Năm 2018 khép lại được xem là năm của nhiều cung bậc cảm xúc trái ngược trên TTCK Việt Nam. Nếu như quý I, chỉ số VN Index tăng mạnh và tạo đỉnh lịch sử 1.200 điểm thì sang quý II, chỉ số điều chỉnh về 884 điểm, đến quý III có sóng hồi về 1.024 điểm và quý IV lại điều chỉnh về dưới 900 điểm. Đóng cửa phiên cuối cùng của năm 2018, phiên giao dịch ngày 28-12-2018, chỉ số VN Index giảm 8,27 điểm (-0,92%) xuống 892,54 điểm.
Trước đó, trong suốt mấy ngày cuối năm 2018, VN Index đã cố gắng hồi phục một cách rất khó khăn trong bối cảnh TTCK toàn cầu giảm mạnh khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục nâng lãi suất đồng USD thêm 0,25%/năm, lên 2,5%/năm vào ngày 19-12-2018. FED nâng lãi suất là một trong những yếu tố chủ yếu từ bên ngoài tác động tới các đợt điều chỉnh đan xen của TTCK trong nước năm 2018, bên cạnh câu chuyện chiến tranh thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ.
Vậy năm 2019, triển vọng TTCK Việt Nam sẽ ra sao và chịu tác động của những yếu tố nào?
TTCK phản ánh nội tại của nền kinh tế, nhưng cũng phản ánh kỳ vọng của NĐT vào triển vọng tương lai. Năm 2018, tăng trưởng GDP đạt mức 7,08%/năm, CPI xấp xỉ 4% và thặng dư thương mại khoảng hơn 7 tỷ USD... Về cơ bản, các chỉ số vĩ mô đều đạt kế hoạch đề ra. Nếu các chỉ số vĩ mô tiếp tục duy trì hoặc tích cực hơn thì TTCK năm 2019, vẫn còn nhiều cơ hội đối với những nhóm ngành được hưởng lợi chính sách.
Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã chính thức được phê chuẩn. Khi hiệp định này chính thức được thực thi từ ngày 14-1-2019, các DN ngành dệt - may, thủy sản sẽ tiếp tục được hưởng lợi sau một năm 2018 bùng nổ do bất ngờ hưởng lợi từ cuộc chiến tranh thương mại (CTTM) Mỹ - Trung. Tuy nhiên, nếu không chuẩn bị tâm thế tốt, các doanh nghiệp (DN) Việt Nam sẽ bị cạnh tranh trên chính sân nhà và DN hưởng lợi nhiều là DN khối có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trên sàn CK, các DN dệt - may, thủy sản cũng đã có một năm bùng nổ, nếu năm 2019 không tăng trưởng hai con số thì thị giá cổ phiếu khó kỳ vọng sự đột phá.
Nền kinh tế Việt Nam với độ mở lớn, kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh, với việc CPTPP có hiệu lực, rất có thể các DN bất động sản (BĐS) khu công nghiệp, DN vận tải và cảng biển được hưởng lợi. Với việc đang có định giá khá hấp dẫn trên sàn, đây có thể là nhóm đang chú ý và đem lại lợi nhuận trong năm 2019.
Mới đây, việc Mỹ và Trung Quốc đã thống nhất ngừng áp thuế lên hàng hóa và “đình chiến” trong vòng 90 ngày đàm phán thêm đã giúp cho TTCK bớt đi một nỗi lo. Trong năm 2018, CTTM tạo nên sự hoảng loạn trên TTCK toàn cầu. CTTM làm dòng chảy thương mại toàn cầu thay đổi và có ảnh hưởng rất lớn đến các nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam. Với việc Mỹ - Trung tạm “đình chiến”, TTCK Việt Nam có cơ hội phục hồi trong quý I-2019, nhưng khó có khả năng VN Index quay trở lại mốc 1.000 điểm.
Năm 2019 được dự báo là một năm khó khăn đối với việc thu hút dòng vốn nước ngoài vào các TT mới nổi. Đối với TTCK Việt Nam, dòng vốn nước ngoài rất quan trọng, vì đây là dòng tiền trung và dài hạn giúp tâm lý NĐT vững vàng hơn.
Ở trong nước, lãi suất huy động và cho vay đang có xu hướng tăng trong thời gian gần đây và xu hướng sẽ còn tiếp tục trong năm 2019. Bắt đầu từ ngày 1-1-2019, các ngân hàng chỉ được sử dụng 40% nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, thay vì 45% như trước. Việc này cũng sẽ hạn chế tín dụng cho vay BĐS rất nhiều. 2019 hứa hẹn sẽ là một năm không mấy dễ dàng cho các DN xây dựng và BĐS. Có lẽ chỉ những DN đầu ngành hoặc các DN có lợi thế quỹ đất sạch, giá vốn rẻ, hạ tầng đã hoàn thiện… mới có cơ hội bứt phá và vươn lên.
Một kênh đầu tư khác khá an toàn cũng đang thu hút NĐT cá nhân, đó là trái phiếu DN và trái phiếu Chính phủ. Với lãi suất cao hơn 2 - 3%/năm so lãi suất tiền gửi ngân hàng cùng kỳ hạn và an toàn hơn kênh đầu tư cổ phiếu, đây có thể là một lựa chọn tốt cho NĐT trong năm 2019. Và dòng tiền nhàn rỗi sẽ bị san sẻ từ kênh CK, kênh gửi tiết kiệm sang kênh đầu tư trái phiếu DN. Các ngân hàng và công ty chứng khoán cũng đang đẩy mạnh kênh bán trái phiếu để làm đa dạng hóa sản phẩm tài chính đến các NĐT.
Viễn cảnh TTCK năm 2019 có vẻ như đang rất khó khăn, nhưng không phải không có các điểm sáng hy vọng. Giá dầu có thể tiếp tục giữ ở mức thấp, dự báo dao động quanh mốc 50 USD/thùng sẽ giúp CPI giữ được ở mức vừa phải, giúp cho lãi suất không tăng quá nhanh gây sốc cho DN và nền kinh tế. Bên cạnh đó, tỷ giá dự báo tiếp tục ổn định nhờ nguồn dự trữ ngoại hối lên tới gần 70 tỷ USD. Tỷ giá ổn định là yếu tố chủ chốt giúp NĐT nước ngoài yên tâm ở lại. 2019 cũng là năm dự thảo Luật CK sửa đổi được đưa ra trình Quốc hội. Luật CK sửa đổi kỳ vọng như một cú huých giúp TTCK có thêm nhiều cơ hội mới.
Quy luật Money never sleep luôn đúng, dòng tiền thông minh sẽ tìm đến nơi có lợi nhuận. Điều quan trọng là NĐT có nhận diện và năm bắt được cơ hội đó hay không.
