Xóa bỏ “lệ làng”

Khi những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ dần trôi qua, các cán bộ, viên chức nhà nước đã bắt đầu trở lại với những công việc thường nhật, cũng là lúc mà nhân dân cả nước bắt đầu một tháng lễ hội, ăn chơi theo đúng như những gì người ta đúc rút về một tháng Giêng xuân sắc và vui vẻ.

Vậy nên cũng chẳng có gì là lạ, khi mà các điểm du lịch, các vùng “đất thiêng” nơi tập trung nhiều đền chùa, miếu mạo đều chật kín những người. Mục tiêu chiêm bái, dâng lên tấc lòng thành kính, cũng là thể hiện những mong muốn dư dả tiền tài, cầu cuộc sống an yên cho một năm mới theo lịch mặt trăng đang diễn ra ở nhiều nơi trên cả nước.

Dân gian có câu “đất lề quê thói”, hay “phép vua thua lệ làng” để thể hiện chiều sâu và trầm tích văn hóa của mỗi vùng miền. Cũng là thể hiện sự tôn trọng có phần e ngại của du khách thập phương mỗi khi tới một vùng đất lạ. Lề lối của mỗi miền quê, vốn được dày công xây dựng và gìn giữ, có vẻ như là “điều dưới luật” tốt đẹp, trở thành những niềm tự hào đáng bảo vệ và kể cả những tồn tại mang tính thâm căn cố đế có giá trị lịch sử vững bền dù tới thời điểm này đã có cả những mặt hạn chế, bảo thủ.

Những cái lệ làng nếu đem so sánh với thời đại của thế hệ công dân toàn cầu đôi khi bị gắn vào khá nhiều mặt tiêu cực. Giống như câu nói mang tính bảo thủ mà một số “thổ dân” vẫn trả lời người lạ rằng “ở đây xưa giờ vẫn vậy”.

Vậy nên việc cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc nhằm điều tra và kịp thời xử lý một số người có dấu hiệu “cậy gần nhà” nhằm cưỡng đoạt tài sản trong những ngày gần đây đang được dư luận hết sức quan tâm và ủng hộ. Những vụ việc bắt nạt du khách ở Bắc Ninh, Nam Định (Ninh Bình) tới Sơn La đã được cơ quan công an nhanh chóng xử lý. Có vụ việc đã bị cơ quan chức năng khởi tố. Có vụ dừng lại ở mức hành chính, nhắc nhở.

Nói về mặt pháp luật, hành vi cưỡng đoạt tài sản, dù với số tiền không lớn, vẫn có thể khiến người vi phạm phải đối mặt với bản án nghiêm khắc, thậm chí là án tù. Khi ấy, câu chuyện không còn là một con số nhỏ lẻ có thể bỏ qua, cũng không thể biện minh như những va chạm thường thấy giữa người lạ với “thổ dân” mỗi khi bước vào một ngôi làng mới.

Và cũng đã đến lúc mỗi người cần ý thức rõ rằng mọi hành vi trái pháp luật đều sẽ bị cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh, kể cả những hành vi cố chấp núp bóng yếu tố cá nhân hay “đặc thù” vùng miền. Khi pháp luật được thượng tôn và thực thi nghiêm túc, người dân sẽ không còn phải e dè mỗi khi một mình đặt chân tới vùng đất lạ. Những thói quen, lệ làng lạc hậu, đi ngược chuẩn mực pháp luật cũng cần được loại bỏ để xã hội vận hành trên nền tảng văn minh và kỷ cương.

Có thể bạn quan tâm

Thủ đô mất điện

Thủ đô mất điện

Trong mấy ngày “nắng như đổ lửa”, sức chịu đựng của một bộ phận người dân Hà Nội còn bị thử thách thêm bởi tình trạng mất điện, hoặc điện chập chờn tại nhiều khu vực. 

Lựa chọn một chiều

Ngày 1/6 tới là thời điểm ấn định cho việc thay thế xăng A92 và A95 (xăng khoáng, xăng không chì) bằng xăng sinh học E10 (hàm lượng ethanol = 10% so với xăng cũ). Càng thấy nhiều ý kiến liên quan tới việc làm sao sử dụng loại xăng này cho an toàn, hiệu quả.

