Một người bán lẻ thực phẩm chia sẻ, trong cơ cấu sản phẩm hằng ngày, hàng hóa để khách mua về tự nấu chiếm hơn 90%, 10% còn lại là hàng chế biến sẵn chủ yếu để khách lâu lâu ăn đỡ chán hoặc vì bận việc đột xuất nên không thể nấu ăn.
Vào các khung giờ tan tầm ở các đô thị lớn, lượng khách tập trung tại các hệ thống bán lẻ như Bách Hóa Xanh, WinMart, Kingfoodmart… ngày một đông. Nhiều người chia sẻ, trước đây họ có thể chọn ăn ngoài, nhưng khi tập nấu ăn thì thấy rất hiệu quả vì bảo đảm vệ sinh, chi phí cũng vừa phải. Một điểm đáng chú ý là thời gian lựa chọn thực phẩm của nhóm khách hàng trẻ (dưới 30 tuổi) tại các hệ thống bán lẻ thực phẩm rất ngắn, chỉ từ 5-10 phút. Điều này đồng nghĩa các hệ thống bán lẻ phải liên tục đo lường nhu cầu, thị hiếu khách hàng để bố trí hàng hóa phù hợp. Chẳng hạn, tại một cửa hàng bán lẻ tại khu vực Bình Lợi Trung, TP Hồ Chí Minh, khi chứng kiến nhiều khách đến mua các nguyên liệu cho món canh chua, họ đã bố trí các loại nguyên liệu về một chỗ, đồng thời trên website và các kênh mạng xã hội cũng tăng cường hướng dẫn khách cách nấu.
So với các siêu thị hay đại siêu thị, thậm chí chợ truyền thống, các chuỗi bán lẻ như Bách Hóa Xanh, WinMart, Kingfoodmart… đang được hưởng lợi trong xu hướng giới trẻ tự nấu ăn. Bởi lẽ, các chuỗi này có độ phủ rộng, cơ động và nhạy bén trong việc nắm bắt nhu cầu khách hàng. Nhưng sẽ chưa có cuộc cạnh tranh theo kiểu "một mất một còn", bởi mỗi kênh đều có nhóm hàng hóa đặc thù. Chẳng hạn chợ truyền thống ưu tiên hàng tươi sống, độc đáo, giá rẻ hoặc phù hợp. Các kênh bán lẻ hiện đại nghiên cứu sản phẩm sao cho tiện dụng nhất với giới trẻ…
Xu hướng “ăn cơm nhà” cũng đồng thời buộc các hàng quán phải tìm cách cạnh tranh với… bếp nhà. Nghĩa là bếp nhà nấu được gì thì hàng quán phải làm được tương tự. Ở đây không chỉ là vị ngon mà còn là các tiêu chuẩn về dinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm… Hiện nay, phần lớn các hàng quán duy trì được khách, không chịu áp lực chi phí chính là những hàng quán lâu đời, địa điểm kinh doanh chính là nhà của chủ quán, không thuê mặt bằng. Và ngoài yếu tố chi phí, những hàng quán lâu đời cũng đã chế biến đồ ăn, thức uống ổn định trong thời gian dài và đã thân quen với khách. Ngoài ra còn có những hình thức kinh doanh như nấu cơm nhà, nấu theo yêu cầu của khách theo kiểu “cơm mẹ nấu” “món ngon nhà làm”… nhưng ở mức nhỏ lẻ.
Như vậy, xu hướng chủ đạo vẫn là việc các hệ thống bán lẻ phải tìm cách nắm bắt nhu cầu của khách hàng, khi khách hàng tăng cường nấu ăn tại nhà, bên bán sẽ phải tìm cách hướng dẫn khách, tạo ra những sản phẩm phù hợp nhất.