Lâm nghiệp, nền tảng vững chắc cho an ninh sinh thái và tăng trưởng xanh

Giai đoạn 2021-2025, ngành lâm nghiệp đã hình thành nền tảng vững chắc cho an ninh sinh thái và tăng trưởng xanh, với tỷ lệ che phủ rừng duy trì 42,03%, kinh tế dưới tán rừng khởi sắc và thị trường carbon lần đầu tạo nguồn thu hàng chục triệu USD, khẳng định vai trò trụ cột của lâm nghiệp trong mục tiêu phát triển bền vững.

Mùa xuân là Tết trồng cây.
Mùa xuân là Tết trồng cây.

Triển khai đồng bộ, kết quả nổi bật trong quản lý và phát triển rừng

Giai đoạn 2021-2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành lâm nghiệp khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đồng loạt triển khai nhiều nhiệm vụ chiến lược. Việc hoàn thiện thể chế, tổ chức thực thi và kiểm tra giám sát được triển khai sâu rộng từ Trung ương đến địa phương.

Theo ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), kết quả lớn nhất của giai đoạn này là Việt Nam duy trì được tỷ lệ che phủ rừng ở mức 42,03%, cao hơn nhiều so mức bình quân thế giới 32%. Tổng diện tích rừng đạt 14,87 triệu ha, trong đó rừng tự nhiên hơn 10,1 triệu ha và rừng trồng 4,7 triệu ha. Việt Nam cũng đã thiết lập hệ thống quản lý rừng đặc dụng với 167 khu, gồm 35 vườn quốc gia.

“Những đóng góp này khẳng định vai trò then chốt của ngành lâm nghiệp đối với an ninh sinh thái, phòng chống thiên tai, bảo vệ đất và ổn định môi trường, đồng thời tạo nền tảng phát triển kinh tế dưới tán rừng”, ông Lượng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ mới như cảm biến giám sát rừng, hệ thống camera bay, tuần tra số hóa, bản đồ cảnh báo sớm cháy rừng… đã giúp tăng hiệu quả bảo vệ rừng và giảm đáng kể vi phạm. Công tác trồng rừng, phục hồi rừng cũng đạt kết quả tốt, với diện tích rừng trồng mới hằng năm vượt kế hoạch 4 đến 6%.

Kinh tế lâm nghiệp: Động lực tăng trưởng mới của ngành nông nghiệp

Song song với nhiệm vụ bảo vệ rừng, kinh tế lâm nghiệp ngày càng chứng minh vai trò động lực trong tăng trưởng nông nghiệp và kinh tế xanh.

z7261492718531-7d2173046538714ebb17bbaf60bd4080-2469.jpg
Rừng Nam Kar, một khu rừng đặc dụng ở tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: KIẾN GIANG)

Ông Phạm Hồng Lượng cho biết: “Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu lâm sản đạt 17,35 tỷ USD, chiếm gần một phần ba tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Ngành chế biến gỗ hình thành chuỗi liên kết từ trồng rừng-khai thác-chế biến-xuất khẩu, tạo hàng triệu việc làm và đóng góp lớn cho nền kinh tế”.

Kinh tế dưới tán rừng tại các địa phương cũng phát triển mạnh: du lịch sinh thái, nuôi trồng dược liệu, dịch vụ môi trường rừng… tạo thêm nguồn thu ổn định cho người dân sống gần rừng.

Đặc biệt, cơ chế tài chính mới, thị trường carbon rừng đã mở ra hướng đi chưa từng có. Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực thực hiện trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải (tín chỉ carbon rừng). Ông Lượng cho biết, chỉ riêng giai đoạn gần đây, ngành đã thu về 56,5 triệu USD, từ việc chuyển nhượng 11,3 triệu tấn carbon rừng tại các tỉnh Bắc Trung Bộ.

“Ngành lâm nghiệp là ngành phát thải âm, hấp thụ nhiều hơn phát thải. Đây là lợi thế rất lớn để Việt Nam tham gia sâu vào các sáng kiến tài chính khí hậu toàn cầu”, ông Lượng nói.

Nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng và tín chỉ carbon mang lại khoảng 3.500 đến 3.700 tỷ đồng mỗi năm, góp phần cải thiện sinh kế cho hơn 500.000 chủ rừng, hộ gia đình cá nhân tại các khu vực được hưởng lợi.

z7264612784399-a34092d66f201c531100cf6ad9bda456.jpg
Ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong chuyến đi hiện trường rừng khu vực phía nam.

Hướng tới giai đoạn mới: Hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng sinh kế cộng đồng

Để tiếp tục phát triển lâm nghiệp bền vững, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm xác định 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Hoàn thiện thể chế, cơ chế tài chính: ngành đang khẩn trương xây dựng Nghị định về thị trường carbon, sửa đổi các quy định liên quan đến quản lý rừng, đầu tư lâm nghiệp, khai thác-sản xuất-chế biến để phù hợp với bối cảnh mới. Các cơ chế tài chính mới như Dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), tín chỉ carbon, đầu tư theo chuỗi giá trị sẽ tiếp tục được mở rộng.

Đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số: ngành tập trung ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong theo dõi rừng; mở rộng “rừng thông minh” thông qua giám sát tự động; nghiên cứu giống cây năng suất cao; áp dụng công nghệ sinh học trong ươm giống, phục hồi rừng tự nhiên.

Tăng cường vai trò cộng đồng và bảo đảm sinh kế. Theo ông Lượng, chỉ khi người dân có sinh kế bền vững thì việc bảo vệ rừng mới có hiệu quả. Giảm nghèo, tăng thu nhập từ rừng sẽ giảm áp lực xâm hại rừng.

Ngành đang tiếp tục thúc đẩy giao rừng, khoán bảo vệ rừng, liên kết doanh nghiệp-cộng đồng, phát triển kinh tế dưới tán rừng và mở rộng các mô hình hợp tác xã lâm nghiệp.

Bên cạnh Bắc Trung Bộ, Việt Nam đang đàm phán mở rộng thị trường carbon rừng sang Tây Nguyên, Nam Trung Bộ, tạo dư địa lớn cho tăng trưởng xanh.

Việc tổ chức triển khai Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025 cho thấy ngành lâm nghiệp đã và đang đóng vai trò trung tâm trong bảo vệ môi trường, giữ vững an ninh sinh thái, đồng thời trở thành một lĩnh vực kinh tế mang lại giá trị cao. Những kết quả về che phủ rừng, kinh tế lâm nghiệp, thị trường carbon và sinh kế cộng đồng khẳng định hướng đi đúng đắn.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng nỗ lực của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, ngành lâm nghiệp Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành ngành kinh tế kỹ thuật hiện đại, hiệu quả và bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/7/2026: Bắc Bộ giảm mưa sau bão, Trung Bộ có nắng trở lại

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/7/2026: Bắc Bộ giảm mưa sau bão, Trung Bộ có nắng trở lại

Sau khi bão số 1 tan, thời tiết trên cả nước đang dần ổn định trở lại. Bắc Bộ vẫn còn chịu tác động của hoàn lưu sau bão và rãnh áp thấp với mưa trong buổi sáng, sau đó giảm dần. Trung Bộ chủ yếu có nắng trở lại, trong khi Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ còn mưa dông rải rác, tập trung nhiều vào chiều và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/7/2026: Hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa ở Bắc Bộ và Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/7/2026: Hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa ở Bắc Bộ và Trung Bộ

Bão số 1 đã tan, tuy nhiên hoàn lưu sau bão vẫn tiếp tục gây mưa tại nhiều nơi ở Bắc Bộ. Trong khi đó, Trung Bộ giảm mưa, nắng xuất hiện trở lại ở nhiều địa phương. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng ghi nhận xu hướng mưa dông thu hẹp khi gió mùa Tây Nam hoạt động yếu dần.

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Bản đồ dự báo quỹ đạo của bão số 1 lúc 5 giờ ngày 5/7.

Bão số 1 giật cấp 10, trên khu vực phía nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc)

Hồi 4 giờ ngày 5/7, vị trí tâm bão số 1 (tên quốc tế là Maysak), ở vào khoảng 21,9 độ vĩ bắc; 108,0 độ kinh đông, trên khu vực phía nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (62-74 km/giờ), giật cấp 10, di chuyển theo hướng bắc đông bắc với tốc độ 5-10 km/giờ.

