Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Môi trường

Xây dựng thị trường carbon minh bạch, hiệu quả

Trước mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 như cam kết tại Hội nghị COP26 năm 2021, thị trường tín chỉ carbon là công cụ chính sách then chốt, giúp thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế thị trường.

Mô hình trồng rừng gỗ lớn mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân tại xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: NGÔ HÙNG)
Mô hình trồng rừng gỗ lớn mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân tại xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: NGÔ HÙNG)

Tuy nhiên, để có thể tham gia thị trường carbon một cách bền vững, hiệu quả thì các ngành chức năng cần sớm xúc tiến, triển khai các kế hoạch, giải pháp, khung pháp lý liên quan.

Vẫn còn nhiều thách thức

Thị trường tín chỉ carbon đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ Việt Nam giảm đến mức thấp nhất phát thải khí nhà kính, cùng đóng góp vào nỗ lực toàn cầu chống lại biến đổi khí hậu. Tham gia vào thị trường tín chỉ carbon không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ các quy định về môi trường, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Chính phủ Việt Nam đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong việc xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường tín chỉ carbon như Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và Thông tư số 17/2022/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường (trước đây) quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực quản lý chất thải là những thí dụ điển hình.

Việc xây dựng các khung pháp lý này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia thị trường tín chỉ carbon mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả của thị trường.

Thực tế cho thấy, dù có tiềm năng lớn để phát triển thị trường carbon và khung pháp lý cho hoạt động này đang dần hoàn thiện, song hiện nay việc phát triển thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức.

Theo Tiến sĩ Bùi Thị Hoàng Lan, Đại học Kinh tế quốc dân, một trong những nguyên nhân của thực trạng nêu trên trước hết là do tín chỉ carbon hiện tại vẫn là một thị trường mới mẻ ở Việt Nam, khuôn khổ pháp lý chưa hoàn thiện và tiêu chuẩn chưa rõ ràng.

Do đó, khung pháp lý về thị trường này còn chưa theo được thực tiễn; các quy định chi tiết về giao dịch, định giá tín chỉ carbon và xử lý vi phạm vẫn chưa toàn diện và cụ thể.

Thứ hai là do nguồn nhân lực cho thị trường carbon còn khá mỏng. Hiện tại số lượng và chất lượng nguồn nhân lực am hiểu về phát triển dự án carbon và thẩm định tín chỉ còn thiếu, đây cũng là bài toán đầy thách thức cho quốc gia đang phát triển như Việt Nam khi tham gia thị trường tín chỉ carbon toàn cầu.

Thứ ba, hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV) vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa đáp ứng đủ yêu cầu về tính chính xác và minh bạch để đạt được sự công nhận trên thị trường quốc tế, gây khó khăn trong việc theo dõi và xác minh lượng phát thải. Việc thiếu cơ sở hạ tầng kỹ thuật, nhân lực phù hợp và chính sách vận hành MRV là một rào cản lớn đối với sự triển khai hiệu quả của thị trường carbon.

Phân tích về thực trạng việc xây dựng khung pháp lý cho thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam, Tiến sĩ Thái Thị Thanh Minh, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho rằng, Nghị định số 06/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ozone và các văn bản liên quan mới chỉ là khung sườn, chưa có quy định chi tiết về cơ chế giao dịch, thanh toán, giải quyết tranh chấp và nhất là cơ chế định giá thị trường tín chỉ carbon nội địa, dẫn đến sự thiếu chắc chắn cho nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, quyền sở hữu đối với thị trường tín chỉ carbon từ rừng (REDD+) và các dự án hấp thụ carbon vẫn chưa được làm rõ, nhất là mối quan hệ giữa Nhà nước, chủ rừng/chủ dự án và bên mua, gây khó khăn cho việc ký kết các hợp đồng dài hạn.

Cùng với đó, chất lượng của dữ liệu phát thải tại nhiều doanh nghiệp chưa đồng nhất; các tổ chức thẩm định trong nước chưa đáp ứng được số lượng và chất lượng theo chuẩn quốc tế.

Đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường carbon

Trong thời điểm mà mức độ ô nhiễm nghiêm trọng như hiện nay, khi mà việc phát triển thị trường tín chỉ carbon không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn hội nhập sâu rộng vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Đây không đơn thuần là chính sách môi trường, mà là chiến lược hội nhập, gắn kết trách nhiệm với lợi ích kinh tế…

Tuy nhiên, trên thực tế, thị trường tín chỉ carbon ở nước ta vẫn đang trong giai đoạn sơ khai. Mặc dù có tiềm năng lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, nông nghiệp và xử lý chất thải, nhưng thị trường này chưa được định hình đầy đủ, các hoạt động còn manh mún, thiếu sự kết nối.

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết về nghiên cứu, tham vấn chính sách, xây dựng các giải pháp đồng bộ nhằm phát triển thị trường tín chỉ carbon hiệu quả, minh bạch và phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Tiến sĩ Đinh Thái Hưng, Điều phối viên Quốc gia - Đối tác NDC (Đóng góp do quốc gia tự quyết định) cho rằng, Điều 6 Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu mở ra cơ hội lớn huy động nguồn vốn quốc tế cho các dự án giảm phát thải.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra là thiếu cơ chế phân bổ hạn ngạch phát thải minh bạch và chất lượng tín chỉ còn hạn chế.

