AP ngày 12/9 dẫn tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ gửi đến các ủy ban của Quốc hội nước này cho hay, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken đã ký quyết định miễn trừ trừng phạt chung cho các ngân hàng quốc tế nhằm tạo điều kiện cho việc chuyển số tiền bị phong tỏa trị giá khoảng sáu tỷ USD của Iran tại các ngân hàng Hàn Quốc, sang một tài khoản đặc biệt ở Qatar mà nước CH Hồi giáo này có thể tiếp cận.
Việc Washington áp đặt nhiều lệnh trừng phạt nhằm vào các ngân hàng nước ngoài tham gia vào các giao dịch mang lại lợi ích cho Tehran đã khiến một số nước châu Âu ngần ngại tham gia quá trình chuyển khoản tiền trên. Do đó, quyết định trên của Chính phủ Mỹ nhằm mở đường để các ngân hàng của châu Âu, Trung Đông và châu Á giải phóng khoản tiền của Iran bị “đóng băng” ở Hàn Quốc và chuyển số tiền này đến tài khoản tại ngân hàng trung ương Qatar mà không vi phạm các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Khi số tiền trên trong tài khoản ở ngân hàng Qatar được giải ngân, Iran chỉ được sử dụng số tiền đó cho mục đích nhân đạo như mua thực phẩm, thuốc men...
Việc giải phóng sáu tỷ USD bị phong tỏa là yếu tố quan trọng trong thỏa thuận trao đổi tù nhân giữa Mỹ và Iran. Theo thỏa thuận này, Mỹ đồng ý trao trả tự do cho năm tù nhân Iran, đổi lại việc Iran cũng sẽ trao trả tự do cho năm công dân Mỹ bị nước này giam giữ trong nhiều năm.
Trao đổi tù nhân là một trong những vướng mắc chủ yếu trong các cuộc đàm phán hạt nhân tại Vienna (Áo) nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân mà Iran đã ký với các cường quốc thế giới năm 2015, còn được gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Các cuộc đàm phán nhằm khôi phục JCPOA đã bắt đầu vào tháng 4/2021 tại Vienna (Áo), song đến nay chưa đạt được đột phá nào.
Vì thế, việc Mỹ “mở đường” để Iran tiếp cận hàng tỷ USD bị phong tỏa cũng là cách khuyến khích Tehran đưa ra những bước đi cởi mở tương tự, từ đó phần nào giúp tháo gỡ một trong những nút thắt quan trọng trong các cuộc đàm phán hạt nhân tại Áo.
