Bối cảnh, nguyên nhân có thể khác nhau, chẳng hạn mâu thuẫn trong quán cà-phê, trong chung cư hay khi tham gia giao thông…, nhưng kết cục chỉ có một: Cơ quan công an nhanh chóng vào cuộc, kẻ côn đồ lập tức lĩnh hậu quả.
Tốc độ thực thi công lý được đẩy cao một phần nhờ sự hiện diện của hệ thống camera giám sát và hàng nghìn “mắt thần” từ điện thoại người dân. Thời buổi công nghệ đã tạo ra một thực tế mới, nơi mọi hành vi lệch chuẩn đều để lại dấu vết, và cái giá phải trả đến tức thì. Bên cạnh việc phát hiện, “tố cáo” trên mạng xã hội, sự quan tâm của dư luận cũng trở thành động lực để cơ quan chức năng sớm xử lý sai phạm.
Từ chuyện hành hung, bắt nạt của các “côn đồ xóm”, nhìn rộng ra các lĩnh vực khác như siết chặt vi phạm nồng độ cồn, phạt nguội giao thông hay kiểm soát minh bạch hóa đơn thuế, chúng ta đang chứng kiến một cuộc “tổng rà soát” ý thức xã hội. Đâu đó đã bắt đầu xuất hiện những tiếng than về sự ngột ngạt, khi lâu nay người ta vốn quen với lối sống duy tình, xuê xoa bắt nguồn từ văn hóa làng xã đem vào đô thị. Thời điểm những khoảng trống nhận thức dần bị xóa mờ bởi sự nghiêm khắc của các chế định pháp luật, cảm giác bị gò bó là khó tránh khỏi.
Tuy nhiên, sự “ngột ngạt” này thực chất là một phản ứng tất yếu của giai đoạn “quá độ” về văn minh. Một xã hội phát triển không thể vận hành bằng sự tùy hứng, mà phải dựa trên những quy tắc thống nhất. Việc siết chặt kỷ cương là cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của số đông. Khi một lái xe biết sợ tấm vé phạt nguội để dừng trước đèn đỏ, đó là lúc quyền của người đi bộ được tôn trọng. Khi một hộ buôn bán không dám trốn thuế, đó là lúc sự công bằng trong hoạt động kinh doanh được thiết lập.
Nhìn vào những quốc gia tốp đầu về chỉ số hạnh phúc, điểm chung của họ là sự thượng tôn pháp luật ở mức rất cao. Ở đó, ý thức tuân thủ pháp luật qua thời gian dài ươm mầm đã “bám rễ” sâu trong tiềm thức mỗi công dân.
Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên vươn mình. “Vươn mình” không chỉ là khái niệm phát triển đột phá về kinh tế, mà còn là nâng cao ý thức, văn minh xã hội. Việc nắn chỉnh, răn đe những hành vi lệch chuẩn bằng sự nghiêm minh của pháp luật chính là quá trình “dọn dẹp” những lực cản vô hình, tạo ra một môi trường sống công bằng, minh bạch và an toàn.
Bên cạnh việc đời sống vật chất được nâng cao, hạnh phúc của mỗi người dân còn là cảm giác an tâm khi được bảo vệ bởi một hệ thống pháp luật chặt chẽ, thống nhất. Kỷ cương chính là nền tảng tạo ra nền nếp xã hội. Khi mỗi người biết tự khép mình vào khuôn khổ, cũng là lúc chúng ta mở ra một không gian tự do để vươn tới tương lai.
