Xóa bỏ “lệ làng”

Khi những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ dần trôi qua, các cán bộ, viên chức nhà nước đã bắt đầu trở lại với những công việc thường nhật, cũng là lúc mà nhân dân cả nước bắt đầu một tháng lễ hội, ăn chơi theo đúng như những gì người ta đúc rút về một tháng Giêng xuân sắc và vui vẻ.

Vậy nên cũng chẳng có gì là lạ, khi mà các điểm du lịch, các vùng “đất thiêng” nơi tập trung nhiều đền chùa, miếu mạo đều chật kín những người. Mục tiêu chiêm bái, dâng lên tấc lòng thành kính, cũng là thể hiện những mong muốn dư dả tiền tài, cầu cuộc sống an yên cho một năm mới theo lịch mặt trăng đang diễn ra ở nhiều nơi trên cả nước.

Dân gian có câu “đất lề quê thói”, hay “phép vua thua lệ làng” để thể hiện chiều sâu và trầm tích văn hóa của mỗi vùng miền. Cũng là thể hiện sự tôn trọng có phần e ngại của du khách thập phương mỗi khi tới một vùng đất lạ. Lề lối của mỗi miền quê, vốn được dày công xây dựng và gìn giữ, có vẻ như là “điều dưới luật” tốt đẹp, trở thành những niềm tự hào đáng bảo vệ và kể cả những tồn tại mang tính thâm căn cố đế có giá trị lịch sử vững bền dù tới thời điểm này đã có cả những mặt hạn chế, bảo thủ.

Những cái lệ làng nếu đem so sánh với thời đại của thế hệ công dân toàn cầu đôi khi bị gắn vào khá nhiều mặt tiêu cực. Giống như câu nói mang tính bảo thủ mà một số “thổ dân” vẫn trả lời người lạ rằng “ở đây xưa giờ vẫn vậy”.

Vậy nên việc cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc nhằm điều tra và kịp thời xử lý một số người có dấu hiệu “cậy gần nhà” nhằm cưỡng đoạt tài sản trong những ngày gần đây đang được dư luận hết sức quan tâm và ủng hộ. Những vụ việc bắt nạt du khách ở Bắc Ninh, Nam Định (Ninh Bình) tới Sơn La đã được cơ quan công an nhanh chóng xử lý. Có vụ việc đã bị cơ quan chức năng khởi tố. Có vụ dừng lại ở mức hành chính, nhắc nhở.

Nói về mặt pháp luật, hành vi cưỡng đoạt tài sản, dù với số tiền không lớn, vẫn có thể khiến người vi phạm phải đối mặt với bản án nghiêm khắc, thậm chí là án tù. Khi ấy, câu chuyện không còn là một con số nhỏ lẻ có thể bỏ qua, cũng không thể biện minh như những va chạm thường thấy giữa người lạ với “thổ dân” mỗi khi bước vào một ngôi làng mới.

Và cũng đã đến lúc mỗi người cần ý thức rõ rằng mọi hành vi trái pháp luật đều sẽ bị cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh, kể cả những hành vi cố chấp núp bóng yếu tố cá nhân hay “đặc thù” vùng miền. Khi pháp luật được thượng tôn và thực thi nghiêm túc, người dân sẽ không còn phải e dè mỗi khi một mình đặt chân tới vùng đất lạ. Những thói quen, lệ làng lạc hậu, đi ngược chuẩn mực pháp luật cũng cần được loại bỏ để xã hội vận hành trên nền tảng văn minh và kỷ cương.

Có thể bạn quan tâm

Niềm tin ở chợ hoa

Những ngày làm việc cuối cùng của năm ngắn dần, Tết Nguyên đán cận kề. Đường phố vẫn lèn chặt dòng xe hối hả. Có ai đó thở dài vì phải nhích từng chút một khi chờ nhịp đèn giao thông đếm chậm. Những ánh mắt dán vào ánh đèn đỏ giữa ngã tư, mà bỏ quên sắc hoa đã phủ khắp hai bên lề phố.

Luật chơi một chiều

Khách hàng thường được coi là thượng đế, là đối tượng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Nhưng điều đó có vẻ không đúng hoàn toàn trong thị trường vàng, bạc, đá quý. Ở địa hạt này, cuộc chơi diễn ra theo luật… một chiều, lợi thế hoàn toàn thuộc về một bên.

