tín dụng cho lĩnh vực chứng khoán giảm 9,61% so cuối năm 2017; tín dụng cho vay tiêu dùng cũng giảm rất mạnh và chỉ còn khoảng 10% (năm 2017 tăng hơn 30%); tín dụng tiêu dùng cũng hướng nhiều đến cho vay các nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống, thay vì cho vay nhà ở và BĐS như những năm trước… Trong khi đó, cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn đến thời điểm cuối tháng 7-2018 đạt được những kết quả tích cực như dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt 1.431.171 tỷ đồng, tăng 9,2% so cuối năm 2017 và chiếm tỷ trọng khoảng 21% dư nợ tín dụng nền kinh tế.
Theo Vụ trưởng Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN, Nguyễn Quốc Hùng cho biết, trong mục tiêu TTTD cả năm ở mức 17%, thực chất NHNN chưa hết room. NHNN sẽ có những xem xét và điều chỉnh. Tuy nhiên, việc điều chỉnh này sẽ phù hợp thực tiễn và tối đa không quá 17%. Van tín dụng sẽ được NHNN điều tiết linh hoạt để hướng dòng vốn từ các tổ chức tín dụng (TCTD) tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và sản xuất để phát huy hiệu quả cao nhất. Đối với các TCTD cho vay nhiều vào những lĩnh vực rủi ro, NHNN kiên quyết không “nới room” tín dụng.
Lãnh đạo một NHTM chia sẻ: “NH tôi đã trình xin cơ quan quản lý nới room nhưng đến thời điểm này vẫn chưa được NHNN cấp thêm hạn mức TTTD. Dự kiến, nếu được tăng room cũng phải sang quý IV-2018, nhưng khả năng là thấp. Bởi NHNN đã đưa ra thông điệp, chỉ có NH yếu kém được “nới room” tín dụng, còn các NH không yếu kém, sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể”.
Như vậy, không ít NH đang ở trong thế bí, khi dư địa đẩy mạnh cho vay đã gần cạn. Chẳng hạn, đối với LienVietPostBank, NH đứng thứ ba về tốc độ TTTD mạnh trong sáu tháng đầu năm 2018. LienVietPostBank đã thông báo điều chỉnh kế hoạch kinh doanh năm 2018 và một trong những lý do là không được “nới room” tín dụng. Theo Chủ tịch LienVietPostBank Nguyễn Đình Thắng, tín dụng giảm thì tổng tài sản, huy động vốn cũng giảm theo tương ứng để đáp ứng đúng các yêu cầu của NHNN.
Nhận định về tình hình TTTD hiện nay, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, trong nửa đầu năm 2018, tăng trưởng GDP tăng mạnh 7,08% so sáu tháng cùng kỳ trong 10 năm qua, nhiều khả năng không cần TTTD cao để thúc đẩy GDP nên Chính phủ sẽ quay lại chính sách siết chặt nhằm ổn định kinh tế. Do vậy, TTTD của năm 2018 có thể không cần đạt mục tiêu 17% đặt ra từ đầu năm.
Thực tế, ngày 2-8-2018, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng đã ban hành Chỉ thị số 04/CT-NHNN về việc tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của ngành NH trong sáu tháng cuối năm 2018. Đối với TTTD và chất lượng tín dụng toàn hệ thống và từng TCTD, NHNN tiếp tục kiểm soát chặt chẽ theo đúng mục tiêu, định hướng đề ra. Đáng lưu ý, NHNN không xem xét, điều chỉnh tăng chỉ tiêu TTTD (trừ trường hợp đặc biệt, như một số NHTM tham gia tái cơ cấu trong năm 2018 đối với các TCTD yếu kém).
Chỉ thị số 04/CT-NHNN nêu rõ, “nguồn vốn NH sẽ được tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên. Các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro như: BĐS, chứng khoán, BOT và BT giao thông vẫn sẽ được kiểm soát chặt chẽ.
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, dòng vốn tín dụng trong sáu tháng đầu năm đối với các lĩnh vực rủi ro đã được hạn chế tối đa. Đặc biệt, tất cả những TCTD đầu tư vào những lĩnh vực rủi ro đều được NHNN cảnh báo. Nếu TCTD nào có tốc độ tăng trưởng bất thường, cần cảnh báo thì NHNN sẽ mời Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc của NH đó lên làm việc, để từ đó có những điều chỉnh phù hợp. Bên cạnh đó, để kiểm soát được dòng vốn tín dụng chảy vào các lĩnh vực rủi ro, NHNN cũng luôn có những đánh giá và phân tích thực trạng, sau đó báo cáo lên Chính phủ.