Phát triển rừng tại xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh: THANH HẢI)

Khơi thông nguồn lực từ thị trường carbon

Việt Nam đang bước vào giai đoạn quan trọng trong phát triển thị trường carbon, khi hàng hóa là hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon được đưa lên sàn giao dịch trong nước. 

Lãnh đạo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam kiểm tra công tác ứng phó bão số 1 tại Hải Phòng.

Bảo đảm an toàn hàng hải, chủ động ứng phó với bão số 1

Từ chiều tối 4/7, bão số 1 (Maysak) đã bắt đầu tác động trực tiếp đến khu vực ven biển Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên và vùng biển vịnh Bắc Bộ. Theo dự báo, mưa sẽ tăng nhanh trong đêm, nhiều nơi có thể hứng lượng mưa lên tới vài trăm mm, đề phòng nguy cơ xảy ra dông, lốc, gió giật mạnh.

Lực lượng chức năng phường Móng Cái 2, chủ động tuyên truyền ngư dân về nơi tránh trú bão an toàn. (Ảnh: Baoquangninh.vn)

Bão số 1 đổ bộ Quảng Ninh, cảnh báo nguy cơ rất cao lũ quét, sạt lở đất trong đêm

Tối 4/7, bão số 1 đã đổ bộ vào khu vực bờ biển Móng Cái (Quảng Ninh) với cường độ cấp 8-9, giật cấp 11. Cơ quan Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia  cảnh báo mưa rất to trên diện rộng ở khu vực Đông Bắc trong đêm nay (4/7) và sáng 5/7, nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các địa phương miền núi.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 5/7/2026: Bão số 1 áp sát Bắc Vịnh Bắc Bộ, Bắc Bộ mưa rất to, nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 5/7/2026: Bão số 1 áp sát Bắc Vịnh Bắc Bộ, Bắc Bộ mưa rất to, nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất

Bão số 1 đang ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ, gây gió mạnh, sóng lớn và biển động. Trên đất liền, Bắc Bộ tiếp tục có mưa lớn, nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất. Trong khi đó, Trung Bộ vẫn có nắng nóng, Nam Bộ tiếp diễn mưa dông do gió mùa Tây Nam.

Nhân viên Công ty Điện lực Quảng Ninh triển khai kiểm tra, gia cố các vị trí xung yếu, đồng thời phát quang hành lang an toàn lưới điện nhằm chủ động phòng ngừa sự cố, bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện.

Điện lực miền Bắc chủ động các phương án ứng phó bão số 1

Trước diễn biến của bão số 1 (MAYSAK), Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động kích hoạt các phương án phòng, chống thiên tai trên toàn địa bàn quản lý; huy động nhân lực, vật tư, phương tiện sẵn sàng ứng phó, bảo đảm an toàn hệ thống điện, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và khôi phục cấp điện nhanh nhất sau bão.

(Ảnh minh họa)

Bão số 1 sắp đổ bộ, gây mưa lớn diện rộng tại Đông Bắc Bộ và gió giật mạnh, sóng lớn trên biển

Do ảnh hưởng của bão số 1, đêm nay (4/7) và ngày 5/7, vịnh Bắc Bộ có mưa bão, vùng biển từ Lâm Đồng đến Cà Mau, Cà Mau đến An Giang, vịnh Thái Lan có mưa dông, sóng lớn, biển động; khu vực Đông Bắc Bộ có mưa to đến rất to với lượng mưa phổ biến 50-120mm, riêng khu vực Đông Bắc Bắc Bộ cục bộ có nơi trên 400mm.

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia thông tin về diễn biến của bão số 1.

[Video] Bão số 1 sẽ ảnh hưởng mạnh nhất từ chiều đến đêm 4/7

Chiều 4/7, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, bão số 1 đang cách Móng Cái (Quảng Ninh) khoảng 90km, di chuyển theo hướng tây tây bắc với tốc độ khoảng 15km/giờ. Từ chiều đến đêm nay, hoàn lưu bão sẽ gây gió mạnh, mưa lớn trên khu vực vịnh Bắc Bộ và các tỉnh ven biển bắc Bộ