Cuộc thi năm nay có chủ đề: “Tuổi trẻ Quảng Ngãi - Sáng tạo vì trái đất xanh” đã thu hút sự tham gia của các em học sinh 43 trường (với 84 đội) trung học phổ thông và trung học cơ sở trong tỉnh, khẳng định sức lan tỏa mạnh mẽ của sân chơi trí tuệ này. Nhiều học sinh vùng sâu, vùng xa lần đầu tham gia đã được Ban tổ chức mời giảng viên Trường đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật tận tình. Em Nguyễn Lê Thương, Trường THPT Sơn Hà (xã Sơn Hà) cho biết, lần đầu tiên tham gia cuộc thi đem lại rất nhiều lợi ích như tăng khả năng làm việc nhóm, tăng tư duy sáng tạo.
Chung cuộc, đội TQD01 - Trường THPT Trần Quang Diệu (xã Lân Phong) đã xuất sắc đoạt giải nhất, giải nhì thuộc về Đội STThg Tech-Future 1 - Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Đinh Thanh Kháng (xã Sơn Tây Thượng).
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Công Hoàng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc thi trong việc phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu khoa học, công nghệ cho học sinh. Ông cũng đề nghị các địa phương và nhà trường cần tiếp tục có cơ chế khuyến khích, khen thưởng phù hợp nhằm động viên học sinh và giáo viên tham gia các hoạt động sáng tạo khoa học.
Tuy nhiên, để có thể vận hành một cuộc thi quy mô và yêu cầu kỹ thuật cao, các bên liên quan đã và đang phải đối mặt với những khó khăn không nhỏ. Việc các đội thi bị giới hạn bởi các bộ kit lắp ráp thông thường, trong khi robot vận hành tự động đòi hỏi hệ thống cảm biến và bộ vi điều khiển chính xác, giá thành cao đã tạo ra khoảng cách giữa các trường ở khu vực trung tâm và các trường vùng sâu, vùng xa.
Thách thức về chuyên môn kỹ thuật cũng là một rào cản lớn. Đào tạo lập trình robot đòi hỏi chuyên môn sâu về lập trình nhúng và xử lý tín hiệu, trong khi nhiều giáo viên tin học chủ yếu giảng dạy kiến thức cơ bản. Vì vậy, việc nâng cao năng lực và tập huấn cho đội ngũ giáo viên hướng dẫn là yêu cầu cấp thiết. Bên cạnh đó, mặc dù thu hút đông đảo đội thi, nhưng giá trị vật chất của các giải thưởng vẫn còn khiêm tốn. Để duy trì và khuyến khích các ý tưởng lớn, cần có sự đồng hành mạnh mẽ hơn nữa từ các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.
Sau bốn mùa tổ chức, cuộc thi đã vượt ra ngoài khuôn khổ một sân chơi trí tuệ để trở thành hành trình nuôi dưỡng đam mê sáng tạo, khơi dậy tinh thần làm chủ công nghệ của thế hệ trẻ Quảng Ngãi. Đây cũng là minh chứng cho vai trò của thanh niên trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, thích ứng với chuyển đổi số và hướng tới phát triển bền vững.
Tăng độ khó, mở rộng tư duy sáng tạo
Để thúc đẩy tinh thần khám phá, tư duy sáng tạo và ứng dụng công nghệ, thể lệ cuộc thi năm nay đã thay đổi so với trước, mỗi đội phải chế tạo hai robot, gồm một robot điều khiển bằng tay và một robot hoạt động hoàn toàn tự động. Yêu cầu này được đánh giá là “đột phá”, tăng độ khó, đòi hỏi các đội thi phải vận dụng tổng hợp kiến thức về lập trình, cơ điện tử và tư duy sáng tạo.
