“Bê bối Harvey Weinstein”
Ngày 5-10, tờ The New York Times đã đăng phóng sự của hai nữ nhà báo Jodi Kantor và Megan Twohey có nội dung tố cáo Harvey Weinstein, một trong những nhà sản xuất phim lẫy lừng của Hollywood, về các hành vi quấy rối tình dục hàng loạt nữ ngôi sao và nhân viên trong suốt ba thập kỷ qua. Theo bài báo, ít nhất tám người, trong đó nữ diễn viên Ashley Judd… khẳng định từng là nạn nhân của ông trùm Hollywood. Các nạn nhân cho biết, Harvey Weinstein thường đề nghị họ đến gặp tại phòng riêng khách sạn trong khi ông này khỏa thân, yêu cầu họ đấm bóp và có những hành vi sàm sỡ. Đổi lại, nạn nhân sẽ nhận được những hợp đồng béo bở hoặc điều kiện thuận lợi khi làm việc.
Vài ngày sau khi bài báo được công bố, gần 30 nữ ngôi sao điện ảnh, trong đó có các diễn viên nổi tiếng như Angelina Jolie, Gwyneth Paltrow, Rose McGowan, Cara Delevigne… và cả những ngôi sao của Pháp, Italia cũng lên tiếng xác nhận từng bị Harvey Weinstein quấy rối hoặc cư xử thiếu tôn trọng nhiều năm trước đây. Những thông tin này lập tức khiến thế giới chấn động, bởi Harvey Weinstein là một trong những nhân vật quyền lực nhất tại kinh đô điện ảnh Mỹ.
Theo Le Figaro, Harvey Weinstein, 65 tuổi, là nhà sản xuất và phát hành phim kỳ cựu, từng đỡ đầu hàng loạt tác phẩm đoạt giải và được đề cử tranh giải Oscar danh giá như “Gangs of New York”, “Lord of The Rings: The Two Towers”, “Chicago”... Kể từ năm 1990, không có năm nào các bộ phim của Harvey Weinstein không được đề cử giải Oscar ở hạng mục “Phim hay nhất”. Ước tính, khoảng hơn 300 đề cử Oscar là những bộ phim do The Weinstein Company (công ty do chính Harvey sáng lập) sản xuất. The Guardian cho biết, Harvey Weinstein cũng là cái tên được cảm ơn nhiều thứ hai từ trước đến nay trong các bài diễn văn khi nhận giải Oscar, chỉ sau nhà sản xuất phim huyền thoại Steven Spielberg.
Trước những thông tin về vụ bê bối rúng động, ngày 14-10 vừa qua, các thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ đã quyết định trục xuất Harvey Weinstein. Trước đó, Harvey đã bị sa thải khỏi vị trí điều hành trong chính The Weinstein Company và bị buộc dừng toàn bộ các hoạt động sản xuất phim. Nhiều ngôi sao khác đã lên tiếng chỉ trích ông trùm điện ảnh sau vụ bê bối này. Không chỉ gây xôn xao trong giới nghệ thuật, “bê bối Harvey Weinstein” cũng khiến giới chức chính trị Mỹ, Anh, Pháp,… lên án mạnh mẽ. Trước làn sóng phản đối dữ dội từ dư luận, ngày 23-10 vừa qua, Tổng Chưởng lý bang New York, ông Eric Schneiderman thông báo sẽ mở cuộc điều tra dân sự đối với The Weinstein Company cũng như bản thân Harvey Weinstein.
Hiện, Harvey Weinstein phủ nhận các cáo buộc quấy rối tình dục, đồng thời cho biết những mối quan hệ giữa ông ta và các nữ nghệ sĩ đều có sự đồng thuận từ cả hai phía. Dù vậy, cựu Chủ tịch của The Weinstein Company cũng đưa ra lời xin lỗi đối với những người bị cho là nạn nhân của ông thời gian qua, đồng thời mong muốn sẽ được tha thứ để sửa chữa sai lầm.
Biếm họa của PARESH NAT
“Luật im lặng” ở Hollywood
Vụ việc liên quan ông trùm quyền lực ở Hollywood là vụ bê bối chấn động nhất, tuy nhiên chỉ là một trong số hàng loạt vụ quấy rối tình dục tương tự xảy ra ở kinh đô điện ảnh Mỹ. Sau khi vụ việc bị phanh phui, dư luận thế giới đã đặt câu hỏi về sự im lặng của những nạn nhân, những người chung quanh cũng như sự chậm trễ của truyền thông trong suốt ba thập kỷ qua. Nhiều nhà báo ở châu Âu và Mỹ gọi vụ bê bối này là “open secret”, một bí mật mà rất nhiều người, đặc biệt những người làm nghệ thuật, đều biết song không có ai dám lên tiếng.
