Trong giai đoạn 2008-2010, dù không chịu tác động trực tiếp của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007 nhưng những tác động gián tiếp từ bên ngoài, cùng với những hạn chế, yếu kém nội tại đã khiến nền kinh tế nước ta phải đối mặt nhiều khó khăn, bất ổn lớn và hệ quả kéo dài sau đó. Thể hiện rõ nhất là: lạm phát cao, tăng trưởng chậm lại, mặt bằng lãi suất tăng cao, tỷ giá biến động khó lường, dự trữ ngoại hối (DTNH) giảm mạnh…
Trong bối cảnh đó, Chính phủ xác định một trong những mục tiêu ưu tiên hàng đầu là phải ổn định được kinh tế vĩ mô (KTVM), kéo lạm phát xuống, đồng thời triển khai tái cơ cấu nền kinh tế. Theo đó, CSTT từ nửa cuối năm 2011 đến nay đã kiên định mục tiêu hàng đầu là kiểm soát lạm phát, ổn định KTVM, ổn định thị trường ngoại tệ và tăng niềm tin vào VND. Trên cơ sở bám sát và khả năng kiểm soát lạm phát, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) điều hành giảm lãi suất để tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý.
Hàng loạt các giải pháp điều hành linh hoạt và đồng bộ của NHNN đã giúp đạt được các mục tiêu quan trọng như kiểm soát lạm phát từ mức hai con số xuống mức một con số trong nhiều năm liên tiếp. Mặt bằng lãi suất cho vay đến nay đã giảm hơn một nửa so thời điểm giữa năm 2011. Thanh khoản của hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) dư thừa, đưa mặt bằng lãi suất liên NH xuống mức thấp kỷ lục. Thị trường ngoại tệ ổn định, tỷ giá biến động phù hợp mục tiêu điều hành. Lòng tin và vị thế VND ngày càng được củng cố, tình trạng “đô-la hóa” được cải thiện. NHNN đã mua được khối lượng lớn ngoại tệ để tăng DTNH lên mức cao nhất từ trước đến nay, lên mức khoảng 46 tỷ USD…
Theo Vụ trưởng Hợp tác quốc tế (NHNN) Tô Huy Vũ, các tổ chức xếp hạng quốc tế trong những năm trở lại đây cũng đánh giá ngày càng tích cực về Việt Nam, thể hiện ở việc nâng hạng và triển vọng tín nhiệm quốc gia cũng như của các NHTM. Lạm phát, tỷ giá và tiền đồng ổn định cùng với hàng loạt chính sách cải cách được triển khai cũng đã giúp củng cố niềm tin của các NĐT trong nước và nước ngoài, từ đó gia tăng đầu tư, thể hiện ở việc chỉ số CDS (hoán vị rủi ro tín dụng) liên tục duy trì xu hướng giảm từ năm 2015 đến nay và hiện chỉ chung quanh mức 127 điểm, mức thấp nhất kỷ lục mà chưa bao giờ Việt Nam có được.
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, kinh nghiệm từ các nước cho thấy việc điều hành CSTT liên quan mật thiết việc điều tiết kỳ vọng thị trường về chính sách cũng như các công cụ chính sách, do đó các nhà hoạch định CSTT cần hướng đến sự minh bạch và rõ ràng trong cơ chế điều hành. Và trong thời gian tới, NHNN tiếp tục làm tốt công tác định hướng chính sách, rõ ràng trong mục tiêu điều hành kết hợp với cơ chế truyền thông hiệu quả và bài bản.
Bên cạnh đó, do CSTT có độ trễ và liên quan điều tiết kỳ vọng thị trường nên việc thực thi CSTT cần dựa trên quan điểm dài hạn thay vì ngắn hạn. Theo đó, cần quy hoạch CSTT trên cơ sở tầm nhìn dài hạn và linh hoạt. Quan điểm “dài hạn và linh hoạt” này không chỉ áp dụng trong việc thực thi CSTT mà còn trong việc xây dựng, đổi mới khuôn khổ CSTT trong tương lai khi cần thiết cho phù hợp điều kiện KTVM, thị trường tiền tệ, hoạt động NH. NHNN cần tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm cải thiện hiệu quả các kênh truyền dẫn CSTT, cải thiện sự tác động của CSTT đối với lãi suất dài hạn trên cơ sở phát triển đồng bộ và cân bằng thị trường tài chính - tiền tệ, điều hành các công cụ CSTT chủ yếu theo tín hiệu thị trường.
Với lượng DTNH lên tới 46 tỷ USD, lãi suất ổn định, thậm chí có xu hướng giảm, tỷ giá được giữ vững, có thể nói hệ thống ngân hàng luôn giữ được sự ổn định. Sự ổn định này cũng được rất nhiều tổ chức tài chính quốc tế và các TCTD nước ngoài tại Việt Nam đánh giá cao. Cụ thể, theo đánh giá của Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam Eric Sigwick, năm 2017 là một năm thành công của kinh tế Việt Nam nói chung và của NHNN nói riêng. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng 18-20% dự kiến sẽ đạt được trong năm 2017. Thị trường ngoại tệ, tỷ giá được duy trì ổn định.
Phó Vụ trưởng CSTT (NHNN) Nguyễn Tú Anh khẳng định, thời gian tới, ổn định KTVM, ổn định tài chính vẫn là ưu tiên lớn nhất trong điều hành CSTT nói riêng và các chính sách phát triển kinh tế nói chung. Bên cạnh đó, NHNN sẽ tiếp tục nỗ lực neo giữ kỳ vọng lạm phát ở mức thấp hợp lý, nhằm giảm rủi ro cho nền kinh tế, đồng thời duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, phù hợp diễn biến KTVM và từng bước phấn đấu giảm hơn nữa lãi suất khi có điều kiện thích hợp.
