Giữa đại dịch Covid-19, trong khi các ngành nghề đều lao đao thì ngành ngân hàng vẫn hoạt động ổn định, thậm chí một số ngân hàng báo lãi lớn. Tuy nhiên, đến quý III/2023, những dấu hiệu “thấm đòn” đã thật sự đến với ngành ngân hàng. Khá nhiều đơn vị thông báo lợi nhuận tăng trưởng âm, thậm chí thua lỗ. Nhưng đáng chú ý hơn cả là vấn đề nợ xấu gia tăng và xu hướng cắt giảm nhân sự.
Nợ xấu tăng cao
Ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) Hàng hải Việt Nam (MSB) là một trong số ít các đơn vị công bố lợi nhuận tăng trưởng dương. Lợi nhuận sau thuế quý III/2023 của MSB tăng từ 1.203 tỷ đồng lên 1.325 tỷ đồng; lũy kế chín tháng đầu năm đạt 4.161 tỷ đồng, tăng 317 tỷ đồng, tương đương 8,2% so với cùng kỳ năm 2022. Thế nhưng, một vấn đề lớn của MSB đang lộ diện. Đó chính là nợ xấu đang có tốc độ gia tăng.
Cụ thể, tại ngày 30/9/2023, nợ xấu tại MSB lên tới 4.149 tỷ đồng, tăng 2.080 tỷ đồng, tương đương 101% so với cuối năm 2022 và chiếm 2,94 tổng dư nợ tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu tăng 71,9%. Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn tăng từ 1.009 tỷ đồng lên 1.548 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 53,4%.
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cũng có được kết quả hoạt động khả quan khi chứng kiến lợi nhuận sau thuế chín tháng đầu năm tăng 11.039 tỷ đồng, tương đương 38,3%. Tuy nhiên, nợ xấu lại có đà đi lên so với lợi nhuận. Hồi cuối quý III/2023, ACB ghi nhận nợ xấu đạt 5.400 tỷ đồng, tăng 2.356 tỷ đồng, tương đương 77,4% so với cuối năm 2022, chiếm 1,21% tổng dư nợ tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu tăng 63,5%. Như vậy, nợ xấu ở ngân hàng này có tốc độ tăng gấp bảy lần lợi nhuận sau thuế. Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn tăng 1.176 tỷ đồng (54,3%) lên 3.341 tỷ đồng.
Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) chứng kiến đà tăng trưởng âm cả về lợi nhuận lẫn quy mô nhân sự. Trong chín tháng đầu năm 2023, lợi nhuận sau thuế của Techcombank chỉ còn 13.709 tỷ đồng, giảm 3.155 tỷ đồng, tương đương 18,7% so với chín tháng đầu năm 2022.
Tại ngày 30/9/2023, nợ xấu tại Techcombank là 6.468 tỷ đồng, chiếm 1,4% tổng dư nợ tín dụng. Cuối năm 2022 là 3.003 tỷ đồng, tương đương 0,74%. Như vậy, nợ xấu đã tăng 115% về giá trị tuyệt đối và tăng 89,2% về tỷ lệ.
Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LPBank) cũng đi lùi về lợi nhuận. Lợi nhuận sau thuế quý III/2023 tăng nhẹ từ 987 tỷ đồng lên 993 tỷ đồng nhưng lũy kế chín tháng lại giảm 898 tỷ đồng, tương đương 23,4% so với cùng kỳ năm 2022. Nợ xấu 7.367 tỷ đồng, chiếm 2,79% tổng dư nợ tín dụng. Cuối năm 2022, những con số này là 3.428 tỷ đồng (1,46%). Như vậy, nợ xấu của LPBank đã tăng 115% về giá trị tuyệt đối và tăng 91,1% về tỷ lệ.
Xu hướng cắt giảm nhân sự
Cùng với tỷ lệ nợ xấu tăng, MSB còn ghi nhận tổng quy mô nhân sự giảm đáng kể. Theo báo cáo tài chính riêng quý III/2023, nhân sự ngân hàng MSB có 6.089 người, giảm 67 người so với con số 6.156 người hồi cuối năm 2022.
Trong khi đó, chi lương và phụ cấp tại MSB đạt 1.380 tỷ đồng. Như vậy, trung bình mỗi nhân sự MSB được trả 227 triệu đồng/người/9 tháng, tương đương 25,2 triệu đồng/người/tháng; giảm nhẹ so với mức thu nhập 25,4 triệu đồng/người/tháng so với chín tháng đầu năm 2022.
Báo cáo hợp nhất quý III/2023, tại ngày 30/9, toàn hệ thống MSB có 6.285 người, giảm 32 người so với cuối năm 2022. Có thể thấy, động thái cắt giảm nhân sự chủ yếu tập trung ở ngân hàng. Trong kỳ, hệ thống MSB dành 1.421 tỷ đồng cho lương và phụ cấp của người lao động. Bình quân, mỗi nhân sự MSB được trả 226 triệu đồng/người/chín tháng, tương đương 25,2 triệu đồng/người/tháng. Có thể thấy, thù lao của người lao động, nhân viên trong các công ty con của MSB cũng tương đương ngân hàng.
Tại Techcombank, ngân hàng không chỉ đối diện với tình trạng lợi nhuận giảm, nợ xấu tăng khá nhanh mà nhân sự đang suy giảm đáng kể. Đến cuối quý III/2023, toàn hệ thống Techcombank có 11.724 người, giảm 615 người, tương đương 5% tổng quy mô nhân sự.
Tiền lương bình quân hằng tháng tại Techcombank giảm nhẹ từ 39 triệu đồng/người/tháng nhưng thu nhập bình quân lại tăng từ 44 triệu đồng/người/tháng lên 45 triệu đồng/người/tháng. Techcombank đang là ngân hàng trong nước trả lương cao nhất hệ thống.
Tại ngày 30/9/2023, LPBank có 10.333 nhân sự, giảm 1.870 người, tương đương 15,3% so với cuối năm 2022. Chi lương và phụ cấp cho người lao động là 1.971 tỷ đồng. Trung bình, mỗi người lao động LPBank được trả 191 triệu đồng/người/chín tháng, tương đương 21,2 triệu đồng/người/tháng.
