Xây dựng không gian văn hóa-sinh thái sông Hương

Với mỗi người Huế, dòng sông Hương luôn là biểu tượng của ký ức và hiện tại, là hồn cốt văn hóa kết tinh từ nghìn năm lịch sử. Trong bước chuyển mình mạnh mẽ của thành phố Huế từ một đô thị tỉnh lỵ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, sông Hương luôn giữ vai trò là trục sinh thái, trục văn hóa, trục cảnh quan.

Thứ Hai, ngày 30/06/2025 - 20:56

Sông Hương từng bước hình thành nên một “hệ sinh thái văn hóa sông nước”, thu hút cả người dân địa phương lẫn du khách quốc tế.

Trong Quy hoạch chung đô thị thành phố Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến 2065 (Quyết định số 108/QĐ- TTg ngày 26/1/2024), sông Hương được xác định là trục sinh thái và cảnh quan trung tâm, đóng vai trò then chốt trong cấu trúc đô thị, điều tiết môi trường và kiến tạo hình ảnh thành phố Huế. Kiến trúc sư, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Hoàng Hải Minh cho biết: “Với Huế, sông Hương không chỉ là yếu tố địa lý hay một trục cảnh quan đơn thuần mà là linh hồn của đô thị, nơi hội tụ cảm xúc, ký ức và chiều sâu văn hóa”.

Trên hành trình phát triển, thành phố Huế triển khai hàng loạt giải pháp bảo vệ hệ sinh thái và không gian văn hóa của dòng sông: Từ dự án kè chống sạt lở, cải tạo Nhà máy nước Dã Viên thành không gian cộng đồng, đến kiểm soát tầng cao hai bên bờ sông để giữ gìn tầm nhìn di sản từ cột cờ Ngọ Môn về núi Ngự Bình... Ở đầu nguồn, rừng phòng hộ Tả Trạch-Hữu Trạch được tăng cường bảo vệ; nâng cấp đập Thảo Long để vừa chống xâm nhập mặn, vừa thích ứng biến đổi khí hậu. Các dự án ven sông được thẩm định chặt chẽ về cảnh quan và môi trường để giữ gìn hệ sinh thái sống động, đồng thời đặt dòng sông vào trung tâm của quy hoạch đô thị với một chiến lược dài hạn, toàn diện, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Với nền tảng Đồ án Quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Hương, từng giành Giải vàng Giải thưởng Quy hoạch Đô thị quốc gia lần thứ I, thành phố đã triển khai hàng loạt công trình: Tuyến đi bộ và công viên ven sông qua khu vực trung tâm, cầu Nguyễn Hoàng, một nhịp nối giữa hiện đại và truyền thống, không gian sinh hoạt cộng đồng ven bờ sông với các lễ hội, biểu diễn nghệ thuật, du lịch sinh thái…

Ngày 27/6 vừa qua, thành phố Huế đăng cai tổ chức Vòng chung khảo khu vực miền trung cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2024 tại quảng trường ven sông Hương. Sân khấu ngoài trời hoành tráng, kết hợp trình diễn áo dài và ca Huế, biến đôi bờ sông thành một không gian văn hóa sống động. Đồng chí Trương Nguyễn Thiện Nhân, Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Huế cho biết: Trong chiến lược phát triển du lịch và dịch vụ đô thị, khu vực sông Hương từng bước được đầu tư trở thành không gian trải nghiệm văn hóa-sinh thái đặc trưng. Phố đi bộ ven sông, công viên văn hóa, các chương trình biểu diễn nghệ thuật trên mặt nước, hệ thống thuyền du lịch sinh thái... được tổ chức tinh tế, bài bản nhằm tôn vinh bản sắc Huế qua dòng chảy di sản, từng bước hình thành một “hệ sinh thái văn hóa sông nước”, vừa truyền thống, vừa hiện đại, phục vụ cả người dân địa phương lẫn du khách quốc tế...

Theo ông Hoàng Hải Minh, thời gian tới, thành phố ưu tiên triển khai các dự án trọng điểm gắn với sông Hương: Tập trung trùng tu, phục hồi các di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế và khu vực phụ cận; phát triển không gian văn hóa dọc đường Lê Lợi; khai thác hợp lý các cồn nổi và vùng ven sông, tiếp tục thực hiện các dự án kè chống sạt lở... Bên cạnh đó, địa phương xây dựng mới các tuyến đường ven sông từ cầu Dã Viên đến đường Huyền Trân Công Chúa, từ bến Tòa Khâm đến chân Đập Đá; hình thành các khu nghỉ dưỡng, dịch vụ cảnh quan theo trục sông...

VÕ HOÀNG OANH