Nhiều tuyến đường huyết mạch của Thủ đô đang dần lộ diện. Ảnh: KM

Liều thuốc cho trái tim cả nước

Trong mỗi cơ thể người, trái tim và khối óc là hai bộ phận quan trọng nhất nhằm duy trì sự sống. Đối với một quốc gia, những chủ trương lớn được sinh ra từ khối óc của những người đại diện cho nhân dân, được nhân dân tin tưởng lựa chọn. Và trái tim, nhất là với mỗi người dân Việt Nam, luôn luôn là Thủ đô Hà Nội.

Bản quyền chiếm chỗ trước

“Tôi đã quá quen với việc bị ăn cắp chất xám”, câu nói chua xót của một nhạc sĩ trong nước hé lộ mảng màu tối ở môi trường được coi là văn hóa. Người ta “ăn cắp” sau lưng tác giả và không chỉ dừng lại ở đó. Hàng loạt nghệ sĩ bị cảnh báo vi phạm bản quyền chính tác phẩm của mình trên các nền tảng số phổ biến như YouTube.

Cuộc chiến với "giấy phép con"

Trong bộ vest lịch lãm, vị giám đốc một doanh nghiệp tư nhân ở Hải Phòng chậm rãi bước đến cầm micro. Trong không gian một buổi tọa đàm về cải cách thủ tục hành chính và gỡ bỏ rào cản pháp lý cho doanh nghiệp (diễn ra tháng 8/2025), đó là khoảnh khắc chúng tôi mong đợi.

Khu vực giải tỏa phục vụ dự án đường vành đai 2 (Hà Nội). Ảnh: HẢI NAM

Hy sinh cho “chiến dịch”

Những ngày này, đi quanh Hà Nội sẽ thấy Thủ đô như một đại công trường. Những công trình chống ngập lớn đang cấp tập được triển khai và sẽ phải hoàn thành trước khi mùa mưa tới.

Giá cao và quyền được lựa chọn

Sau phản ánh của người tiêu dùng về việc một đĩa cơm "vỉa hè" trên đường Võ Thị Sáu (TP Huế) có giá 100.000 đồng, chính quyền địa phương đã nhanh chóng vào cuộc. Đến hẹn lại lên, cứ vào dịp nghỉ lễ, những đĩa cơm "chặt chém" lại xuất hiện dày đặc trên mặt báo.

Hài hòa lộ trình “xanh hóa”

Mới đây, Bộ Công thương công bố dự thảo Thông tư sửa đổi một số điều của Thông tư 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025, quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam.

Những con đường Nam Bắc

Là thế hệ sinh ra sau năm 1975, chúng tôi thường được nhắc nhớ rằng đất nước ta có mấy nghìn năm lịch sử, với những dấu son hào hùng gắn liền với công cuộc đấu tranh xây dựng, giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc. Theo suốt chiều dài đó là cả chặng đường dài mở mang bờ cõi, dựng nên nền văn hiến.

Tiết giảm ăn chơi ngày lễ

Không giống quãng thời gian vài năm về trước, gần đây người ta có những khoảng thời gian thuận lợi hơn mỗi dịp nghỉ lễ. Một phần do những ngày làm việc được thu gọn lại, hoặc được hoán đổi nhằm tạo điều kiện cho người dân có thêm đợt nghỉ dài hơn, phù hợp nhu cầu du lịch, nghỉ dưỡng xa với gia đình, bè bạn.

Ảnh: ANH QUÂN

Xách xe ra đường

Khoảng mươi năm gần đây, làm “đối tác cho các tập đoàn vận tải đa quốc gia”, hay nói nôm na là… chạy xe ôm công nghệ, trở thành công việc “hot”. Ngày càng nhiều người đua nhau tham gia loại hình dịch vụ này, với tư duy “xách xe ra đường là có tiền”.

Dao động một chiều

“Đợt này gas, thịt, rau đắt quá, tôi phải tăng giá chú ạ” - bà chủ quán cơm bình dân thủng thẳng nói, mắt vẫn dán vào quầy đồ ăn, tay thoăn thoắt gắp món theo yêu cầu của khách.

Ứng xử phù hợp quy luật tự nhiên

Theo xu hướng phát triển, ngày càng thấy những yêu cầu mới đặt ra cho con người trong cách ứng xử với môi trường chung quanh. Trong đó, có cả những yêu cầu vốn chưa từng có với cây xanh, thú cưng, và thậm chí là cả với những con vật nuôi để làm… thực phẩm.

Thu giữ niềm tin

Ngày 3/4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (Đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh) xử phạt hành chính một cá nhân 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.