Ông Hưng nhấn mạnh, khi EU áp dụng cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam sẽ chịu áp lực tuân thủ cao hơn.

Do đó, ông Hưng cho rằng, chúng ta cần chủ động kiểm kê khí nhà kính từ năm 2025 để được phân bổ hạn ngạch hợp lý; có giải pháp phát triển các dự án tín chỉ nội bộ nhằm bù trừ và tạo nguồn thu.

Cùng với đó, cần tận dụng tín chỉ carbon như đòn bẩy tài chính xanh, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn quốc tế và xanh hóa chuỗi cung ứng.

Đưa ra các giải pháp nhằm đẩy mạnh thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam, hướng tới phát triển bền vững, Tiến sĩ Bùi Thị Hoàng Lan nêu rõ, ngành chức năng cần tiếp tục hoàn thiện các quy phạm, quy chuẩn mang tính kỹ thuật của thị trường như, cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước với khu vực và thế giới phù hợp với các quy định, điều ước quốc tế Việt Nam đã tham gia; thiết lập hệ thống đăng ký quốc gia để quản lý toàn bộ tín chỉ carbon, đồng thời kết nối với các hệ thống, tổ chức tiêu chuẩn trên thế giới.

Bên cạnh đó, cần đào tạo đội ngũ, năng lực quản lý, tổ chức vận hành thị trường carbon. Nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đáp ứng việc sẵn sàng tham gia thị trường.

Biến đổi khí hậu diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất thế kỷ 21. Do đó, việc xây dựng và phát triển thị trường carbon trong nước theo hướng minh bạch, hiệu quả là công cụ kinh tế quan trọng, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh và bền vững.

Để làm được điều này, theo các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường, cùng với việc thực hiện các giải pháp nêu trên, cần phát triển đồng bộ các giải pháp về chính sách, công nghệ, tài chính và hợp tác quốc tế.

Việc hoàn thiện pháp lý, đầu tư vào hệ thống đo thịnh vượng, khuyến khích doanh nghiệp chủ động hội nhập quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu sẽ giúp Việt Nam không chỉ thực hiện cam kết giảm phát thải, mà còn tận dụng được cơ hội kinh tế từ thị trường carbon, thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

QUANG MINH

Tin liên quan

thị trường carbon tín chỉ carbon bảo vệ môi trường phát thải

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

Hôm nay, không khí ẩm từ biển gây hiện tượng sương mù và mưa nhỏ cho miền Bắc vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nhiều mây, mưa rào do tác động của gió Đông Bắc và địa hình. Khu vực phía Nam thời tiết ổn định hơn với nắng gián đoạn, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

Các tỉnh Bắc Bộ đón đới gió ẩm gây hiện tượng sương mù dày và mưa nhỏ rải rác; trong khi đó, không khí lạnh kết hợp địa hình tiếp tục gây mưa dông tại miền Trung. Khu vực Nam Bộ và Cao Nguyên duy trì trạng thái nắng ráo ổn định nhưng cần lưu ý các diễn biến gió mạnh trên biển.

(Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cập nhật dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3/2026, nhiều khu vực trên cả nước phổ biến ít mưa, trời rét về đêm và sáng ở miền bắc; Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng. Trên biển có gió đông bắc mạnh, biển động.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

Hôm nay, thời tiết nước ta có sự phân hóa rõ rệt do tác động của không khí lạnh tăng cường yếu. Trong khi miền Bắc và miền Trung đón mưa rào rải rác, thì khu vực Nam Bộ tiếp tục nắng mạnh, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn diễn biến phức tạp.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Chủ động ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

Khối không khí lạnh suy yếu khiến nền nhiệt miền Bắc tăng nhẹ, tuy nhiên khu vực Tây Bắc Bộ cần đề phòng mưa rào và dông vào chiều tối do hội tụ gió. Tại miền Trung, mưa có xu hướng quay trở lại tập trung từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Trong khi đó, miền Đông Nam Bộ bắt đầu xuất hiện nắng nóng cục bộ.

Tăng cường kiểm soát khí thải động cơ phương tiện giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050. (Ảnh KHÁNH AN)

Đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh

Trong lộ trình trung hòa carbon, hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050 cũng như hạn chế nguồn ô nhiễm không khí tại đô thị, bên cạnh giải pháp tổng thể, việc kiểm soát khí thải động cơ của phương tiện tham gia giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long thấp hơn trung bình nhiều năm

Dự báo, từ ngày 11-20/3, xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long có xu thế giảm dần vào cuối tuần. Độ mặn tại các trạm phổ biến thấp hơn so với độ mặn cao nhất tháng 3/2025. Theo cơ quan khí tượng, trong mùa khô năm 2025-2026, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long ở mức thấp hơn năm 2024-2025 và trung bình nhiều năm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 10/3/2026: Cảnh báo mưa to tại Trung Bộ và biển động mạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 10/3/2026: Cảnh báo mưa to tại Trung Bộ và biển động mạnh

Hôm nay, khối không khí lạnh khô dồn sâu xuống phía Nam khiến thời tiết cả nước có sự chuyển biến mạnh. Trong khi miền Bắc dứt mưa, chuyển trạng thái rét khô thì khu vực từ Nghệ An đến Huế đón mưa lớn cục bộ. Đặc biệt, vùng biển Bắc Biển Đông có gió giật mạnh cấp 9, sóng cao tới 5m, gây nguy hiểm cho tàu thuyền.