Hiện nay, yêu cầu quản lý nhà nước ở các lĩnh vực như đô thị, đất đai, xây dựng, an sinh xã hội tại các địa bàn ngày càng lớn, khối lượng công việc nhiều, số lượng hồ sơ giải quyết của cấp xã rất cao. Ở xã Hiệp Thạnh (Lâm Đồng), từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã tiếp nhận hơn 10 nghìn hồ sơ, bình quân khối lượng hồ sơ thủ tục hành chính tiếp nhận và giải quyết gần 2.000 hồ sơ mỗi tháng. Tuy nhiên, công việc ở một số khâu bị ách tắc bởi số lượng biên chế công chức hiện có chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Cũng như Hiệp Thạnh, ở một số xã chúng tôi có dịp khảo sát, nhiều công chức phải kiêm nhiệm các lĩnh vực khác nhau, áp lực công việc đối với họ rất lớn.
Cùng với việc thiếu về số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cũng chưa đồng đều. Ở một số ngành xảy ra tình trạng thiếu nhân sự có trình độ, kinh nghiệm quản lý nhà nước về một số lĩnh vực mang tính chuyên môn cao như dân tộc, tôn giáo, y tế, khoa học-công nghệ. Tại xã Hòa Bắc (tỉnh Lâm Đồng), xã mới có 29/38 biên chế công chức được giao, thiếu đến 9 người, dẫn đến một số công chức phải đảm nhiệm nhiều công việc trái với ngành nghề đào tạo và từng có trải nghiệm thực tiễn. Điều đó dẫn đến quá trình xử lý công việc ở nhiều xã, nhiều ngành gặp không ít khó khăn.
Từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp với những khó khăn trước mắt, các tỉnh Tây Nguyên đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ, bảo đảm bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả nhằm phục vụ người dân tốt hơn. Trước tình trạng thiếu hụt nhân lực và khó khăn trong bố trí cán bộ tại các xã, phường, chính quyền và các ngành chức năng đã đề xuất cấp trên xem xét luân chuyển, điều động công chức theo nguyện vọng cá nhân từ xã này qua xã khác, nhất là những công chức có chuyên môn phù hợp với nhu cầu từng xã. Đồng thời, cấp xã cũng từng bước rà soát, xin chủ trương tuyển dụng hoặc hợp đồng nhân lực có chuyên môn phù hợp.
Về việc chỉ đạo công tác vận hành chính quyền cấp xã, lãnh đạo các tỉnh Tây Nguyên đều khẳng định, luôn quan tâm, hỗ trợ, đồng hành với các địa phương để có giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Những vấn đề phát sinh chưa thể giải quyết ngay sẽ tiếp tục giao các sở, ngành nghiên cứu, tìm giải pháp nhằm bảo đảm vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong thời gian tới. Đặc biệt, các địa phương cần tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và cải cách hành chính.
Trước mắt, cần tiếp nhận ý kiến của các xã, phường trong việc tiếp tục bố trí công chức, viên chức biệt phái từ các cơ quan quản lý chuyên ngành cấp tỉnh về xã hỗ trợ về các lĩnh vực như quản lý đất đai, y tế và công nghệ thông tin.
