Khi cổ phiếu bị... ghét

Cổ phiếu (CP) có thể được nhà đầu tư (NĐT) này thích còn người khác không thích là chuyện bình thường trên thị trường (TT) chứng khoán. Nhưng nếu CP bị nhiều người ghét thì đó là vấn đề không đơn giản.

Khi cổ phiếu bị... ghét

Giám đốc đầu tư một quỹ nước ngoài kể lại, mười năm trước anh có đến gặp và đề nghị sẽ mua cổ phần để trở thành cổ đông chiến lược của một công ty xây dựng niêm yết trên sàn HoSE. Theo đó, quỹ sẽ mua thăm dò trước một lượng CP nhất định tương đương 1-2% vốn điều lệ. Vấn đề là sau khi quỹ này bắt đầu mua thì đột nhiên có một lượng lớn CP xả ồ ạt khiến giá giảm và cổ đông thua lỗ. Tự hiểu vấn đề là gì, quỹ này sau đó rút lui. Công ty xây dựng kia thì mang tiếng kể từ đó và dân chứng khoán kháo nhau rằng rất khó để chơi chung. Hệ quả rất rõ ràng là niêm yết từ rất lâu nhưng CP của công ty không tăng giá, cũng không có thanh khoản và chẳng tăng nổi vốn điều lệ.

Cũng có doanh nghiệp (DN) CP liên tục tăng mạnh nhưng vẫn bị ghét. Thậm chí có quỹ còn tuyên bố công khai sẽ không đưa CP như vậy vào danh mục đầu tư. Và gần như không một công ty chứng khoán nào có báo cáo phân tích về CP này. Hệ quả rất rõ là giá trị và hình ảnh của CP trong mắt NĐT tổ chức sẽ bị đặt dấu hỏi. Cơ hội để huy động vốn cũng gặp không ít thách thức.

Đi sâu vào phân tích nguyên nhân bị ghét thì CP thường có ba đặc điểm chính sau đây: Thứ nhất, những tin đồn về lãnh đạo DN chung quanh chuyện đánh đấm CP. Kiểu như tin đồn sếp DN mua vào nhưng thực tế lại bán ra. Chưa cần xác thực thì việc để có nhiều tin đồn nghĩa là DN cũng có phần lỗi. Thứ hai, CP biến động quá bất thường và tạo cho NĐT cảm giác đầu tư kiểu gì cũng không lãi nổi. Từ chỗ còn hào hứng NĐT chuyển dần sang cảm giác khó chơi, thậm chí bị bẫy. Thứ ba, những DN hay nói và làm không đi đôi với nhau. Luôn tuyên bố mình tiềm năng, bài bản nhưng thực tế lại làm ăn kiểu ngắn hạn và manh mún.

Đã từng có chuyện DN có CP bị ghét cố gắng thân thiện với NĐT. Cũng có CP càng bị ghét lại càng tăng nhưng sự cải thiện cũng chỉ mang tính ngắn hạn. Sự minh bạch và chân thành cần thời gian dài để kiểm chứng. Nhưng đó lại là điều xa xỉ với một số đơn vị. Đó là lý do người ta còn có thể phân ra một nhóm CP bị thị trường ghét, bên cạnh những nhóm khác như: CP cơ bản, đầu cơ, ngắn hạn, dài hạn...