Một nghị định, hai nhịp vận hành

Nghị định 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm được ban hành trong bối cảnh xã hội đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng bữa ăn, sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm của doanh nghiệp. Về nguyên tắc, rất khó phản đối một chính sách nhằm bảo vệ con người khỏi thực phẩm bẩn.

Giải pháp tình thế

Hai tuần trôi qua kể từ khi quy định cấm xe tải có tổng trọng tải từ 2 tấn trở lên hoạt động vào ban ngày (6 giờ đến 21 giờ) trong đường vành đai 3,5 của Hà Nội có hiệu lực, người dân Thủ đô vui mừng trước những biến chuyển rõ rệt về giao thông.

Lãng phí tài nguyên trên tuyến BRT Hà Nội

Đã 10 năm, tính từ khi tuyến xe bus nhanh (BRT) đầu tiên được triển khai tại Hà Nội, mang theo bao sự kỳ vọng cho một loại hình dịch vụ công cộng được cho là hiện đại lần đầu tiên được áp dụng ở Thủ đô, để rồi chỉ có thể triển khai được tuyến duy nhất trong số 8 tuyến đã được quy hoạch.

AI và khoảng trống của chuẩn mực

Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam được công bố ngày 19/1. Một trong ba giải Tác giả Trẻ được trao cho tác giả Lâu Văn Mua với tập thơ “Nhặt xác em chất chồng bảo tàng”.

Vững bước vào kỷ nguyên mới

Hôm nay, ngày 19/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu khai mạc. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại nhất của Đảng, mà còn là cột mốc khởi đầu cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trăm triệu trái tim người dân Việt Nam đang hướng về Thủ đô với niềm tin son sắt và kỳ vọng lớn lao.

Không gian sống tạm

Trong một con ngõ nhỏ điển hình của thành phố, chiều rộng chỉ vừa đủ cho hai xe máy tránh nhau. Căn nhà năm tầng nằm im lìm cuối ngõ, tầng một chật kín xe máy.

Thực hiện đúng quy trình

Có thể hiểu rằng quy trình là một chuỗi các bước hoặc hoạt động được sắp xếp theo một trình tự logic, chặt chẽ và có hệ thống, nhằm mục đích biến đổi đầu vào thành đầu ra, để đạt được một kết quả hoặc mục tiêu cụ thể. 

Khi hấp dẫn đi cùng rủi ro

Chỉ cách nhau vài centimet, đoàn tàu lao qua giữa hai dãy quán cà-phê chật kín du khách, một hình ảnh từng khiến phố đường tàu Hà Nội trở thành biểu tượng du lịch mạo hiểm trên bản đồ thế giới.

Chặng nước rút của “dân số vàng”

Báo cáo Dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024-2074 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố gần đây đưa ra cảnh báo mới nhất về sự chuyển dịch nhân khẩu học quốc gia: Nước ta sẽ kết thúc thời kỳ “dân số vàng” vào năm 2036, sớm hơn ba năm so các tính toán trước đó, để chuyển sang giai đoạn dân số già và siêu già.

Hứa hẹn từ chuyển động quyết liệt

Năm 2025 khép lại như một năm bản lề thực sự, không chỉ bởi những sự kiện lớn gắn với mốc son lịch sử dân tộc, mà còn vì trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, đất nước đã phải đối diện với hàng loạt thử thách chồng chéo.

Biến quyết tâm thành hiện thực

Đã thành thói quen, khi những cuốn lịch đánh dấu thời gian của một năm chỉ còn lại vỏn vẹn vài tờ cuối cùng, cũng là lúc mỗi người trong chúng ta dành thời gian ngồi lại, ngẫm cho mình, cho gia đình và quê hương, đất nước những gì đã qua.

Ảo mộng khởi nghiệp

Khoảng 10 năm gần đây, “startup” (khởi nghiệp) trở thành từ khóa “quốc dân” tại Việt Nam. Từ giảng đường đại học đến quán trà đá vỉa hè, đâu đâu cũng nghe bàn chuyện gọi vốn, xây dựng hệ sinh thái hay khát vọng làm “kỳ lân”. Người người khởi nghiệp, nhà nhà khởi nghiệp.

