Tinh gọn để nâng cao chất lượng

Bài toán tinh gọn nhưng không cơ học

Làm việc với tỉnh Ninh Bình mới đây, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, trên cả nước, những cơ sở giáo dục, nhóm trẻ dù công lập hay ngoài công lập không đạt chuẩn, không bảo đảm an toàn, không đáp ứng điều kiện tối thiểu theo quy định thì phải kiên quyết sắp xếp lại, nhập hoặc chấm dứt hoạt động. Thông điệp này đặt ra yêu cầu rất rõ ràng: Sắp xếp là việc phải làm, nhưng phải làm sao để không gây xáo trộn lớn, không ảnh hưởng đến quyền lợi người học và đội ngũ nhà giáo.

Tại xã Quảng Lạc, huyện Nho Quan, Trường tiểu học Quảng Lạc nhiều năm duy trì các điểm trường lẻ nằm rải rác ở các thôn xa trung tâm. Có điểm trường chỉ tổ chức được 3-4 lớp học, sĩ số mỗi lớp dưới 15 học sinh, cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế, thiếu phòng chức năng phục vụ dạy học theo Chương trình giáo dục phổ thông mới.

Cô Nguyễn Thị Hồng Hạnh, giáo viên Trường tiểu học Quảng Lạc, chia sẻ: “Việc duy trì điểm trường lẻ giúp các em đi học gần nhà, nhưng thực tế rất khó nâng cao chất lượng. Giáo viên phải di chuyển liên tục, học sinh không có điều kiện tham gia các hoạt động trải nghiệm, kỹ năng. Khi địa phương triển khai phương án sáp nhập về điểm trường trung tâm, chúng tôi đồng thuận vì thấy rõ lợi ích lâu dài cho học sinh”.

Hay tại xã Gia Lập, huyện Gia Viễn, Trường mầm non Gia Lập từng có ba cơ sở nuôi dạy trẻ, trong đó một cơ sở nằm ở khu dân cư thưa thớt, số trẻ theo học giảm dần qua các năm. Năm học 2024-2025, địa phương đã triển khai sáp nhập cơ sở này về điểm trường trung tâm.

Theo đánh giá của ngành giáo dục tỉnh, việc tồn tại kéo dài các điểm trường lẻ, trường quy mô nhỏ đã làm phân tán nguồn lực đầu tư, khiến nhiều cơ sở chưa đạt chuẩn về cơ sở vật chất, sĩ số lớp học và điều kiện tổ chức dạy học theo yêu cầu mới.

Đặt trong tầm nhìn dài hạn

Toàn tỉnh Ninh Bình hiện có 1.607 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; trong đó có 1.570 trường công lập, 37 trường ngoài công lập, cùng 459 nhóm trẻ, lớp mầm non độc lập tư thục. Theo phương án được tỉnh xây dựng, Ninh Bình giữ nguyên 92 trường trung học phổ thông và 20 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Một số trung tâm giáo dục thường xuyên được tổ chức lại theo hướng hợp nhất, đổi tên, mở rộng phạm vi phục vụ theo khu vực liên xã, phường nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đối với các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền UBND cấp xã, tỉnh chỉ đạo rà soát, sắp xếp các trường mầm non, tiểu học, THCS có quy mô lớp học nhỏ, dưới chuẩn. Nguyên tắc được quán triệt là mỗi lớp phải đạt tối thiểu 70% sĩ số theo quy định; sau sáp nhập, quy mô trường không vượt quá khung cho phép. Dự kiến có khoảng 29 trường thuộc diện sắp xếp trong giai đoạn này.