Ước tính, Harvey đã dàn xếp ít nhất tám lần với các nạn nhân bằng tiền, trong đó có diễn viên Rose McGowan. The New York Times cho biết, trước khi nổi tiếng, nữ diễn viên đã được Harvey yêu cầu nhận 100.000 USD vào năm 1997 để không tố cáo hành vi quấy rối. Kathy DeClesis, cựu trợ lý của Bob Weinstein (em trai Harvey Weinstein) cũng tiết lộ việc một nhân viên trẻ đột ngột rời công ty sau cuộc gặp với Harvey, rồi sau đó nhận một khoản tiền để im lặng. Theo CNN, với quyền lực và tài sản kếch xù nên dường như Harvey Weinstein là bất khả xâm phạm. Thậm chí, một ngày sau khi vụ bê bối bị đăng tải trên tờ The New York Times, Harvey còn ngạo nghễ tuyên bố: “Chuyện này thật là thú vị, hãy để tôi dựng nó thành phim!”
Trước đó, nữ diễn viên Ahsley Judd cũng chia sẻ, trong giới diễn viên nữ, chẳng ai lạ hành vi xấu xa của Harvey Weinstein. Nhưng vì Harvey Weinstein quá quyền lực, nên nhiều người dù chịu “ấm ức” cũng đành “ngậm đắng, nuốt cay”. Họ không dám lên tiếng vì sợ rằng có thể sự nghiệp điện ảnh của mình sẽ chấm dứt. Chỉ tới thời điểm này, khi đã thành danh, đã đứng tuổi và có vị thế nhất định ở Hollywood, Ahsley Judd mới dám lên tiếng tố cáo những hành vi của Harvey Weinstein đối với mình trong quá khứ. Một số nạn nhân cho biết không trình báo vì không có nhân chứng, sợ Harvey trả thù hoặc xấu hổ, và chỉ dám nói chuyện này với các đồng nghiệp.
Không chỉ các nạn nhân, nhiều đồng nghiệp của những người này cũng giữ im lặng ngay cả khi vụ việc đã được phanh phui. Tờ The Guardian cho biết đã liên hệ với 20 diễn viên và đạo diễn hạng A từng làm việc với nhà sản xuất phim đình đám của Hollywood, nhưng chỉ vài người dám mạnh dạn nêu ý kiến về vụ việc. Các diễn viên như Meryl Streep hay Ben Affleck sau đó lên án ông trùm trên các trang mạng xã hội, cho rằng họ không biết về hành vi của Harvey những năm qua. Dù vậy, hàng loạt ngôi sao chỉ trích rằng hai diễn viên kể trên có “thái độ giả tạo”, vì họ đều biết về hành động xấu xa của Harvey Weinstein từ nhiều năm trước đó, nhưng không lên tiếng để mong được “yên ổn”.
Theo Le Figaro, “luật im lặng” ở Hollywood vẫn luôn tồn tại. Bê bối của Harvey Weinstein bị phanh phui vì những năm gần đây, quyền lực của ông ta đã giảm sút khá nhiều. Theo đó, hai năm qua, phim của Weinstein không còn thắng thế trên đường đua danh giá Oscar. Vì vậy, Harvey không còn chiếm thế độc tôn là ông trùm phim độc lập có thể thay đổi sự nghiệp của một diễn viên. Không chỉ vậy, thời gian gần đây, nhờ mạng xã hội, ý thức của công chúng đã được nâng cao, phụ nữ cũng được hưởng nhiều quyền lợi và được bảo vệ hơn.
Tuy nhiên, giới truyền thông cho rằng những vấn đề tương tự vẫn tồn tại âm ỉ ở Hollywood. Việc đưa bê bối của Harvey Weinstein ra ánh sáng chỉ là bước đi đầu tiên, chưa thể thay đổi được hoàn toàn những “quy tắc ngầm” ở Hollywood cũng như nhiều nền điện ảnh khác trên thế giới. Do đó, giới chức các nước cho rằng, cần nhiều người có tiếng nói, đặc biệt là đàn ông để phá vỡ “luật im lặng”, đấu tranh vì đúng đắn và công bằng để xóa bỏ hoàn toàn những luật lệ xấu xa ở Hollywood và trên thế giới.
