Điều dễ thấy nhất là việc tay trắng làm nên, hay làm giàu từ con số 0 của ngành F&B ngày một khó xảy ra. Quy trình để mở một xe bánh mì, quán trà sữa, hay một hàng ăn uống nào đó giờ đã trở nên phổ biến và dễ thực hiện, nên hàng quán có thể mở ra rất nhanh và nhiều. Dù nhu cầu vẫn lớn, nhưng mức độ cạnh tranh cao đã khiến cho suất sinh lời liên tục được kéo giảm trong khoảng 5 năm qua. Với những hộ kinh doanh hay cá nhân chọn F&B thì thời điểm hiện nay mục tiêu là trang trải cuộc sống trước, còn việc làm giàu là một “tầm nhìn… rất dài”.
Hiện nay, việc thuê mặt bằng diện tích lớn, rồi mở các quán bún, phở, mì… gần như không khả thi, khi chi phí mặt bằng và nhiều loại chi phí khác tăng cao, trong khi không dễ để tăng giá bán. Những quán ăn bán món truyền thống vẫn giữ quy mô lớn đều có thâm niên vài chục năm. Nhưng chính các quán này hiện cũng đang đối mặt nhiều thách thức trong kinh doanh, từ vệ sinh an toàn thực phẩm, sổ sách và kể cả việc chuyển giao cho các thế hệ kế cận trong gia đình. Và có một thực tế là thói quen ăn uống hiện nay của giới trẻ, nhất là thế hệ gen Z trở về sau cũng thay đổi, chẳng hạn như việc chọn tự nấu ăn, hoặc ăn thức ăn ready to eat, chọn những món ăn nhanh gọn nhất có thể.
Có thể xem đây là một giai đoạn phân hóa, chuyển tiếp và tìm kiếm những hướng đi mới cho lĩnh vực F&B nhỏ lẻ. So với thế hệ trước, giới trẻ (dưới 30 tuổi) trong lĩnh vực F&B có ưu điểm là sự linh hoạt. Với không ít bạn trẻ, “mặt bằng” hiện nay không chỉ là địa điểm kinh doanh mà đó là fanpage, tài khoản mạng xã hội của cơ sở, thương hiệu kinh doanh. Nằm ở một con hẻm nhỏ, khách gần như không thể tự tìm nếu dựa trên số nhà, nhưng tiệm Mì Gia Duy Ký ở phường Đức Nhuận, TP Hồ Chí Minh, vẫn có thể thu hút thực khách nhờ chăm chút cho tài khoản TikTok. Những khách hàng trẻ, thường sử dụng mạng xã hội, sẵn sàng vào hỏi chủ quán đường đi, rồi nhận được video hướng dẫn. Như vậy, nếu sử dụng công nghệ khéo léo, chăm tương tác với khách hàng, có thể không cần “mặt tiền” để kinh doanh, phần nào giảm được áp lực chi phí, nhưng thách thức lại nằm ở những kỹ năng tạo nội dung, tương tác, trả lời câu hỏi của khách.
Hai bạn trẻ Ánh Tuyết và Anh Thi, sáng lập nhà hàng chay Yukikitchen, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh, cho biết: Trong ngành F&B hiện nay, chất lượng vẫn là cốt lõi, nhưng nhu cầu của thực khách luôn thay đổi. Đặc biệt, ẩm thực phải gắn với trải nghiệm, vì vậy chiến lược kinh doanh vừa có tính nhất quán nhưng cũng phải sẵn sàng “mở” để thay đổi. Chẳng hạn, các yếu tố như duy trì nguyên liệu sạch, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, phục vụ chỉn chu là bắt buộc, nhưng menu có thể bổ sung, thay đổi theo nhu cầu, khẩu vị của khách trong từng giai đoạn. “Cách đây chưa lâu, khi đăng tải hình một ly nước mơ trên mạng xã hội được trình bày rất đẹp, tôi nhận được nhiều phản hồi của khách dù chưa chủ định đưa vào menu. Nhưng rất nhanh chóng, món nước này bán rất chạy. Hay như loại nước tương dùng cho một số món ăn, dù chỉ là gia vị mang tính chất “phụ kiện”, nhưng rất nhiều khách đặt mua và chúng tôi phải có quy trình chế biến để đáp ứng được nhu cầu lập tức”, hai bạn trẻ Ánh Tuyết và Anh Thi chia sẻ.