Hồi đầu tháng 2, trên trang cá nhân, Chủ tịch HĐQT Công ty chứng khoán SSI đã đưa ra lời khuyên: “…nếu vốn không nhiều và chưa hiểu mình đang mua cái gì, tốt nhất đừng lao vào mấy thị trường kiểu bitcoin, vàng, bạc theo sóng… Vốn nhỏ chịu không nổi vài nhịp giảm mạnh - và rất nhanh biến thành học phí…”.
Lời khuyên của một nhà đầu tư, một chuyên gia lão luyện như ông Nguyễn Duy Hưng là rất hợp lý nhưng lắng nghe và vận dụng như thế nào cho hiệu quả sẽ tùy thuộc mỗi nhà đầu tư. So với các kênh truyền thống như chứng khoán, bất động sản, vàng… thì bitcoin nói riêng hay tiền số nói chung có tính thời thượng hơn rất nhiều. Nghĩa là nhóm nhà đầu tư gen Z dễ dàng chấp nhận kênh đầu tư này và “xuống tiền” thoải mái hơn. Điều dễ nhận thấy là vì nhìn có vẻ “dễ chơi” nên tiền số có độ phủ rất rộng và hệ quả là những biến động cũng rất mạnh. Thời gian trước, yếu tố thời thượng của đầu tư tiền số đã khiến cầu có vẻ nổi trội và đẩy giá liên tục tăng, nên trong nhiều trường hợp chỉ cần “ôm hàng” là thắng. Nhưng chỉ cần nhìn vào vài đợt điều chỉnh gần đây, cứ ôm lại lỗ, và đáy của ngày hôm nay, có thể là đỉnh của ngày hôm sau vì giá lại giảm tiếp.
Những quy luật trên đây phổ biến ở mọi loại thị trường tài sản và có thể thấy rõ hai vấn đề: Thứ nhất, như lời ông Nguyễn Duy Hưng, phải “hiểu mình đang mua cái gì”, nghĩa là đặc tính của tài sản, quy luật biến động… Thực tế chỉ ra đã có những sự tương đồng tại vài thời điểm giữa tiền số và chứng khoán khi biến động của cổ phiếu có khi cũng “sốc” như tiền số, tăng cũng rất mạnh, rất bốc, vượt ngoài dự báo, nhưng đến khi điều chỉnh cũng lại bất ngờ không kém. Có thể ví von đây là hiện tượng “coin hóa”, và vì lứa tuổi gen Z vẫn đang tiếp tục trở thành nhóm chủ đạo trên thị trường nên hiện tượng này có thể phổ biến ở nhiều loại tài sản chứ không riêng tiền số.
Thứ hai, tiềm năng của thị trường tài sản mã hoá là có thể thấy rõ và được công nhận, nhưng thị trường vốn dĩ luôn biến động và dù tăng nhanh thì chuyện “giàu nhanh” chưa bao giờ đơn giản. Việc có thể nhân đôi, nhân ba tài sản ở thị trường nào cũng khó khăn, và xác suất những người làm được điều này là rất thấp. Nhưng kể cả khi có thành quả thì việc giữ vững giá trị tài sản sau khi tăng thêm cũng là một thách thức. Không ít nhà đầu tư thu lãi lớn ban đầu nhưng càng về sau lại càng giảm cũng vì thiếu thận trọng trong việc đoán đỉnh và bắt đáy.
Sự điều chỉnh của bitcoin cho thấy, dù có hấp dẫn tới đâu, thị trường vẫn luôn có hai mặt. Đó là sau khi tăng mạnh, sẽ phải có điều chỉnh mạnh để cân bằng trở lại. Tiếp cận thị trường một cách phù hợp, thậm chí là thận trọng, không bao giờ là thừa, để tạo ra sự am hiểu và có khả năng tìm kiếm lợi nhuận trong lâu dài.