Thượng tôn pháp luật

Suốt thời gian qua, cứ cách vài ngày, mạng xã hội lại “dậy sóng” vì những video quay hành vi của các đối tượng côn đồ, hành hung người khác.

Nhu cầu thiết yếu

Ở đâu đó, tận trong sâu thẳm của văn hóa vùng miền, người ta vẫn nói rằng những cư dân của vùng Đồng bằng sông Hồng luôn có thói quen tùng tiệm, dành dụm tiền bạc và của cải bởi quá trình phát triển tự nhiên luôn gắn với những nguy cơ đấu tranh trực tiếp giữa con người với thiên nhiên và địch họa.

"Vùng xám" của quy định

Những ngày gần đây, những vấn đề chung quanh lệnh cấm xe bán tải trở thành tâm điểm dư luận. Một dòng ô-tô đa dụng, nhiều trang bị, giá thường khá đắt, từng là niềm tự hào của nhiều người. Nhưng một ngày đẹp trời, hầu hết chúng bị coi là xe tải, mắc kẹt giữa vòng vây quy định hạn chế hoạt động.

Những người “kẻ chợ”

Hà Nội - xứ Tràng An xưa vốn nổi danh là vùng đất địa linh nhân kiệt, hội tụ tinh hoa tứ xứ, nay còn đang trở thành điểm đến của những công dân toàn cầu thế hệ gen Z.

“Đặt chỗ” cho cuộc đời

Trước mỗi kỳ tuyển sinh vào lớp 10, không khí cạnh tranh trong xã hội lại “sôi” lên, nhất là tại các đô thị lớn. Trước cổng một trường THPT công lập có tiếng ở Hà Nội, hàng trăm phụ huynh dãi dầu sương gió đứng xếp hàng từ… 1 giờ sáng để mong có “suất” nộp hồ sơ cho con.

Từ những lá phiếu nhỏ bé

Đúng 7 giờ sáng 15/3/2026, các điểm bỏ phiếu trên cả nước đồng loạt mở cửa. Ở nhiều nơi, cử tri đã đến từ rất sớm để kịp bỏ những lá phiếu đầu tiên.

Vẻ vang sứ mệnh phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân

Cách đây 75 năm, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (họp từ ngày 11 đến 19/2/1951 tại xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang) đã ra Nghị quyết về “xuất bản tờ báo lấy tên là Nhân Dân, cơ quan Trung ương của Đảng”.

Cho một quốc gia cất cánh, vươn mình

Nhìn ngược về lịch sử, có lẽ không phải chiếc xương sườn của Adam làm nên một nửa thế giới bởi rõ ràng những người phụ nữ ở bất kỳ đâu trên Trái đất này đều có thể chứng minh rằng, họ không phải và không bao giờ là một nửa lệ thuộc vào giới đàn ông còn lại.

Hài hòa lợi ích và trách nhiệm

Tại buổi tiếp xúc cử tri ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày 3/3 vừa qua, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cho rằng, việc lập lại trật tự vỉa hè thành phố đã làm từ lâu, như nhiều địa phương khác. Tuy nhiên, Đà Nẵng là địa phương giải quyết tốt nhất vấn đề này.

Viết lại kế hoạch 5 năm

Hai vợ chồng trẻ ngồi lại bên bàn ăn sau khi con nhỏ đã ngủ. Câu chuyện rôm rả thường ngày nhường chỗ cho sự im lặng. Người chồng mở điện thoại xem giá nhà, người vợ nhẩm tính học phí và khoản tiết kiệm.

Niềm tin ở chợ hoa

Những ngày làm việc cuối cùng của năm ngắn dần, Tết Nguyên đán cận kề. Đường phố vẫn lèn chặt dòng xe hối hả. Có ai đó thở dài vì phải nhích từng chút một khi chờ nhịp đèn giao thông đếm chậm. Những ánh mắt dán vào ánh đèn đỏ giữa ngã tư, mà bỏ quên sắc hoa đã phủ khắp hai bên lề phố.

Luật chơi một chiều

Khách hàng thường được coi là thượng đế, là đối tượng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Nhưng điều đó có vẻ không đúng hoàn toàn trong thị trường vàng, bạc, đá quý. Ở địa hạt này, cuộc chơi diễn ra theo luật… một chiều, lợi thế hoàn toàn thuộc về một bên.