Ảnh: NAM ANH

Chuyện điều hành giao thông và xử lý vi phạm

Mỗi quốc gia trên thế giới có những bộ luật, chính sách và phương án điều hành giao thông cũng như xử lý vi phạm rất riêng biệt. Mức độ thì tùy thuộc vào sự phát triển kinh tế, công nghệ quản lý, dân trí, dân số, cơ sở hạ tầng, thu nhập và chế tài áp dụng.

Công cụ thông minh, người dùng phụ thuộc

Trên chuyến xe khách cuối năm, duy nhất bà lão đã ngoài 80 đang say ngủ. Phần còn lại đang dán mắt vào màn hình chiếc điện thoại trên tay. Ai đó vô ý, tiếng nhạc của đoạn video ngắn vang lên, phá vỡ không gian yên tĩnh khoang hành khách.

Lời giải cho bài toán ô nhiễm liên vùng

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 224-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW, ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Phản ứng tự nhiên hay xã hội?

Chỉ thông tin cỏn con về Ban Quản lý Chung cư HH Linh Đàm, thuộc phường Hoàng Liệt (Hà Nội) từ chối trông giữ xe điện tại tầng hầm mà lập tức thu hút sự quan tâm rộng rãi và khơi lên nhiều băn khoăn. Chẳng lẽ đó cũng là một “hiệu ứng cánh bướm” từ cú vỗ rất nhỏ giữa Thái Bình Dương?

Cuộc chơi không cần người chơi

Ly cà-phê đặt nhẹ, giọt nước lạnh trên thành cốc chảy dài. Hai người bạn thân quay đầu vào nhau, những nếp nhăn hằn sâu theo khóe mắt. Câu chuyện họ chia sẻ giống hệt hàng nghìn câu chuyện khác ngoài kia: Giá nhà tăng từng ngày, còn tiền gửi ngân hàng chỉ nhích từng năm.

Bao cấp cho người... giàu

Với quan điểm xuyên suốt “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”, Đảng và Nhà nước đã triển khai, đề xuất nhiều chính sách nhân văn nhằm bảo đảm quyền học tập cho mọi trẻ em, nâng cao an sinh xã hội và giảm gánh nặng tài chính cho người dân.

Quản trị rủi ro công bằng

Những ngày qua, lũ lụt hoành hành suốt dải duyên hải Nam Trung Bộ từ Phú Yên, Khánh Hòa đến Đắk Lắk, gây thiệt hại về người và tài sản vô cùng lớn.

Việt Nam đang thiếu lao động trình độ cao. Ảnh: ANH QUÂN

Tìm đúng cánh cửa cho mình

Năm nay, các sự kiện quốc gia đều được mọi người quan tâm đặc biệt. Sau những kỳ lễ tiết tưng bừng phấn khởi, phải có một khoảng thời gian để mỗi cá nhân “nguội” lại.

Ngập do triều cường tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: THẾ ANH

“Nước tới bánh xe”

Giữa cơn mưa xối xả cuối năm, trên đoạn đường Tôn Thất Thuyết, dòng xe hơi đứng im, kiên nhẫn. Xe máy xoay xở lao lên vỉa hè để rồi cũng chịu trận vì quá đông. Nước bắt đầu dâng, nhiều đoạn không thể phân biệt lòng đường và vỉa hè. Tiến không được, lùi cũng không xong.

Ăn quá nhiều đồ ăn vặt dễ dẫn đến mất cảm giác khi vào bữa chính.

Quan tâm đúng cách

Trong thời đại phát triển như vũ bão của tên lửa, internet… vấn nạn béo phì không còn là vấn đề của riêng các nước phát triển.

Ảnh: ANH QUÂN

Xét học bạ, dễ tuyển sinh nhưng khó công bằng

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về việc có nên tiếp tục hay dừng áp dụng xét tuyển đại học bằng học bạ. Đây là một trong những phương thức phổ biến nhất nhiều năm qua, được nhiều thí sinh lựa chọn nhưng cũng gây ra những tranh luận về tính công bằng và minh bạch.